I SA/Wa 138/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Mrozek, sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi R. L., M. L. i E. L. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 188/19 1. wymierza Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz R. L., M. L. i E. L. sumę pieniężną w kwocie po 2000 (dwa tysiące) złotych na rzecz każdej ze skarżących; 4. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy solidarnie na rzecz R. L., M. L. i E. L. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

R.L vel R. L., M,L. i E. L. (dalej jako "skarżące") wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent" lub "organ") wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 grudnia 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 188/19, mocą którego Sąd uwzględnił ich skargę na bezczynność Prezydenta i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. W uzasadnieniu skargi wskazały, że postanowieniem z 27 maja 2011 r. organ zawiesił postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...][...] nr hip. [...]. Skarżące w kwietniu 2017 r. wystąpiły z wnioskiem o podjęcie tego postępowania. Mimo jednak upływu terminu do wydania postanowienia (ponad 2 lata) i skierowanego do organu wezwania do wykonania wyroku organ nadal pozostaje w bezczynności. Wobec powyższego wniosły o wymierzenie organowi grzywny w wysokości stosownej do bezczynności; przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej po 3000 zł na rzecz każdej z nich na podstawie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wówczas Dz.U. z 2023 r. poz. 259); zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu wniosku o zasądzenie sumy pieniężnej skarżące wskazały, że przyznana suma będzie stanowić dla nich zadośćuczynienie za czteroletnie oczekiwanie na załatwienie sprawy incydentalnej, tj. rozpatrzenie wniosku o podjęcie postępowania. Tymczasem postępowanie to jest zawieszone od 11 lat i skarżące mają nadzieję, że doczekają jego zakończenia. Przyznana suma pieniężna zrekompensuje skarżącym bezprawne zachowanie Prezydenta, który narusza nie tylko ich prawa, ale też zasadę szybkości postępowania, a nadto zobowiązanie wynikające z wydanego wyroku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że postanowieniem z 27 maja 2011 r. zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie do czasu zatwierdzenie przez Prezydenta podziału dz. nr [...]. Podział ten został zatwierdzony decyzją z 14 czerwca 2011 r., wobec czego postanowieniem z [...] stycznia 2023 r. nr [...] podjęto zawieszone postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z 18 grudnia 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 188/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o podjęcie postępowania zawieszonego postanowieniem z 27 maja 2011 r., w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia organowi akt albo, w przypadku, o którym mowa w § 1a, odpisu orzeczenia. Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z 18 grudnia 2019 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi w dniu 3 czerwca 2020 r. (data prezentaty organu). Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu 3 lipca 2020 r. Tymczasem organ dopiero postanowieniem z 17 stycznia 2023 r. nr 37/SD/2023 rozpoznał wniosek skarżących z 3 kwietnia 2017 r. o podjęcie zawieszonego postępowania. Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1 p.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo skarżących z 19 grudnia 2022 r., którym wezwały Prezydenta do wykonania wyroku z 18 grudnia 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 188/19. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi grzywny. Zgodnie bowiem z art. 154 § 3 p.p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Stosownie do art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 18 grudnia 2019 r. oraz fakt, że organ w dniu 17 stycznia 2023 r. wydał postanowienie podejmujące przedmiotowe postępowanie, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 3000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta za niewykonanie ww. wyroku w terminie. Ustalając wysokość grzywny Sąd miał na względzie, że przyczyna zawieszenia postępowania ustała w dniu 14 czerwca 2011 r., skarżące z wnioskiem o podjęcie postępowania wystąpiły w dniu 3 kwietnia 2017 r., natomiast organ postępowanie o podjął dopiero w styczniu 2023 r., i to pomimo zobowiązania go przez Sąd do załatwienia wniosku skarżących w terminie jednego miesiąca. Rozpoznając sprawę, Sąd stwierdza jednocześnie, stosownie do art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a., czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa, bowiem od otrzymania w dniu 3 czerwca 2020 r. odpisu prawomocnego wyroku z 18 grudnia 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 188/19 do dnia podjęcia przedmiotowego postępowania w dniu 17 stycznia 2023 r. upłynęło ponad 2,5 roku, podczas gdy podjęcie postępowania nie należało do czynności czasochłonnych, czy też wymagających gromadzenia materiału dowodowego. W konsekwencji nie sposób przyjąć, że organ działał w niniejszej sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że bezczynność organu po wydaniu ww. wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze za zasadne uznać należało również przyznanie dla skarżących od organu sumy pieniężnej w wysokości po 2 000 zł na rzecz każdej z nich. W ocenie Sądu, przyznanie tej kwoty uzasadniać mogą jedynie szczególne okoliczności sprawy, tak jak chociażby wyjątkowo rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy. Kwota ta stanowić ma również swego rodzaju rekompensatę za zaniechania organu w toku prowadzonego postępowania. Taka sytuacja wystąpiła właśnie w niniejszej sprawie, w której organ, mimo zobowiązania go wyrokiem z 18 grudnia 2019 r. przez Sąd do rozpoznania wniosku skarżących z kwietnia 2017 r., postanowienie o podjęciu postępowania wydał dopiero w dnu 17 stycznia 2023 r., choć nie wymagało to prowadzenia skomplikowanego postępowania, tym bardziej że przyczyna zawieszenia postępowania ustała już w dniu 14 czerwca 2011 r. (z datą zatwierdzenia podziału przedmiotowej nieruchomości). Z drugiej jednak strony, ustalając kwotę przyznanej sumy pieniężnej Sąd wziął też pod uwagę, że choć bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa, to jednak wniosek skarżących został rozpoznany, zaś postępowanie administracyjne pozostaje w toku. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1, § 2, § 6 i § 7 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1, 2 i 3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu, gdy strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, w której skarżące wniosły o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zaś organ nie sprzeciwił się temu wnioskowi.