Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SAB/Sz 124/26

Wyrok WSA w Szczecinie z 20 maja 2026 r., I SAB/Sz 124/26

Wynik

1. stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa 2. zobowiązano organ do rozpoznania wniosku

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia
20 maja 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędzia WSA Alicja Polańska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 20 maja 2026 r. sprawy ze skargi R. S. I. M. "[...]" w K. na bezczynność P. M. W. i K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje P. M. W. i K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. do rozpoznania wniosku R. S. I. M. "[...]" w K. z dnia [...] stycznia 2026 r. – w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności oraz, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałym zakresie; IV. zasądza od P. M. W. i K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na rzecz R. S. I. M. "[...]" w K. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. .

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Pismem z 3 marca 2026 r. R. w K. (dalej: "spółdzielnia", "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Miejskich Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. z siedzibą w Koszalinie (dalej: "MWiK", "spółka", "organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z treścią wniosku z 13 stycznia 2026 r. Skarżąca zarzuciła organowi: 1) naruszenie prawa materialnego, a to: a. art. 13 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 112 oraz art. 4 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - poprzez nie udostępnienie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia 13 stycznia 2026 r. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia ww. wniosku, b. art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - poprzez nie udostępnienie informacji publicznej w żądanej formie wskazanej we wniosku o udostępnienie informacji publicznej; c. art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f, pkt 5 lit. c) - e) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - poprzez nie udostępnienie informacji publicznej o majątku publicznym, tj. majątku samorządowej osoby prawnej zgodnie z wnioskiem skarżącej; 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez nie wydanie przez organ decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej żądanej we wniosku skarżącej. Wobec sformułowanych wyżej zarzutów skarżąca wniosła o: 1) zobowiązanie spółki MWiK, do udostępnienia, w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku, informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia 13 stycznia 2026r. r.; 2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; 3) zasądzenie od spółki MWiK na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; 4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa sądowego oraz kwoty 17 zł opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że pismem z dnia 11 grudnia 2025 r., na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci: 1) kopii umowy, na podstawie której MWiK nabyła własność przepompowni ścieków od Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w K., 2) kopii warunków technicznych przyłączenia do sieci, na podstawie której wybudowano przepompownię ścieków przejętą przez spółkę od Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w K., 3) informacji, czy ww. przepompownia ścieków została zaprojektowana i wybudowana jako element przyłącza kanalizacji sanitarnej, jako element instalacji kanalizacji sanitarnej zewnętrznej, czy jako sieć kanalizacji sanitarnej oraz czy została wybudowana na podstawie pozwolenia na budowę, czy na podstawie zgłoszenia budowy lub robót budowlanych, czy też bez zgłoszenia na podstawie art. 29a Prawa budowlanego, 4) informacji jakie były przyczyny i podstawy prawne wyrażenia przez Spółkę woli przejęcia na własność w/w przepompowni ścieków od Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w K., 5) informacji, czy MWiK nabyła własność przepompowni ścieków przy ul. [...] K, L, M w K., dz. nr [...], obręb [...] W odpowiedzi, pismem z 29 grudnia 2025 r., spółka powiadomiła, że nie nabywała przepompowni ścieków od Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w K.. W związku z tym skarżąca sprecyzowała zakres żądanej informacji publicznej i w piśmie z 13 stycznia 2026 r. