I SA/Wa 1061/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Mrozek, sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.), asesor WSA Anna Milicka-Stojek, Protokolant specjalista Monika Bodzan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi K. S. i M. R. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 października 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 338/19 1. wymierza Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz K. S. i M. R. sumę pieniężną w kwocie po 1000 (jeden tysiąc) złotych na rzecz każdego ze skarżących; 4. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy solidarnie na rzecz K. S. i M. R. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

K. S. i M. R. pismem z [...] kwietnia 2023 r. wnieśli skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 października 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 338/19. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], hip. "[...] w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi grzywny z tytułu niewykonania wyroku, przyznanie sumy pieniężnej oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto, wnieśli o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi wskazali, że prawomocnym wyrokiem z 30 października 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 338/19 Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do wyżej opisanej nieruchomości, w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Podnieśli, że prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy wpłynął do organu 19 lutego 2020 r., a zatem rozstrzygnięcie w sprawie powinno nastąpić najpóźniej do 19 czerwca 2020 r. Z uwagi na nierozpoznanie sprawy w zakreślonym przez Sąd terminie, skarżący pismem z [...] września 2020 r. wezwali Prezydenta do wykonania prawomocnego wyroku w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, wskazując równocześnie, że w razie niewykonania ww. wyroku wystąpią do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą w trybie art. 154 § 1 ppsa. W dniu 13 stycznia 2021 r. skarżący wnieśli skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] ww. wyroku. Decyzją z [...] lutego 2021 r., nr [...] Prezydent [...] odmówił D. K., M. R. i K. S. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do części gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] stanowiącego obecnie część działek ewidencyjnych: nr [...] z obrębu [...] wskazując, że rozpoznanie wniosku w pozostałej część nastąpi odrębną decyzją. Skarżący podali, że wyrokiem z 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 314/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi grzywnę oraz stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący wskazali, że pomimo wymierzenia grzywny Prezydent nadal nie wykonał prawomocnego wyroku z 30 października 2019 r., w części nieobjętej decyzją z [...] lutego 2021 r. Wobec tego konieczne stało się ponowne wezwanie organu do wykonania ww. wyroku. Pismem z [...] września 2022 r. skarżący ponowie wezwali Prezydenta [...] do wykonania prawomocnego wyroku. Pismem z [...] września 2022 r. Prezydent [...] poinformował o terminie zakończenia sprawy - do 31 grudnia 2022 r., nie wskazując żadnych obiektywnych przyczyn nierozpoznania wniosku z zachowaniem terminów ustawowych. Skarżący zarzucili, że pomimo upływu ponad 5 miesięcy od wezwania organu do wykonania wyroku i ponad 3 miesięcy od wskazanej przez organ daty zakończenia postępowania Prezydent nie zakończył postępowania poprzez wydanie decyzji, a tym samym pozostaje w bezczynności po wydaniu wyroku, która to bezczynność ma rażący charakter. Skarżący podnieśli, że wniosek dekretowy pozostaje nierozpoznany od przeszło siedemdziesięciu lat, a wyrok nakazujący rozpoznanie przedmiotowego wniosku został wydany przeszło 3 lata temu i przez ten okres organ go nie wykonał, pomimo ukarania grzywną. W tej sytuacji, w ocenie skarżących, wniosek o przyznanie sumy pieniężnej tytułem zadośćuczynienia za oczekiwanie na załatwienie sprawy, jest uzasadniony i zasługuje na uwzględnienie W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i nie wyraził zgody na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Prezydent wskazał, że postępowanie prowadzone jest zgodnie z obowiązującą procedurą w zakresie rozpatrywania wniosków w trybie art. 7 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. 1945, Nr 50, poz. 279) Wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności mających na celu zgromadzenie pełnego materiału dowodowego. Pismem z [...] lutego 2021 r. zwrócono się do Wydziału Architektury i Budownictwa w Dzielnicy [...] o wydanie opinii, czy w świetle regulacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego przez Radę [...] uchwałą nr [...] z [...] października 2006 r., istnieje możliwość oddania w użytkowanie wieczyste na rzecz następców prawnych dawnych właścicieli części gruntu położonego przy ul. [...], wchodzącego obecnie w skład działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...]