I SA/Wr 852/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Kieres, Sędziowie Sędzia WSA Marta Semiczek, Asesor WSA Iwona Solatycka (sprawozdawca), Protokolant specjalista Anna Terlecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 lipca 2023 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Kłodzku na uchwałę Rady Gminy Nowa Ruda z dnia 29 kwietnia 2020 r. nr 147/XVII/20 w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne oddala skargę w całości.

Rada Gminy w Nowej Rudzie w dniu 29 kwietnia 2020 r. nr 147/XVII/20 podjęła uchwałę zmieniającą uchwałę w sprawie zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących odpady stanowiące odpady komunalne, nadając zmienianej uchwale następujące brzmienie: "§ 1. Zwalnia się w części stanowiącej kwotę 1,00 zł od osoby z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących odpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym". Prokurator Rejonowy w Kłodzku wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na ww. uchwałę, wnosząc o stwierdzenie nieważności tejże uchwały, zarzucając jej naruszenie art. 7 i 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., nr 78, poz. 483) oraz art. 6 k ust. 4a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2019 r., poz. 2010 ze zm.) dalej jako u.c.p.g., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 6 k ust. 4a ustawy i uregulowanie kwestii zwolnienia z części opłaty w sposób sprzeczny z prawem powszechnie obowiązującym. W uzasadnieniu skargi Prokurator przytoczył ww. treść przepisów, wskazując, że nie dają one podstaw do zróżnicowania zwolnienia z opłaty w zależności od liczby osób tworzących gospodarstwo domowe oraz powołał stanowisko w tym zakresie wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2021 r. sygn.. akt: III FSK 3685/21. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy w Nowej Rudzie wskazał, że pozostawia ocenę zasadności skargi Sądowi. Wójt wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych można znaleźć poglądy dopuszczające konstrukcję w ramach których dokonywano zwolnienia z części opłaty z uwzględnieniem liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość (wyrok z dnia 30 lipca 2020 r. sygn. akt: I SA/Go 220/20) Wojewódzki Sąd Administracji we Wrocławiu, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) – dalej jako: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.. Sąd oddala skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a. w razie stwierdzenia, że jest ona bezzasadna. Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy jednak nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) W pierwszej kolejności trzeba podnieść, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego - ma bowiem charakter normatywny, generalny i abstrakcyjny. Brak jest zatem przeszkód, aby w razie stwierdzenia naruszenia prawa w stopniu istotnym – stosownie do treści art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 91 ust. 4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2019 r., poz. 506 ze zm.) Sąd mógł stwierdzić nieważność uchwały, w całości lub w części. Stosownie do wskazanego art. 147 § 1 p.p.s.a. nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. (chyba, że przepis szczególny wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności). W ustawie z dn. 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym przewidziano dwa rodzaje naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mogą to być naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 ust. 4 u.s.g.). Brak jest jednak ustawowego zdefiniowania obu naruszeń, co stwarza konieczność sięgnięcia do stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do istotnych wad uchwały, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała nie jest sprzeczna z prawem. Zgodnie z treścią art. 6k ust.4a u.c.p.g. rada gminy, w drodze uchwały, zwalnia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym, proporcjonalnie do zmniejszenia kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi z gospodarstw domowych. Powołany przepis został wprowadzony ustawą zmieniającą ustawę u.c.p.g. z lipca 2019 r. Z uzasadnienia do projektu ustawy wynika, że dodanie ust. 4a i 4c w art. 6k umożliwiającego zwolnienie z części opłaty właścicieli nieruchomości, którzy zagospodarowują bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostownikach przydomowych, ma stanowić zachętę ekonomiczną do stosowania kompostowników przydomowych przez właścicieli nieruchomości, [druk sejmowy nr 