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci: 1) kopii umowy, na podstawie której MWiK nabyła własność lub przejęła eksploatację przepompowni znajdującej się na działce nr [...] lub [...], obr. [...] 2) kopii warunków technicznych przyłączenia do sieci, na podstawie której wybudowano przepompownię na działce nr [...] lub [...] obr. [...], 3) informacji, czy ww. przepompownia na działce nr [...] lub [...] obr. [...] w dokumentacji techniczno-projektowej została opisana jako a) element przyłącza kanalizacji sanitarnej, b) jako element instalacji kanalizacji sanitarnej zewnętrznej, czy c) jako element sieci kanalizacji sanitarnej, 4) informacji, czy ww. przepompownia na działce nr [...] lub [...] obr. [...] została wybudowana na podstawie: a) pozwolenia na budowę, b) zgłoszenia budowy lub robót budowlanych, c) bez pozwolenia i bez zgłoszenia na podstawie art. 29a Prawa budowlanego, d) na innej podstawie z jej wskazaniem; 5) informacji jakie były przyczyny i podstawy prawne wyrażenia przez spółkę woli przejęcia na własność lub przejęcia eksploatacji w/w przepompowni posadowionej na działce nr [...] lub [...] obr. [...] Pismem z 29 stycznia 2026 r. MWiK poinformowała, że: spółka nie jest uprawniona do przekazania kopii umowy dotyczącej przepompowni przy ul. [...] nr [...], [...], gdyż była to inwestycja prywatna, a w umowie zawarte są dane osoby prawnej oraz osób fizycznych; o warunki techniczne budowy przepompowni przy ul. [...] występował prywatny inwestor oraz została ona zrealizowana z prywatnych środków; prywatny inwestor realizował inwestycję jako przepompownię ścieków; 4. MWiK nie brała udziału w realizacji przepompowni, która była prywatną inwestycją; 5. MWiK nabyła na własność przepompownię ścieków przy ul. [...], [...] na skutek wszczętego postępowania sądowego zakończonego umową. W ocenie skarżącej, organ nie udostępnił wnioskowanej informacji publicznej, w szczególności nie udostępnił: 1. kopii umowy, na podstawie której MWiK nabyła własność lub przejęła eksploatację przepompowni znajdującej się na działce nr [...] lub [...] obr. [...]; 2. kopii warunków technicznych przyłączenia do sieci, na podstawie której wybudowano przepompownię na działce nr [...] lub [...] obr. [...]; 3. informacji, czy ww. przepompownia na działce nr [...] lub [...] obr. [...] została wybudowana na podstawie a) pozwolenia na budowę, b) zgłoszenia budowy lub robót budowlanych, c) bez pozwolenia i bez zgłoszenia na podstawie art. 29a Prawa budowlanego, d) na innej podstawie z jej wskazaniem. Skarżąca wskazała, że w związku z brakiem udostępnienia wnioskowanych informacji publicznych, pismem z 9 lutego 2026 r., skierowała ponaglenie do organu ponawiając żądanie rozpatrzenia złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w tym wskazując, że jeśli dokumenty zawierają dane osób prywatnych to organ powinien je udostępnić po anonimizacji danych osobowych. Wskazała również na analogiczny spór z organem w zakresie bezczynności w przedmiocie wniosku o dostęp do informacji publicznej i na mocy wyroków WSA w Szczecinie z 10 listopada 2016 r., sygn. II SAB/Sz 129/16 oraz z 19 stycznia 2017 r., sygn. II SAB/Sz 140/16. Organ został zobowiązany do ich udostępnienia. Spółdzielnia wskazała, że MWiK, pismem z 23 lutego 2026 r., podtrzymała stanowisko i nie udostępniła wnioskowanych informacji. Skarżąca wskazała następnie, że z treści pism MWiK wynika, że jest w posiadaniu wnioskowanych informacji publicznych. W żadnym z pism MWiK nie powiadomiła bowiem skarżącej, że materiały o które wnioskuje nie są informacją publiczną, albo - uznając że jest to informacja publiczna - nie odmówiła jej udostępnienia w formie decyzji na postawie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od skarżącego obowiązku zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z obowiązkiem zwrotu kosztów poniesionej opłaty od pełnomocnictwa. Organ podkreślił, że rozpoznał wniosek i udzielił pismami z: 29 stycznia 2026 r. oraz z 23 lutego 2026 r. odpowiedzi na zadane pytania w zakresie posiadanych informacji i dostępu do wnioskowanych informacji. W ocenie organu nie jest zatem zasadny zarzut nie wydania przez organ decyzji odmawiającej, gdyż w zakresie posiadanych informacji i uprawnień udzielono skarżącej odpowiedzi na pytania zawarte w pismach. Organ wskazał także, że nie prowadzi oraz nie jest uprawniony do udzielania informacji z zakresu ewidencji geodezyjno – kartograficznej, nie posiada kompetencji do udostępnia informacji będących w zakresie kompetencji organu administracji architektonicznej, a także, że nie uczestniczył w procesie projektowym, architektonicznym oraz inwestycyjnym budowy przepompowni ścieków znajdującej się na działce gruntu oznaczonej ewidencyjnie nr [...] w obrębie nr [...]