I SA/Wa 570/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.) sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz asesor WSA Marek Maliński Protokolant stażysta referent Magdalena Matusik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2024 r. sprawy ze skargi E. T. i A. K. na decyzję [...] z dnia 22 grudnia 2023 r. nr 4970/2023 w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku o przyznanie użytkowania wieczystego oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z 22 grudnia 2023 r., nr [...], Wojewoda [...] (dalej również jako "Wojewoda/organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] (dalej również jako "Prezydent/organ I instancji") z [...] lutego 2023 r., nr [...], o odmowie uwzględnienia wniosku E. T. z [...] czerwca 1989 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do części nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], oznaczonej hipotecznie jako "[...]", w zakresie aktualnych działek ewidencyjnych nr: [...], [...] oraz [...], z obrębu [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Nieruchomość warszawska znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, dalej również jako "dekret/dekret warszawski"). Zgodnie z art. 1 dekretu, nieruchomość warszawska przeszła na własność gminy m.st. Warszawy. Następnie od 1950 r. stała się własnością Skarbu Państwa. Obecnie, nieruchomość warszawska położona przy ul. [...], oznaczona hipotecznie jako "[...]", stanowi własność Skarbu Państwa, a jej łączna powierzchnia wynosi 1435 m2, i zawiera się w działkach ewidencyjnych nr: [...], [...], [...], [...], oraz [...]., w obrębie [...] (dalej również jako "nieruchomość warszawska"). Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Grodzkiego w [...] Oddział Ksiąg Wieczystych z [...] grudnia 1948 r., Nr [...]przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność W. W. (W.) co do 1/5 cz., H. P. co do 2/5 cz., Z. B. co do 1/5 cz. i P. W. co do 1/5 cz., na podstawie wniosku z [...] kwietnia 1948 r., nr [...] i postanowienia z [...] kwietnia 1948 r. [...] marca 1949 r. do Zarządu Miejskiego w [...] wpłynął wniosek Z. B., W. W. i P. W. na podstawie art. 7 dekretu o przyznanie za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej do nieruchomości warszawskiej. Decyzją z [...] października 1969 r., nr [...], Prezydium Rady Narodowej [...] załatwiło odmownie podanie z [...] marca 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości. [...] czerwca 1989 r. wpłynęło do Urzędu Dzielnicowego [...] pismo E. T., w którym wniosła o ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. "[...]". W uzasadnieniu wniosku z [...] czerwca 1989 r. wyjaśniła, że ustny wniosek w tej sprawie złożyła już [...] grudnia 1988 r., dlatego prosi o potraktowanie ustnego zgłoszenia w trybie art. 63 § 1 k.p.a. Decyzją Prezydenta [...] z [...] lutego 2023 r., nr [...], odmówiono uwzględnienia wniosku E. T. z [...] czerwca 1989 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do części nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], oznaczonej hipotecznie jako "[...]", w zakresie aktualnych działek ewidencyjnych nr: [...], [...] oraz [...], z obrębu [...]. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ I instancji uznał, że z wnioskiem o zwrot nieruchomości warszawskiej E. T. wystąpiła po terminie określonym w art. 214 ust. 1 u.g.n., a więc po dniu [...] grudnia 1988 r., ponieważ wniosek złożyła w dniu [...] czerwca 1989 r. Prezydent wyjaśnił także, że w zakresie pozostałych działek ewidencyjnych, tj. nr [...]. oraz nr [...]