I SA/Wa 746/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) asesor WSA Anna Milicka-Stojek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi T. K. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 325/20 1. wymierza Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 1 500 (tysiąc pięćset) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz T. K. sumę pieniężną w wysokości 2 000 (dwa tysiące) złotych, 4. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz T. K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

T. K. (dalej" "skarżący"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z 3 marca 2023 r. wniósł skargę na niewykonanie przez Prezydenta m. st. Warszawy (dalej: "Prezydent", "organ") wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 marca 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 325/20. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku z 22 grudnia 2016 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. "K." nr rej. hip. [...], dz. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku oraz stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący wniósł o wymierzenie Prezydentowi m. st. Warszawy grzywny z tytułu niewykonania ww. wyroku, przyznanie sumy pieniężnej oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazał, że z uwagi na nierozpoznanie sprawy w zakreślonym przez Sąd terminie, skarżący pismem z 15 grudnia 2021 r. wezwał Prezydenta m. st. Warszawy do wykonania prawomocnego wyroku. W dniu 24 września 2022 r. ponowił wezwanie wskazując, że w razie niewykonania ww. wyroku wystąpi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą. W odpowiedzi na ww. skargę z 3 marca 2023 r., organ wniósł o jej oddalenie. Prezydent wyjaśnił, że postępowania administracyjne dotyczące nieruchomości objętych działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. 1945, Nr 50, poz. 279) należą do spraw niezwykle złożonych z uwagi na długość trwania postępowania i zmieniający się stan prawny oraz orzecznictwo, co powoduje konieczność ponownej weryfikacji zgromadzonego materiału dowodowego. Dalej wskazał, że w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności mających na celu zgromadzenie pełnego materiału dowodowego. Pismem z 10 lutego 2020 r. zwrócono się do Biura Architektury i Planowania Przestrzennego o wydanie opinii o przeznaczeniu przedmiotowej nieruchomości. Została także pozyskana do akt analiza geodezyjna sporządzona w dniu 16 sierpnia 2022 r., a także opracowanie fotogrametryczne sporządzone w dniu 18 listopada 2022 r. Prezydent podniósł także, że pismem z 30 marca 2023 r. poinformował strony postępowania, iż zebrano materiał pozwalający na wydanie decyzji. Pismem z 19 maja 2023 r. organ poinformował Sąd, że decyzją z 18 maja 2023 r., nr 289/SD/2023, Prezydent m. st. Warszawy odmówił T. K. przyznania odszkodowania za grunt nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. hip. "K." nr rej. hip. [...], dz. [...], stanowiący obecnie część działek ewidencyjnych nr [...] oraz [...], obie z obrębu [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a."). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 p.p.s.a.). Z wymienionego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 p.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W przedmiotowej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wyrokiem z 12 marca 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 325/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za wyżej opisaną nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia organowi akt albo, w przypadku, o którym mowa w § 1a, odpisu orzeczenia. Z akt sprawy wynika, że odpis prawomocnego wyroku z 12 marca 2021 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne zostały doręczone Prezydentowi m. st. Warszawy w dniu 4 sierpnia 2021 r. (potwierdzenie odbioru k. 38, akt sprawy o sygn. I SAB/Wa 325/20). Zatem, termin załatwienia sprawy, który został wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął w dniu 4 października 2021 r. Tymczasem, organ dopiero decyzją z 18 maja 2023 r., nr SD-WS-II.6841.307.2018.STA rozpoznał wniosek o ustalenie odszkodowania za ww. nieruchomość. Z akt administracyjnych wynika także, że w sprawie został spełniony drugi z warunków dopuszczalności skargi (art. 154 § 1 p.p.s.a.), który dotyczy uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. Skarżący bowiem, pismem z 15 grudnia 2021 r., a następnie pismem z 24 września 2022 r. wezwał Prezydenta m. st. Warszawy do wykonania wyroku z 12 marca 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 325/20. Zatem, obie przesłanki, o których mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a. zostały spełnione a okoliczności sprawy uzasadniają wymierzoną Prezydentowi grzywnę. Zgodnie z art. 154 § 3 p.p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi w przedmiocie niewykonania wyroku nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Załatwienie sprawy po wniesieniu skargi może mieć natomiast wpływ na wysokość orzeczonej grzywny. Stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu na załatwienie sprawy wyznaczonego wyrokiem z 12 marca 2021 r., Sąd uznał, że represyjną funkcję spełni grzywna w wysokości 1 500 zł. Ustalając wysokość grzywny Sąd wziął pod uwagę fakt, iż po zwrocie przez Sąd - w dniu 4 sierpnia 2021 r. - akt administracyjnych, organ nie zakończył postępowanie niezwłocznie, a uczynił to dopiero po upływie ponad 1 roku i 9 miesięcy. Ponadto, jak wskazano wyżej - stosownie do art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a. - Sąd stwierdza czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. W ocenie Sądu bezczynność organu po wyroku z 12 marca 2021 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Okoliczność konieczności uzupełnienia materiału dowodowego, którą organ podnosi w odpowiedzi na skargę nie może usprawiedliwiać niewykonania wyroku przez tak długi okres czasu. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że w realiach tej sprawy zaistniały podstawy do przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Suma pieniężna z art. 154 § 7 p.p.s.a. ma charakter kompensacyjny. Z treści tego przepisu wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącym za oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy. W związku z powyższym Sąd uznał za zasadne przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 2 000 (dwa tysiące) złotych. Przyznanie przedmiotowej kwoty w ocenie Sądu uzasadnia rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy i jest swego rodzaju zadośćuczynieniem za zaniechanie organu w toku prowadzonego postępowania. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania w pkt 4 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.)