. Zdaniem organu, wniosek skarżącej dotyczył danych prywatnych, a nie danych o sprawach publicznych, a więc udostępnienie takich informacji przez spółkę wodno - kanalizacyjną jest niedozwolone i mogłoby naruszać prawa i interesy osób i podmiotów trzecich. Organ stwierdził też, że nie jest uprawnione do udostępnienia aktu notarialnego, na podstawie którego nabyło własność nieruchomości gruntowych oraz przepompowni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga w zasadniczej części jest zasadna. W pierwszym rzędzie wyjaśnić trzeba, że Sąd rozpoznał sprawę niniejszą na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - dalej w skrócie: "p.p.s.a."), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, ponieważ przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność MWiK. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa bądź też uchyla się od wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach, opinii zabezpieczającej i odmowy wydania opinii zabezpieczającej. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: pkt 1 - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; pkt 2 - zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; pkt 3 - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Ponadto, według art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W rozpatrywanej sprawie zasadniczą osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest ustalenie, czy spółka MWiK pozostaje bezczynna w sprawie wniosku skarżącej z 13 stycznia 2026 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1) kopii umowy, na podstawie której MWIK nabyła własność lub przejęła eksploatację przepompowni znajdującej się na działce nr [...] lub [...] obr. [...]; 2) kopii warunków technicznych przyłączenia do sieci, na podstawie której wybudowano przepompownię na działce nr [...] lub [...] obr. [...]; 3) informacji, czy w/w przepompownia na działce nr [...] lub [...] obr. [...] została wybudowana na podstawie: a) pozwolenia na budowę, b) zgłoszenia budowy lub robót budowlanych, c) bez pozwolenia i bez zgłoszenia na podstawie art. 29a Prawa budowlanego, d) na innej podstawie z jej wskazaniem. Problematyka dostępu do informacji publicznej unormowana została przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 902 - dalej w skrócie: "u.d.i.p."). Według art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu wymienia art. 6 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że definicja pojęcia "informacji publicznej", wynikająca z art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p., ma szeroki zakres przedmiotowy i obejmuje każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne i osoby pełniące funkcje publiczne lub odnoszącą się do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszącą się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem publicznym. Katalog informacji wymienionych w art. 6 u.d.i.p. ma otwarty charakter i wymienia jedynie przykładowe kategorie danych, które stanowią informację publiczną (vide: wyrok z 4 lutego 2016 r., I OSK 2223/14). W jedynym z wyroków Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w u.d.i.p. nie określono zamkniętego katalogu informacji publicznej, ponieważ ustawodawca chciał, aby społeczeństwo posiadało instrument do jak najszerszej kontroli instytucji publicznych. Taki instrument, aby był sprawny, powinien obejmować jak największą liczbę stanów faktycznych. Liczba ta nie może być ograniczona, ponieważ dynamiczny charakter stosunków społeczno-gospodarczych rodzi nowe sytuacje, w których pojawia się aktywność podmiotów publicznych. Ta aktywność w państwie demokratycznym powinna być poddana kontroli społecznej za pośrednictwem narzędzia, jakim jest prawo dostępu do informacji publicznej. Dlatego też uznaje się, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej (vide: wyrok z 30 września 2015 r., I OSK 2093/14). Podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 7 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8 (pkt 1); udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11 (pkt 