., z obrębu [...], została wydana odrębna decyzja z [...] lutego 2023 r., nr [...] (również odmowna). Odwołanie od decyzji Prezydenta [...] z [...] lutego 2023 r., nr [...], wniosła E. T., zarzucając organowi I instancji błędne ustalenie, że wniosek został złożony wadliwie, gdy tymczasem wniosek złożyła ustnie [...] grudnia 1988 r. Wojewoda [...], zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2023 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] lutego 2023 r., nr [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji organ wyjaśnił, że termin na złożenie wniosków o którym mowa w art. 214 ust. 1 u.g.n. upływał z dniem [...] grudnia 1988 r. Był to termin zawity, co oznacza, że z chwilą jego upływu niezrealizowane uprawnienia do złożenia wniosków wygasły. Skoro więc, jak wyjaśnił dalej Wojewoda, przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. "[...]" złożony został w dniu [...] czerwca 1989 r. należało uznać, iż nastąpiło to z uchybieniem przepisanego w art. 214 ust. 1 u.g.n. terminu, a zatem niemożliwe jest jego rozpatrzenie, choćby nawet spełnione zostały pozostałe, wymienione w omawianym przepisie przesłanki, albowiem wszystkie one muszą zostać spełnione kumulatywnie. W ocenie Wojewody, odwołanie strony nie zawiera żadnych istotnych kontrargumentów w badanym zakresie, bowiem w aktach sprawy brak jest dowodu na okoliczność złożenia ustnego wniosku przez E. T., co wskazywałoby, że wniosek nie został złożony w przewidzianej przepisami formie. Wobec braku wiarygodnego dowodu potwierdzającego wniesienie ustnego wniosku w dacie określonej w art. 214 ust. 1 u.g.n. Wojewoda [...] uznał, że zaskarżona decyzja Prezydenta [...] nr [...] lutego 2023 r. odpowiada prawu. Skargę na powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. T. oraz A. K. (dalej również jako "Skarżące"), reprezentowane przez adwokata P. W., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 61 § 3 k.p.a. w zw. z art. 63 § 1 k.p.a. w zw. z art. 67 § 2 pkt 1 k.p.a. (wszystkie w brzmieniu obowiązującym 2 grudnia 1988 r.) poprzez uznanie, że E. T. złożyła wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego gruntu po upływie ustawowego terminu, czyli po [...] grudnia 1988 r., gdy tymczasem wniosek taki został złożony ustnie w terminie, czyli [...] grudnia 1988 r., ale z powodu uchybienia urzędnika nie sporządzono protokołu potwierdzającego ustne przyjęcie wniosku o wszczęcie postępowania i nie wezwano wnioskodawcy do podpisania protokołu. Mając powyższe zarzuty na uwadze, Skarżące wniosła o uchylenie w całości zarówno zaskarżonej decyzji Wojewody, oraz decyzji organu I instancji. Skarżące wniosły również o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie podniesionych zarzutów, w szczególności to, że na karcie 28 akt własnościowych nieruchomości warszawskiej znajduje się pismo Urzędu Dzielnicy [...], w którym urząd wskazuje na nieprawidłowe postępowanie swojego pracownika, tj. brak sporządzenia protokołu z ustnego zgłoszenia wniosku oraz informuje, że przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, wyciągnięto konsekwencje wobec tego pracownika, a podanie zostanie rozpoznane, gdyż jest przedmiotem toczącego się postępowania. Z powyższego wynika zatem, zdaniem pełnomocnika, że Skarżąca E. T. [...] grudnia 1988 r. złożyła ustny wniosek o wszczęcie postępowania w przedmiocie przyznania jej prawa użytkowania wieczystego gruntu przy ul. [...]. Pomimo jednak złożenia wniosku ustnie, pracownik organu nie sporządził protokołu, które to naruszenie zostało potwierdzone przez sam organ w piśmie do Skarżącej. W zaistniałej sytuacji, zdaniem pełnomocnika, nie sposób obciążać Skarżącej skutkami zaniechania pracownika organu, ponieważ to pracownik organu zaniedbał obowiązki związane z potwierdzeniem przyjęcia ustnego żądania wszczęcia postępowania. Jednakże ze zgromadzonego w sprawie materiału, w szczególności pisma samego organu wynika, że organ otrzymał ustne żądanie Skarżącej [...] grudnia 1988 r. Jeżeli nie sporządzono protokołu na tą okoliczność, to obowiązkiem organu było uzupełnienie tego braku i wezwanie skarżącej do podpisania protokołu, względnie do złożenia swojego żądania na piśmie. Zdaniem pełnomocnika, w 1988 r. i 1989 r. organ miał możliwość ustalenia adresu Skarżącej, albowiem przepisy meldunkowe były wówczas ściśle przestrzegane, a