. Organ wskazał, że pozyskał informację o śmierci dwóch właścicieli wyodrębnionych lokali w budynku przy ul. [...], a zarazem współwłaścicielach gruntu stanowiącego działkę ewidencyjną nr [...]. Wobec bezskuteczności wezwania potencjalnych spadkobierców zmarłych osób do wykazania następstwa prawnego, postanowieniem z [...] kwietnia 2023 r. zawiesił postępowanie w sprawie. Postępowanie zostało podjęte postanowieniem z [...] maja 2023 r. Prezydent [...] pismem z [...] czerwca 2022 r. poinformował, że decyzją z [...] czerwca 2023 r., nr [...] rozpoznał wniosek w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do działki nr [...]. Do pisma załączono poświadczoną za zgodność kopię tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ppsa. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 ppsa) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały przez skarżących spełnione. Ponadto zgodnie z art. 154 § 3 ppsa wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 października 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 338/19 zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], hip. "[...] w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jak wynika z akt administracyjnych odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy został doręczony Prezydentowi 26 lutego 2020 r. Mając na uwadze treść przepisów z art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 i art. 15 zzs ust. 10 pkt 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz ustawę nowelizującą z 31 marca 2020 r. (Dz. U. Nr 568), jak również art. 46 pkt 20 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875) termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Sąd upłynął 7 września 2020 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również wezwania przez skarżących organu do wykonania wyroku organ nie rozpoznał wniosku. Dopiero po wniesieniu pierwszej skargi na niewykonanie wyroku Prezydent decyzją z [...] lutego 2021 r. rozpoznał wniosek jedynie w części, tj. odnośnie do działek nr [...]. Pomimo wydania wyroku z 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 314/21 w przedmiocie niewykonania wyroku ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania organ w dalszym ciągu nie rozpoznał wniosku odnośnie do działki nr [...]. Dopiero po wniesieniu przedmiotowej skargi organ decyzją z [...] czerwca 2023 r. rozpoznał wniosek. Jak wyżej zaznaczono, zgodnie z art. 154 § 3 ppsa, wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi w przedmiocie niewykonania wyroku nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Okoliczność załatwienia sprawy po wniesieniu skargi może mieć wpływ na wysokość orzeczonej grzywny. Zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 ppsa i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 ppsa grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z 30 października 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 338/19 terminu na załatwienie sprawy oraz fakt, że organ rozpoznał wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego Sąd uznał, że grzywna w wysokości 2.000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa spełniając funkcję represyjną. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z 30 października 2019 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o przyznanie prawa użytkowania wieczystego pomimo wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku i wyroku wymierzającego grzywnę nie została w terminie w całości załatwiona, a wyznaczony w wyroku termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony. Podnoszona w odpowiedzi na skargę okoliczność konieczności uzupełnienia materiału dowodowego nie może usprawiedliwiać niewykonania wyroku przez tak długi okres czasu. Świadczy to o lekceważeniu norm prawnych i unikaniu podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, bez obiektywnie weryfikowalnych przyczyn mogących ten stan rzeczy usprawiedliwiać. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie prowadzone było przez wiele lat, w tym prawie trzy lata od daty wydania wyroku zobowiązującego do rozpoznania wniosku (natomiast zawieszone było jedynie przez niecały miesiąc). Czas ten z całą pewnością pozwalał na zgromadzenie niezbędnego do podjęcia rozstrzygnięcia materiału dowodowego i jego analizę oraz na wydanie decyzji przez organ. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności Sąd uznał za zasadne przyznanie na rzecz skarżących sumy pieniężnej w kwocie po 1.000 zł. W ocenie Sądu przyznanie przedmiotowej kwoty uzasadnia rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy. Kwota ta stanowi także swego rodzaju zadośćuczynienie za zaniechania organu w toku prowadzonego postępowania. Mając na uwadze wszystkie powyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w zw. z art. 154 § 6 ppsa orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 7 ppsa Sąd orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.