2) - czyli na wniosek; w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych; przez zainstalowane w miejscach ogólnie dostępnych, urządzenia umożliwiające zapoznanie się z tą informacją; wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia (pkt 3); udostępniania w portalu danych, o których mowa w ustawie z dnia 11 sierpnia 2001 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz.U. poz. 1641), zwanym dalej "portalem danych" (pkt 4). Według art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonej we wniosku (art. 14 ust. 1). Ustawa o dostępie do informacji publicznej wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie, organ, do którego wniesiono wniosek winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), wydając decyzję administracyjną. Bezczynność organu na gruncie przepisów u.d.i.p. polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, niewiarygodnej oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. Jeżeli natomiast żądanie nie dotyczy informacji publicznej, wówczas organ powinien poinformować o tym autora wniosku zwykłym pismem, jeśli zaś tego nie czyni pozostaje bezczynny. Przedstawienie informacji zupełnie innej, niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też informacji wymijającej, czy wręcz nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie, co niewątpliwie narusza regulację zawartą w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyroki NSA: z 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 161/12, LEX nr 1264582 oraz z dnia 20 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 2569/12, LEX nr 1356989, a także wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt II SAB/Bd 35/13, LEX nr 1352000). Załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga zatem w pierwszym rzędzie dokonania właściwej interpretacji zakresu żądania, a następnie dokonania oceny charakteru żądanej informacji pod kątem możliwości przypisania jej waloru informacji publicznej. Bezczynność podmiotu zobowiązanego zachodzi zaś wówczas, gdy podmiot taki, pomimo dysponowania żądaną informacją publiczną, nie udostępnia jej zgodnie z art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, bądź też w tym terminie nie wydaje na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (co jest uzasadnione np. wobec stwierdzenia, że żądana informacja objęta jest ograniczeniem opisanym w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Jeżeli jednak informacja, której udostępnienia domaga się wnioskodawca, nie posiada waloru informacji publicznej, nie może ona podlegać regulacjom u.d.i.p., co oznacza, że nie może ona zostać udostępniona w trybie tej ustawy, jak też niedopuszczalne jest wydanie co do niej decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Wówczas obowiązkiem podmiotu zobowiązanego jest wyłącznie poinformowanie wnioskodawcy o braku podstaw do zastosowania przepisów u.d.i.p. Formy decyzji administracyjnej, o jakiej stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p., nie wymaga również poinformowanie wnioskodawcy przez podmiot zobowiązany, że nie dysponuje on żądaną informacją, nawet wówczas, gdy mają one charakter publiczny. Dysponowanie żądaną informacją publiczną jest bowiem zasadniczym warunkiem powstania obowiązku jej udostępnienia na wniosek złożony w trybie przepisów u.d.i.p. (por. wyroki NSA: z 27 września 2002 r., sygn. akt II SAB 289/02; z 16 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1644/09 oraz z 11 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1557/09). Sąd, dokonując oceny skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej bada wyłącznie to, czy podmiot, do którego zostało skierowane żądanie o udostępnienie informacji publicznej należy do kręgu podmiotów zobowiązanych w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. oraz czy wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej i na tym tle ocenia sposób rozpoznania wniosku. W rozpatrywanej sprawie niespornym jest, że MWiK, będąca adresatem wniosku, jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., jest zobowiązana do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu ustawy, którą posiada. Nie budzi również wątpliwości Sądu, że informacje, których udostępnienia domagała się skarżąca wnioskiem z 13 stycznia 2026 r., należało zakwalifikować do informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a. i d i pkt 5 lit. c i d