3495, stawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2019 poz. 1579)]. W przepisie art.. 6k ust. 4a u.c.o.g. ustawodawca posługuje się określeniem zwalnia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalając dyrektywę, w jaki sposób część ta miałaby być ustalona odwołując się do kategorii finansowych (tj. proporcjonalnie do zmniejszenia kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi z gospodarstw domowych). Należy zwrócić uwagę, że bioodpady stanowią część powstających odpadów komunalnych, a w konsekwencji składową kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi. Na koszty ma wpływ ilość odbieranych odpadów. Z ustawy o u.c.p.g wynika, że gminy przy ustalaniu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, obowiązane są uwzględnić m.in. liczbę mieszkańców zamieszkujących daną gminę, ilość wytwarzanych na terenie gminy odpadów komunalnych oraz koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi (art. 6 k ust. 2 pkt 1-3 ustawy o u.c.p.g.). Koszty gospodarowania odpadami niewątpliwie zależą przede wszystkim od ilości odbieranych odpadów, które następnie muszą być zagospodarowane w określony prawem sposób. W ocenie Sądu, zaskarżona uchwała Rady Gminy w sprawie zwolnień jest zgodna z art. 6k ust 4a u.c.p.g. i jasno określa, kto korzysta ze zwolnienia wprowadzonego tą uchwałą. Są to właściciele nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym. Określając podmiot zwolnienia w tej uchwale Rada Gminy precyzyjnie wskazała kategorię podmiotów zwolnionych. W ocenie Sadu z uwagi na konieczność obliczenia tego zwolnienia i dokonania go w sposób proporcjonalny do zmniejszenia kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi z gospodarstw domowych, każdy właściciel określonego rodzaju nieruchomości (zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi) spełniający warunki do uzyskania zwolnienia (kompostujący bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym) powinien uzyskać ulgę w takim zakresie, w jakim przyczynia się do obniżenia kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi. Zdaniem Sądu, istotnym jest by to częściowe zwolnienie z opłaty było proporcjonalne do zmniejszenia kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi gospodarstw domowych. Nie można również zapomnieć o tym, że celem wprowadzenia tego częściowego zwolnienia ma być zachęta ekonomiczna do stosowania kompostowników przydomowych. W ocenie Sądu podjęta przez Radę Gminy uchwała nie narusza, wskazanych przez Prokuratora przepisów, w tym art. 6k ust. 4a u.p.c.g. Nie ulega bowiem wątpliwości, że koszty gospodarowania odpadami zależą od ilości odbieranych odpadów, które następnie muszą być zagospodarowane w określony prawem sposób. Ustawodawca wymaga by zwolnienie nastąpiło proporcjonalnie do zmniejszenia kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi z gospodarstw domowych. Jednocześnie nie wskazuje w jaki sposób tę proporcję wyliczyć, nie podaje wzoru, danych które winny być przyjęte do kalkulacji, wyliczenia kwoty zwolnienia. Oznacza to, że w tym zakresie pozostawiono pewną swobodę organowi uchwałodawczemu. Ustawodawca w powołanym przepisie nie wskazuje w odniesieniu do jakich jednostek (elementów) miałoby to nastąpić, jakie dane należałoby przyjąć do kalkulacji. Posługuje się jedynie zwrotem zwalnia w części z opłaty [...] proporcjonalnie do zmniejszenia kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi z gospodarstw domowych. Zatem, w ocenie Sądu, dążąc do tego, aby zwolnić w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi, kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym proporcjonalnie do zmniejszenia kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi z gospodarstw domowych, można było przyjąć zwolnienie w sposób opisany w zaskarżonej uchwale. . Rozwiązanie zastosowane przez Radę Gminy nie stanowi naruszenia postanowień art. 6k ust.4a ustawy u.c.p.g., ponieważ taka konstrukcja zwolnienia uwzględniająca liczbę osób przyczyni się do zmniejszenia ilości odpadów w Gminie co przełoży się na obniżenie kosztów ich wywozu. Stanowi również zachętę ekonomiczną szczególnie w odniesieniu do gospodarstw wieloosobowych. Tym samym osiągnięte zostanie zamierzenie ustawodawcy, o którym mowa w uzasadnieniu do projektu ustawy. Sąd podziela zatem w całości uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie z dnia z dnia 30 lipca 2020 r. sygn. akt: I SA/Go 220/20, powołując powyżej poglądy tam wyrażone. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.