niezbędne dane były w dyspozycji organu (tego lub innego wydziału urzędu zapewniającego obsługę organu). Skoro zatem organ zaniechał wezwania wnioskodawczym do uzupełnienia braków ustnego podania i tym samym nie rozpoczął w ogóle biegu termin na uzupełnienie braków, a jednocześnie Skarżąca ponowiła swój wniosek na piśmie, to uznać należało, zdaniem pełnomocnika, że wobec złożenia ponowienia doszło do uzupełnienia braków formalnych pierwotnego (ustnego) wniosku i żądanie Skarżącej wywołało skutek prawny od daty zgłoszenia go ustnie pracownikowi urzędu. Skoro więc zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania jest data otrzymania żądania przez organ, to w niniejszej sprawie taką datą jest, w ocenie pełnomocnika, [...] grudnia 1988 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w związku art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Sąd stosuje przy tym przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Przepis art. 7 ust. 1 dekretu, stanowi że dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Z kolei, ust. 2 powyższego artykułu dekretu stanowi, że gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Ustawą z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ustawodawca zadecydował o wygaśnięciu, z dniem wejścia w życie tej ustawy (1 sierpnia 1985 r.), praw do odszkodowania za grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości przewidzianych w przepisach dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (art. 89 ust. 1 ustawy, w wersji ustawy od 10 kwietnia 1991 r. - art. 82 ust. 1). Jednocześnie, na mocy art. 89 ust. 2 (art. 82 ust. 2) tej ustawy, poprzedni właściciele niektórych nieruchomości zabudowanych oraz ich następcy prawni uzyskali możliwość złożenia nowych wniosków o przyznanie prawa wieczystego gruntów oraz zwrot odebranych im budynków. Uprawnienie to dotyczyło wyłącznie poprzednich właścicieli działek zabudowanych: domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi, domami, w których liczba izb nie przekracza 20, domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność lokali oraz domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych. Termin na złożenie wniosków upływał z dniem 31 grudnia 1988 r. Był to termin zawity, co oznacza, że z chwilą jego upływu niezrealizowane uprawnienia do złożenia wniosków wygasły. Nawiązujący do art. 82 powyższej ustawy przepis art. 214 ust. 1 i ust. 2 u.g.n. również stanowi, że poprzednim właścicielom, których prawa do odszkodowania za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 oraz art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy wygasły na podstawie przepisów ustawy wymienionej w art. 241 pkt 1, jeżeli w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. zgłosili oni lub ich następcy prawni wnioski o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste, może zostać zwrócona nieruchomość stanowiąca ich dawną własność. Zwrot nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, przysługuje poprzednim właścicielom działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, oraz domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność poszczególnych lokali, a także domami, które stanowiły przed tym dniem własność spółdzielni mieszkaniowych. Taką też podstawę prawną żądania E. T. przyjął w niniejszej sprawie Prezydent [...], a rozpatrujący sprawę w instancji odwoławczej Wojewoda podzielił ją w pełni. Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że w aktach sprawy zalega wniosek z [...] czerwca 1989 r. E. T. (data wpływu do Urzędu Dzielnicowego [...] Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami – [...] czerwca 1989 r.), która wniosła o ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. "[...]". W jego uzasadnieniu, E. T. wyjaśniła, że ustny wniosek w tej sprawie wniosła [...] grudnia 1988 r. Nie jest również kwestionowane, że wniosek z [...] czerwca 1989 r. został złożony po terminie, określonym w art. 214 ust. 1 u.g.n. ([...] grudnia 1988 r.). Kwestią sporną w sprawie jest zatem ustalenie, czy przed relewantną datą [...] grudnia 1988 r. E. T. złożyła do Urzędu Dzielnicowego [...] wniosek w formie ustnej, czemu zarówno Prezydent, jak i Wojewoda, zaprzeczają. Analiza archiwalnych akt własnościowych nieruchomości warszawskiej przy ulicy [...] (ozn. nr hip. "[...]"), skłoniły Sąd orzekający do podzielenia stanowiska organów w tej sprawie. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z obowiązującym 2 grudnia 1988 r. brzmieniem przepisów k.p.a. (Dz. U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26), datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 1 3 k.p.a.), natomiast podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie lub za pomocą dalekopisu, a także ustnie do protokołu (art. 63 § 1 k.p.a.). Podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu (art. 63 § 3 k.p.a.). Organ administracji państwowej sporządza zwięzły protokół z każdej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że czynność została w inny sposób utrwalona na piśmie, w szczególności sporządza się protokół przyjęcia wniesionego ustnie podania (art. 67 § 1, § 2 pkt 1 k.p.a.). Organ administracji państwowej obowiązany jest potwierdzić wniesienie podania, jeżeli wnoszący je tego zażąda (art. 63 § 4 k.p.a.). Jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). Następnie zwrócić należy uwagę na treść pisma Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] listopada 1989 r., nr [...] (k.28), skierowanego do E. T., w którym Kierownik Biura Kontroli i Obsługi Obywateli wyjaśnił, że na podstawie akt sprawy należy stwierdzić, że (cyt.): "(..) brak jest śladu wskazującego na bytność Obywatelki w końcu ubr. w Wydziale Geodezji i Gospodarki Gruntami, niewyklucza jej jednak sam R. K." Wbrew jednak temu co podniósł pełnomocnik Skarżącej w skardze, w piśmie tym brak jest stwierdzenia, w którym Urzęd Dzielnicowy [...] wskazuje na nieprawidłowe postępowanie swojego pracownika polegające na braku sporządzenia protokołu z ustnego zgłoszenia wniosku od E. T. W piśmie tym znalazł się jedynie fragment (cyt.): "Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności towarzyszących sprawie Urząd uznał postępowanie Ob. R. K. za niewłaściwe i wyciągnął w stosunku do wymienionego pracownika odpowiednie wnioski." Z tego zdania, w ocenie Sądu, nie sposób wywieść, jak próbuje to czynić pełnomocnik Skarżącej, że Urząd potwierdził, że w sprawie zgłoszonego ustnie wniosku E. T., z winy pracownika Urzędu, nie został sporządzony właściwy protokół. Ponadto, pismo Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] listopada 1989 r. stanowiło odpowiedź na skargę E. T. z [...] października 1989 r., której egzemplarz nie zachował się jednak w aktach sprawy. Zachowała się natomiast notatka z [...] października 1989 r. autorstwa wspomnianego już R. K. – inspektora dzielnicowego, w której ww. pracownik Urzędu odnotował, że [...] października 1989 r. E. T. stawiła się w Wydziale i została poinformowana o planistycznym przeznaczeniu terenu nieruchomości warszawskiej przy ulicy [...] pod komunikację, w związku z czym ww. pracownik przekazał E. T., że brak jest podstaw do uchylenia decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] października 1969 r., nr [...], jak też ustanowienia użytkowania wieczystego w trybie art. 89 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, gdyż wniosek z [...] czerwca 1989 r. w tym zakresie została złożony po terminie. Pracownik Urzędu odnotował w notatce również, że protokół z przyjęcia ustnego wniosku od E. T. nigdy nie został sporządzony. Wobec braku dokumentów dowodzących temu, iż E. T. rzeczywiście złożyła jakikolwiek wniosek w dacie [...] grudnia 1988 r., trudno zatem przyjąć odmienna ocenę tej sprawy, niż ta którą zaprezentowały organy. Za słusznością stanowiska Skarżących nie przemawia bowiem żaden dokument z akt administracyjnych prawy – w szczególności brak jest protokołu przyjęcia ustnie zgłoszonego wniosku. Takich dokumentów w toku postępowania sądowego nie przedłożyła również Skarżąca. W takiej sytuacji brak było podstaw do wzywania E. T. przez ówczesny Urząd Dzielnicowy celem uzupełnienia braków wniosku z [...] grudnia 1988 r., skoro podanie w formie ustnej nie zostało w ogóle złożone, a w konsekwencji protokół z czynności jego przyjęcia nie mógł zostać sporządzony. Podkreślić przy tym wypada raz jeszcze, że podanie wniesione na piśmie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół – ponadto przez pracownika organu, który go sporządził (art. 63 § 3 k.p.a.). Złożenie podpisu pozwala zatem domniemywać, że podanie pochodzi od osoby, która podpisała podanie. Ponadto istnienie samego protokołu pozwala przyjąć, że do czynności złożenia wniosku, pochodzącego od uprawionego podmiotu, w ogóle doszło. W przeciwnym razie rodzi się wątpliwość czy postępowanie zostało zainicjowane w sposób skuteczny (np. z uwagi na upływ terminu zawitego, tak jak w realiach niniejszej sprawy), oraz czy wnioskodawca miał legitymacje procesową (interes prawny) do wystąpienia z takim wnioskiem. Są to zatem na tyle doniosłe kwestie prawne, że nie mogą pozostać jedynie w sferze domysłów, tym bardziej w sprawie tego rodzaju jak niniejsza, gdzie postępowanie jest stricte wnioskowe (zasada skargowości). W orzecznictwie przyjmuje się, że wszczęcie postępowania administracyjnego, które zgodnie z przepisami prawa może się toczyć jedynie na wniosek, jest dopuszczalne, jeśli strona niewątpliwie taki wniosek złożyła. Rozpoczęcie czynności procesowych i wydanie decyzji bez wniosku strony stanowi rażące naruszenie zasady skargowości, stosownie do treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (tak wyrok WSA w Warszawie z 19 sierpnia 2010 r., I SA/Wa 230/10, LEX nr 750774). Co prawda z akt własnościowych wynika, że organ administracji publicznej przez kolejne lata procedował w sprawie. Zdaniem Sądu, całkowicie bezpodstawnie. Niemniej jednak, czynności urzędowe nie były wynikiem złożenia przez E. T. wniosku w grudniu 1988 r. (takowego wszak brak jest w aktach sprawy), tylko zostały podjęte na skutek wspomnianego już wniosku z [...] czerwca 1989 r. Natomiast wniosek z [...] czerwca 1989 r. o zwrot nieruchomości – jako złożony po terminie wynikającym z art. 214 ust. 1 u.g.n. – nie mógł zostać uwzględniony. Podkreślenia przy tym wymaga, że termin do złożenia wniosku – [...] grudnia 1988 r. – jest terminem materialnym, a więc terminem zawitym, który nie podlega przywróceniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2182/16). Uchybienie to z kolei skutkuje wygaśnięciem roszczenia o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości, a przez to wygaśnięciem uprawnienia do złożenia samego wniosku. Złożenie wniosku w terminie określonym w przepisie art. 214 ust. 1 u.g.n., tj. do [...] grudnia 1988 r., jest warunkiem koniecznym pozytywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia. Jest to zatem fundamentalna okoliczność warunkująca możliwość wnioskowania o przyznanie użytkowania wieczystego, od oceny której orzekające w sprawie organy winny w ogóle rozpocząć, zanim przystąpiły do jego merytorycznej oceny. Skoro wniosek z 5 czerwca 1989 r. nie mógł być w ogóle procedowany, z uwagi na uchybienie terminu materialnoprawnego do jego złożenia, to zdaniem Sądu, jedynym prawnie dopuszczalnym rozstrzygnięciem była odmowa jego uwzględnienia, o czym w sposób prawidłowy orzekł Prezydent [...]. Niezłożenie w terminie wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego jest bowiem wystarczającą przesłanką do wydania decyzji odmownej. Wobec powyższego niezasadne okazały się zarzuty skargi naruszenia art. 61 § 3 k.p.a. w zw. z art. 63 § 1 k.p.a. w zw. z art. 67 § 2 pkt 1 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym 2 grudnia 1988 r.). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.