u.d.i.p., jako informacje o danych publicznych w tym treść i postać dokumentów urzędowych oraz informacje o stanie samorządów i ich jednostek organizacyjnych, a także o majątku publicznym, w tym majątku jednostek samorządu terytorialnego, majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach, podlegającą udostępnieniu w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Wskazać przy tym należy ponownie, że pojęcie informacji publicznej jest zarówno przez doktrynę, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych, rozumiane bardzo szeroko, co wiąże się z upowszechnieniem zasady transparentności życia publicznego i podwyższenia świadomości prawnej społeczeństwa. Uwzględniając konstrukcję ustawową "informacji publicznej" oraz kierując się wyrażoną w art. 61 Konstytucji RP gwarancją do uzyskania tej informacji, przyjąć także należy, że informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest w szczególności treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, w tym treść dokumentów używanych przy realizacji przewidzianych prawem zadań niezależnie od tego, od kogo pochodzą. Zatem, o zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p., decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie, jednomyślnie przyjmuje się również, że informacje publiczne muszą dotyczyć sfery istniejących już faktów, a nie niezmaterializowanych w jakiejkolwiek postaci zamierzeń podejmowania określonych działań (tak m.in. I. Kamińska, M. Rozbicka - Ostrowska, Komentarz do art. 1, (w) I. Kamińska, M. Rozbicka - Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III LEX/el; wyrok NSA z 19 grudnia 2019 r., I OSK 238/19). W tym miejscu wskazać także należy, że w tak rozumianym pojęciu informacji publicznej mieści się, jak jednolicie przyjmuje się w judykaturze, udostępnienie umów cywilnoprawnych zawieranych przez administrację publiczną z podmiotami zewnętrznymi w stosunku do tej administracji. Każdy kontrahent władzy publicznej lub podmiotu wykonującego zadania publiczne, otrzymujący korzyści pochodzące ze środków publicznych, jest osobą mającą związek z pełnieniem funkcji publicznej, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i w zakresie, w jakim informacje dotyczą tego związku, podlegają udostępnieniu jako publiczne (vide: wyrok WSA w Warszawie z 1 lipca 2020 r., II SA/Wa 574/20 - Lex nr 3056072; wyrok WSA we Wrocławiu z 6 listopada 2019 r., IV SA/Wr 167/19 - Lex nr 2750655). Kontrahent administracji publicznej lub podmiotu wykonującego zadania publiczne decydując się na zawarcie umowy cywilnoprawnej, musi liczyć się z tym, że jego dane, jak i szczegóły kontraktu, zostaną upublicznione. Umowa cywilnoprawna podlega jednakże ujawnieniu wyłącznie ze względu na swój charakter, a mianowicie dlatego, że na jej podstawie osoby je zawierające otrzymają wynagrodzenie ze środków publicznych lub będą czerpać korzyści z rozporządzania majątkiem publicznym lub będą realizować zadania publiczne (vide: wyrok NSA z 25 września 2019 r., I OSK 613/19 - Lex nr 2725487). W kontrolowanej sprawie nie budzi wątpliwości, że pismem z 29 stycznia 2026 r. organ ustosunkował się do wniosku skarżącej z 13 stycznia 2026 r. Oceniając jednak, w ramach powyższych kryteriów, sposób załatwienia przez organ tego wniosku, Sąd doszedł do przekonania, że organ pozostaje w sprawie przedmiotowego wniosku bezczynny, przy czym stan ten stanowi konsekwencję nieuprawnionej i błędnej interpretacji przedmiotu żądania wnioskodawcy, a w rezultacie udzielenia odpowiedzi nieadekwatnej do treści wniosku. Konfrontacja bowiem treści wniosku spółdzielni z udzieloną 29 stycznia 2026 r. odpowiedzią dowodzi, że organ nie zrealizował w żądania skarżącej adekwatnie do jej wskazań. Przypomnieć należy, że wniosek został sformułowany w ten sposób, że skarżąca żądała udostępnienia kopii umowy o nabyciu własności nieruchomości oraz decyzji w sprawie warunków technicznych inwestycji, ale także informacji, faktów wynikających z dokumentów, w których posiadaniu w jej odczuciu mogła być MWiK. Nie ulega zatem wątpliwości, że wnioskiem objęte są nie tylko dokumenty ale i pytania o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Obowiązek udostępniania informacji publicznej przez podmiot objęty dyspozycją art. 4 u.d.i.p. – jak już wskazano wcześniej – dotyczy wszelkich informacji publicznych będących w posiadaniu takiego podmiotu w związku realizowanymi przez niego zadaniami publicznymi, a nie jedynie tych informacji publicznych, które przez podmiot ten zostały wytworzone. Osoba ubiegająca się o uzyskanie określonej informacji publicznej, wniosek w tym przedmiocie może zatem skierować do każdego podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznych, który daną informację publiczną posiada, nie zaś jedynie do tego podmiotu, który daną informację wytworzył. Podkreślić należy, że określenie przedmiotu żądania, tj. treści wnioskowanej informacji publicznej, pozostaje w wyłącznej gestii wnioskodawcy, który w realiach postępowania o udostępnienie informacji publicznej – w sytuacji, gdy przedmiotem żądania nie jest informacja przetworzona bądź informacja, której udzielenie narażałoby na ujawnienie tajemnic ustawowo chronionych – co do zasady nie musi być nawet zindywidualizowany (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, 3. wydanie, Warszawa 2016, str. 68-69). Podmiot, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jest zaś zobowiązany – jak wyżej wskazano - wniosek taki załatwić w sposób adekwatny do jego treści, a w żadnym razie nie jest uprawniony do interpretacji przedmiotu wniosku w kontekście domniemanego celu uzyskania danej informacji, zwłaszcza, że w świetle art. 2 ust. 2 u.d.i.p., rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej właściwy podmiot nie jest upoważniony do badania interesu prawnego ani nawet faktycznego wnioskodawcy. Podkreślić w tym miejscu także należy, że organ nie jest uprawniony do dokonywania dowolnej interpretacji przedmiotu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, lecz winien w tym zakresie opierać się na literalnej treści wniosku, a w razie, gdyby istotnie został on sformułowany w sposób niewystarczająco precyzyjny dla ustalenia przedmiotu żądania wnioskodawcy (co w niniejszej sprawie – zdaniem Sądu – nie miało miejsca), winien wezwać wnioskodawcę do sprecyzowania wniosku. W rozpoznawanej sprawie, w zakresie odpowiedzi na żądanie opisane w pkt 1, MWiK wskazała, że nie jest uprawniona do przekazania kopii umowy nabycia własności przepompowni przy ul. [...] nr 22, [...], gdyż była to inwestycja prywatna, a w umowie zawarte są dane osoby prawnej oraz osób fizycznych. Odnośnie odpowiedzi na pytanie nr [...], dotyczące udostępnienia kopii warunków technicznych organ wskazał, że o warunki techniczne budowy przepompowni przy ul. [...] występował prywatny inwestor oraz została ona zrealizowana z prywatnych środków. Sąd nie podzielił argumentacji organu dotyczącej charakteru tych informacji, w szczególności, że stanowią one dane prywatne, których udostępnienie jest niedozwolone i mogłoby naruszać prawa i interesy osób i podmiotów trzecich, nie stanowią zaś danych o sprawach publicznych, bowiem o ich charakterze wprost przesądza art. 4 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a. i d i art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c i d u.d.i.p. Ze stanowiskiem organu, nie sposób się zgodzić także z tego względu, że zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Według art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, przy czym ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej ustawodawca ustanowił zamknięty katalog wyjątków uzasadniających ograniczenia prawa do informacji publicznej składający się z czterech elementów: informacji niejawnych, innych tajemnic ustawowo chronionych, prywatności osoby fizycznej i tajemnicy przedsiębiorcy. Z powyższego wynika, że art. 5 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie informacji niejawnych odsyła wprost do przepisów o ochronie informacji niejawnych, a jeżeli chodzi o inne tajemnice - do ustaw określających takie tajemnice. Z kolei, wskazaną w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przesłankę prywatności osoby fizycznej należy rozpatrywać w świetle konstytucyjnego prawa do prywatności uregulowanego w art. 47 Konstytucji RP, który to przepis nakłada na władze publiczne obowiązek ochrony chronionych prawem dóbr jednostki przed nieuzasadnioną ingerencją oraz do przepisów o ochronie danych osobowych. W przypadku kolizji dwóch konstytucyjnych praw, tj. z jednej strony konstytucyjnego prawa do informacji, zagwarantowanego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, z drugiej prawa do prywatności - nie można bezwzględnie przyznać priorytetu temu pierwszemu, ponieważ nie istnieje formuła zagwarantowania obywatelom dostępu do informacji za wszelką cenę. Nie można jednak również wykluczyć możliwości ingerencji w sferę prywatną za pomocą prawa do informacji publicznej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 19 czerwca 2002 r., sygn. K 11/02, OTK-A 2002, nr 4, poz. 43). Pogodzenie obu powyższych wartości konstytucyjnych może i powinno być realizowane, a jednym ze sposobów sprostania temu zadaniu jest anonimizacja danych. Zastosowanie tego trybu jednak nie może być automatyczne i wymaga analizy sytuacji faktycznej i prawnej podmiotu, którego dotyczy wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Niewątpliwie bowiem inna będzie sytuacja osoby fizycznej (konsumenta) związanej z podmiotem publicznym umową cywilnoprawną, a inna przedsiębiorcy, który na skutek takiej umowy staje się beneficjentem środków publicznych. W zależności od rodzaju świadczonej usługi i statusu w obrocie gospodarczym osoba zawierająca umowę cywilnoprawną z organem publicznym może oczekiwać ochrony swoich danych osobowych - lecz w zróżnicowanym stopniu. Zatem, w sytuacji konfliktu pomiędzy prawem do informacji publicznej a prawem do prywatności w sprawach o ujawnienie danych osobowych strony umowy cywilnoprawnej zawartej z podmiotem wykonującym zadania publiczne lub wydatkującym środki publiczne należy każdorazowo ocenić, czy ujawnienie takich danych jest konieczne dla realizacji zasady jawności życia publicznego oraz czy takie ujawnienie nie byłoby nadmierną ingerencją w prawo do prywatności osób podpisujących taką umowę. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 marca 2020 r., I OSK 165/19 anonimizacja danych zawartych w żądanych dokumentach, jako dopuszczalna bezdecyzyjna forma ograniczenia dostępu do części żądanych danych, jest wypełnieniem obowiązków wynikających z u.d.i.p. tylko w sytuacji, gdy czynność ta nie pozbawi dokumentów waloru informacyjnego, jaki wynika ze złożonego wniosku. W przeciwnym razie należałoby wydać decyzję odmawiającą udostępnienia żądanej informacji publicznej, w całości lub w określonym zakresie, co w rozpoznawanej sprawie niewątpliwie nie miało miejsca i na co zwróciła uwagę strona skarżąca. W tym stanie rzeczy wywodzenie, że udzielenie informacji może doprowadzić do naruszenia dóbr prawem chronionych należało uznać za chybione. Nadto, wskazanie przez organ w odpowiedzi na pytanie nr 2, które dotyczyło udostępnienia kopii warunków technicznych, że o warunki techniczne budowy przepompowni występował prywatny inwestor oraz została ona zrealizowana z prywatnych środków, nie stanowi, w ocenie Sądu, jednoznacznej odpowiedzi na pytanie zadane przez skarżącą. Jeżeli organ nie mógł udzielić informacji z pkt. 2 wniosku, gdyż nie dysponował dokumentami zawierającymi warunki techniczne inwestycji, powinien wskazać, że dokumentów i informacji takowych nie posiada. W związku z powyższym stwierdzić należy, że skarżącej nie została udzielona informacja publiczna w zakresie pytania nr 1 i 2 z jej wniosku z 13 stycznia 2026 r., a więc organ dopuścił się w tym zakresie bezczynności. W zakresie pytania nr 3 i nr 4 dotyczących konkretnych informacji w zakresie przepompowni na działce nr [...] lub [...] obr. [...], które miały być udzielone na podstawie dokumentacji techniczno-projektowej oraz mających wskazywać podstawę prowadzenia budowy (czy udzielono czy pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy, czy tez nie) organ również udzielił odpowiedzi odbiegającej całkowicie od zadanych pytań. Wskazał bowiem ponownie, że to prywatny inwestor realizował inwestycję jako przepompownię ścieków, w której to inwestycji spółka nie brała udziału. W odpowiedzi na skargę zaś organ rozwinął, że nie prowadzi oraz nie jest uprawniony do udzielania informacji z zakresu ewidencji geodezyjno – kartograficznej, a także że nie posiada kompetencji do udostępnia informacji będących w zakresie kompetencji organu administracji architektonicznej. Również i w tym przypadku, zdaniem Sądu, organ nie udzielił precyzyjnej odpowiedzi na wniosek skarżącej w zakresie pkt 3 i 4. Jeżeli organ nie posiadał powyższych dokumentów, jak i żądanych informacji, prawidłowym i wystarczającym dla zadośćuczynienia obowiązkom określonym w ustawie byłoby wskazanie na ten fakt w piśmie, z jednoczesnym podaniem, gdzie zainteresowany żądane informacje może uzyskać, jeśli organ posiada taką wiedzę. Nie jest bowiem odmową udzielenia informacji publicznej wskazanie organu, że się ich nie posiada. Natomiast w odpowiedzi na pytanie nr 5 MWiK wskazała, że nabyła na własność przepompownię ścieków na skutek wszczętego postępowania sądowego zakończonego umową, co w ocenie Sądu stanowiło udzielenie informacji zgodnej z żądaniem, co też nie zostało zakwestionowane w skardze. W rezultacie stwierdzić należy, że skarżącej nie udostępniono w terminie wynikającym z u.d.i.p. (art. 13 ust. 1 i 2) wszystkich informacji publicznych wskazanych w powyższym piśmie z 13 stycznia 2026 r., jak również nie poinformowano zwykłym pismem o braku posiadana takich informacji. Organ pozostaje zatem w tym zakresie w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku strony z dnia 13 stycznia 2026 r. Przedstawienie informacji publicznej innej niż ta, której oczekuje wnioskodawca, nieadekwatnej do treści wniosku, niepełnej (częściowej), co ma miejsce w realiach rozpatrywanej sprawy, czyni w pełni zasadnym zarzut bezczynności organu (pkt 1 – 4 wniosku). W sprawie nie budzi wątpliwości, że w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie orzekania przez tutejszy Sąd, organ pozostawał w bezczynności w zakresie wskazanym przez skarżącą. Wniosek skarżącej powinien zostać rozpoznany w pełnym zakresie poprzez udzielenie informacji w formie czynności materialno-technicznej, z dokonaniem znajdującej uzasadnienie w przepisach prawa, ewentualnej, anonimizacji kopii dokumentów. Skoro więc wniosek skarżącej nie został rozpatrzony prawidłowo Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał MWiK do rozpatrzenia wniosku skarżącej z 13 stycznia 2026 r. w pełnym zakresie, w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami, o czym orzekł w punkcie I sentencji wyroku. W punkcie II sentencji wyroku Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 listopada 2023 r., sygn. akt I OSK 1879/22, nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, dokonanie kwalifikacji bezczynności lub przewlekłości pozostawiono uznaniu sądu orzekającego. Uznanie to opiera się na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Taka kwalifikacja będzie więc zasadna, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest znaczny, oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Przy ocenie sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie mają okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów. Rażące naruszenie prawa oznacza więc wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy oraz w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W rozpatrywanej sprawie bezczynność organu nie wynikała z jego złej woli, nie miała również cech celowego ignorowania złożonego wniosku, a tym samym i obowiązków nałożonych na organ przepisami prawa. Brak prawidłowej reakcji organu w tym zakresie wynikał z nieprawidłowej interpretacji przepisów ustawy, jak również niedokładnego zapoznania się z treścią wniosku i nieprawidłowej jego interpretacji. Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił natomiast skargę w pkt III sentencji wyroku, w zakresie żądania zasądzenia od organu sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zasądzenie sumy pieniężnej na podstawie ww. przepisu może nastąpić w sytuacji, w której istnieją szczególne okoliczności sprawy przemawiające za tym, że samo zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, może nie być wystarczające dla zdyscyplinowania organu. W rozpoznawanej sprawie przyczyny zaistnienia po stronie organu bezczynności, jak też brak podstaw uzasadniających uznanie tego stanu za rażący, świadczą o braku okoliczności przemawiających za zasądzeniem od organu sumy pieniężnej. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego należnych skarżącej od organu Sąd orzekł w punkcie IV sentencji wyroku, mając na względzie dyspozycję art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Zasądzona kwota odpowiada równowartości uiszczonego przez skarżącą wpisu od skargi (100 zł), kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego (480 zł) oraz uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł). Powołane orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Informacje o sprawie

Data wpływu
8 kwietnia 2026
Symbol z opisem
6480 658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Alicja Polańska Jolanta Kwiecińska Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny