I SA/Wa 1329/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym, Sędziowie sędzia WSA Monika Sawa, asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 października 2024 r. sprawy ze skargi U.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej jako "Kolegium" lub "organ"), na skutek odwołania U. A. (dalej jako "skarżąca"), decyzją z 17 kwietnia 2024 r. nr KOC/878/Sr/24: 1. uchyliło w całości decyzję Prezydenta m.st. Warszawy (dalej jako "Prezydent") z 18 stycznia 2024 r. nr WSZ.ŚRA/UD_513/UD/000001/24 odmawiającą skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego; 2. przyznało skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem od 1 listopada 2023 r. na stałe, przy czym: za okres od 1 listopada 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. – 2 458,00 zł miesięcznie, za okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. – 2 988,00 zł miesięcznie, zaś kwota świadczenia za dalsze okresy ma być waloryzowana; 3. do wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego zobowiązało Prezydenta. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skarżąca wnioskiem z 5 lipca 2023 r., uzupełnionym w dniu 22 sierpnia 2023 r., wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem – E. A., legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym w dniu 17 listopada 2022 r. przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnoprawności w W. na stałe. We wniosku oświadczyła, że w związku ze sprawowaną opieką pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy przyznany jej decyzją Prezydenta z 30 grudnia 2022 r. od 1 listopada 2022 r. do 31 października 2023 r., jednak w przypadku przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, wnosi o uchylenie tej decyzji. Prezydent decyzją z 18 października 2023 r. nr UD-II-WSZ.8252.107.2023.UDE odmówił skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wskazując, że fakt pozostawania przez osobę wymagającą opieki w związku małżeńskim wyklucza jego przyznanie. Co więcej, że niepełnosprawność męża skarżącej nie powstała przed 25 rokiem życia, a zatem nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 390 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.ś.r.". Ponadto skarżąca ma przyznany specjalny zasiłek opiekuńczy, zaś zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do takiego zasiłku. Kolegium decyzją z 21 listopada 2023 r. nr KOC/6923/Sr/23, na skutek odwołania skarżącej, uchyliło ww. decyzję i wskazało, że z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 nie jest dopuszczalne oparcie decyzji na przesłankach z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Organ zauważył też, że małżonek należy do kręgu osób, na których ciąży powinność o cechach obowiązku alimentacyjnego, z istnieniem którego łączy się prawo do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne. Odnosząc się natomiast do kwestii pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego, Kolegium wskazało, że nie można wymagać od skarżącej, by zrezygnowała z ww. świadczenia, zanim drugie świadczenie zostanie jej przyznane, a zatem przed zbadaniem, czy spełnia wszystkie inne warunki do jego uzyskania. W konsekwencji organ wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu Prezydent winien jedynie ustalić, czy skarżąca nie podejmuje lub zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad mężem. Prezydent decyzją z 18 stycznia 2024 r., po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego, odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wskazując, że choć niewątpliwie w sprawie istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją przez nią z zatrudnienia czy też jego niepodejmowaniem w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem, to jednak skarżąca pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy, co skutkuje zaistnieniem okoliczności, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. Ponadto zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. ww. świadczenie nie przysługuje jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z akt wynika również, że niepełnosprawność męża skarżącej nie powstała przed 25 rokiem życia, a zatem nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Kolegium decyzją z 17 kwietnia 2024 r., na skutek odwołania skarżącej: 1. uchyliło w całości decyzję Prezydenta z 18 stycznia 2024 r.; 2. przyznało skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem od 1 listopada 2023 r. na stałe, przy czym: za okres od 1 listopada 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. – 2 458,00 zł miesięcznie, za okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. – 2 988,00 zł miesięcznie, zaś kwota świadczenia za dalsze okresy ma być waloryzowana; 3. do wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego zobowiązało Prezydenta. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że choć niewątpliwie zobowiązanym do opieki w pierwszej kolejności jest współmałżonek osoby wymagającej opieki, a w przypadku osób pozostających w małżeństwie co do zasady wykluczone jest pobieranie świadczenia przez inne osoby zobowiązane do alimentacji, to jednak wyprowadzenie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. zakazu przyznania świadczenia również wobec małżonków osób niepełnosprawnych prowadzi do nieuzasadnionego nierównego traktowania małżeństw względem osób niebędących małżonkami i faktycznie uniemożliwia pobieranie świadczenia przez współmałżonka. Związanie się poprzez małżeństwo szczególnymi wzajemnymi obowiązkami nie może skutkować wykluczeniem z kręgu uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, skoro małżonkowie są do tego kręgu zaliczeni na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Kolegium zauważyło, że nie jest też obecnie dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Organ podzielił natomiast stanowisko Prezydenta, że w sprawie zaistniał związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z zatrudnienia w związku z opieką nad mężem. Jak bowiem wynika z akt, mąż skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z 17 listopada 2022 r., w którym stwierdzono, że wymaga on konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Powyższe potwierdza także obszerny wywiad środowiskowy przeprowadzony w dniu 20 grudnia 2023 r., podczas którego ustalono, że zakres opieki nad mężem uniemożliwia skarżącej podjęcie zatrudnienia. Jest on bowiem osobą leżącą, a jego stan zdrowia stale pogarsza się, wymaga stałej całodobowej opieki. Według pracownika socjalnego skarżąca przygotowuje posiłki, karmi męża, ubiera, zajmuje się toaletą całego ciała i zapewnieniem higieny. Do jej obowiązków należy również podawanie leków, umawianie na wizyty lekarskie. Mąż potrzebuje także wsparcia skarżącej w zakresie zmiany pozycji ciała. W konsekwencji przesłanka z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. również została spełniona. W ocenie Kolegium, w sprawie nie zachodzą też przesłanki negatywne określone w art. 17 ust. 5 u.ś.r. uniemożliwiające przyznanie wnioskowanego świadczenia, gdyż ostatni specjalny zasiłek opiekuńczy skarżąca pobrała w październiku 2023 r. Tymczasem warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, obok dokonania wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., jest brak posiadania przez stronę uprawnienia do otrzymywania świadczenia konkurencyjnego. W konsekwencji Kolegium, uchylając decyzję Prezydenta, przyznało jednocześnie skarżącej świadczenie pielęgnacyjne od 1 listopada 2023 r. bezterminowo, wobec orzeczenia o niepełnosprawności wydanego na stałe. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze skarżąca zaskarżyła ww. decyzję w części i wniosła o jej uchylenie w zaskarżonej części, zasądzenie kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zaskarżonej części decyzji zarzuciła naruszenie: 1. art. 24 ust. 2 u.ś.r. przez jego niezastosowanie i przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego od 1 listopada 2023 r., nie zaś od miesiąca, w którym złożyła wniosek o ustalenie prawa do tego świadczenia, tj. od 1 lipca 2023 r., 2. art. 27 ust. 5 u.ś.r. przez jego błędną interpretację i uznanie, że pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego przez skarżącą stanowi negatywne kryterium do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego; 3. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. art. 17 ust. 5 pkt 5 u.ś.r. przez jego błędną interpretację i pominięcie, że w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego osoba uprawniona ma prawo wyboru jednego z nich. W uzasadnieniu skargi wskazała, że zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Skarżąca w lipcu 2023 r. złożyła wniosek o ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego. Organ nie wzywał jej do uzupełnienia jakiejkolwiek dokumentacji. Brak było zatem podstaw prawnych, by ograniczać świadczenie pielęgnacyjne przyznane skarżącej do ram czasowych od 1 listopada 2023 r., a nie od momentu złożenia wniosku, tj. od 1 lipca 2023 r. Zdaniem skarżącej, Kolegium w zaskarżonej w części decyzji dokonało też błędnej wykładni art. 27 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. i niesłusznie uznało, że pobieranie przez nią specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi negatywne kryterium do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Pominięto też fakt, że w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego osoba uprawniona ma prawo wyboru jednego ze świadczeń. Tymczasem pobieranie przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego, wobec złożenia wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego oświadczenia o rezygnacji z tego świadczenia na rzecz świadczenia pielęgnacyjnego, nie mogło stanowić przeszkody do przyznania korzystniejszego świadczenia od miesiąca, w którym doszło do złożenia wniosku z jednoczesnym wyrażeniem woli rezygnacji z zasiłku. Skarżąca zwróciła uwagę, że do orzeczenia o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego i uchyleniu decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy uprawniony był ten sam organ. Skarżąca miała więc prawo oczekiwać w tej sytuacji od organu podjęcia działań zmierzających do przyznania wybranego przez nią świadczenia bez oczekiwania ze strony organów na odrębny wniosek o uchylenie jej prawa do świadczenia mniej korzystnego, ponieważ zgodnie z art. 32 u.ś.r. organ prowadzący postępowanie jest uprawniony do podejmowania również z urzędu działań w celu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji w sytuacji, gdy uległa zmianie sytuacja strony mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Zasada, zgodnie z którą zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznych następuje ze skutkiem na przyszłość (ex nunc), doznaje nielicznych wyjątków, a jednym z nich jest ten, w myśl którego dopuszcza się zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej z mocą wsteczną, o ile następuje to za zgodą lub na korzyść zainteresowanego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wyraził również zgodę na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja, którą Kolegium: 1. uchyliło w całości decyzję Prezydenta z 18 stycznia 2024 r. odmawiającą skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego; 2. przyznało skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem od 1 listopada 2023 r. na stałe (ustalając jednocześnie kwoty tego świadczenia za poszczególne okresy; 3. do wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego zobowiązało Prezydenta. Jak z kolei wynika z treści skargi, skarżąca kwestionuje powyższą decyzję jedynie w części, w jakiej nie przyznaje jej świadczenia pielęgnacyjnego od lipca 2023 r., tj. od daty złożenia wniosku o to świadczenie. W konsekwencji wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w tej właśnie części. Przedmiot sporu w sprawie odnosi się zatem wyłącznie do określenia daty początkowej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a mianowicie, czy świadczenie to przysługuje skarżącej począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek o przyznanie tego świadczenia (tj. od lipca 2023 r.), czy też od daty zaprzestania pobierania przez nią specjalnego zasiłku opiekuńczego (tj. od listopada 2023 r.), jak wskazuje Kolegium. Odnosząc się do powyższego zauważyć należy, że stosownie do art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, ale jednocześnie, stosownie do art. 27 ust. 5 u.ś.r., w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: (...) 2) świadczenia pielęgnacyjnego lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną (...). Przepis ten umożliwia zatem uprawnionemu dokonanie wyboru przysługującego mu świadczenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego na tle art. 27 ust. 5 u.ś.r. ugruntowało się stanowisko, że wymaganie organu, aby strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z przyznanego jej świadczenia przed zbadaniem, czy spełnia pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego i korzystniejszego dla niej, stawia ją w dość trudnej sytuacji, wprowadza stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego, czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce już otrzymywanego. Skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 16 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 2852/20, 27 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 2375/19; 18 czerwca 2020 r., sygn. I OSK 254/20; 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 764/20; 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1983/20 i sygn. akt I OSK 2006/20; 17 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 2010/20; 24 marca 2021 r., sygn. akt I OSK 2631/20; 22 października 2021 r., sygn. akt I OSK 690/21; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyżej wskazane stanowisko, dotyczące wykładni art. 27 ust. 5 u.ś.r., należy podzielić. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć trzeba, że we wniosku z 5 lipca 2023 r. o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca wyraźnie wskazała, że wnosi o uchylenie decyzji Prezydenta z 30 grudnia 2022 r., mocą której przyznano jej specjalny zasiłek opiekuńczy na okres do 31 października 2023 r. w sytuacji spełnienia przez nią przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Z akt wynika również bezspornie, że choć wszystkie takie przesłanki skarżąca spełniła, to Prezydent nie rozpatrzył ww. wniosku i nie uchylił własnej decyzji z 30 grudnia 2022 r. Wręcz przeciwnie, dwukrotnie odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego (w dniach 18 października 2023 r. i 18 stycznia 2024 r.), a które to decyzje dwukrotnie uchylone zostały przez Kolegium (co więcej, w drugiej decyzji z 18 stycznia 2024 r. Prezydent ponownie powołał się na niespełnienie przez skarżącą przesłanek, które uprzednio przez Kolegium w decyzji z 21 listopada 2023 r. uznane zostały za nie mające w sprawie zastosowania, tj. art. 17 ust. 1b, czy art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.). Okoliczności powyższe są o tyle istotne, że specjalny zasiłek opiekuńczy został skarżącej przyznany od 1 listopada 2022 r., zaś wniosek o świadczenie pielęgnacyjne złożony został w dniu 5 lipca 2023 r. (i od tego miesiąca mogłaby ona mieć przyznane świadczenie pielęgnacyjne). Jeśli zaś Prezydent rozpoznałby zawarty w ww. piśmie wniosek skarżącej o uchylenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, w sprawie nie doszłoby do jego pobierania aż do października 2023 r. Inaczej mówiąc, skarżąca miała prawo oczekiwać, że organy podejmą działania zmierzające do rozważenia przyznania jej korzystniejszego świadczenia, tj. świadczenia pielęgnacyjnego, czego nie uczyniły. Istotne jest natomiast, że z art. 32 ust. 1 u.ś.r. wynika, że organ prowadzący postępowanie jest uprawniony do podejmowania również z urzędu działań w celu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji w sytuacji, gdy uległa zmianie sytuacja strony mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Stosownie zaś do treści art. 32 ust. 1a zmiana decyzji na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela jednocześnie stanowisko wyrażone w judykaturze, że sam fakt, że na dany okres przyznano wcześniej (a nawet pobrano) świadczenie wymienione w art. 27 ust. 5 u.ś.r., co do zasady nie wyklucza przyznania następnie, w uzasadnionym przypadku, na ten okres świadczenia pielęgnacyjnego, o ile zostanie zapewnione, że nie dojdzie do kumulatywnego pobrania obu tych świadczeń za ten sam okres. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy strona deklaruje gotowość zrzeczenia się wcześniej ustalonego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego (jak miało to miejsce w niniejszej sprawie już we wniosku wszczynającym postępowanie). Jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki z 22 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2508/20, LEX nr 3125761, z 25 czerwca 2021 r. sygn. akt I OSK 2852/20, LEX nr 3166121), a który to pogląd znajduje zastosowanie w tej sprawie, decyzje z zakresu świadczeń rodzinnych mają charakter decyzji konstytutywnych. Decyzje te wprawdzie - co do zasady - mają moc na przyszłość, ale nie wyklucza to, że mogą one mieć również moc wsteczną. Każdy bowiem akt stosowania prawa odnosi się do określonego stanu faktycznego i w związku z tym jego skutki prawne mogą być powiązane w czasie z zaistnieniem tego stanu faktycznego. Można więc uznać, że akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki pozostaje w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej zaś sytuacji decyzja (akt) może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną. W rezultacie, powyższe oznacza, że decyzja, mocą której skrócono okres, na który przyznano świadczenie uniemożliwiające przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, wydana na skutek dokonania wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., może zostać wydana z mocą wsteczną, co umożliwi przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego - zgodnie z treścią art. 24 ust. 2 u.ś.r. - od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Sądowi orzekającemu w niniejszej sprawie znana jest wykładnia i praktyka stosowania przepisów przewidujących możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznych, zgodnie z którą dokonuje się tego ze skutkiem na przyszłość (ex nunc). Należy jednak zauważyć, że jest to zasada, która doznaje nielicznych wyjątków, przy czym jednym z nich jest ten, w myśl którego dopuszcza się zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej z mocą wsteczną, o ile następuje to za zgodą lub na korzyść zainteresowanego. Zatem co do zasady decyzje uchylające wydawane są z mocą ex nunc, ale nie można pominąć, że akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki pozostaje w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej sytuacji konstytutywna decyzja (akt) może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną. Dotyczyć to może przede wszystkim sytuacji, w których zastosowanie takiego skutku odbędzie się z korzyścią dla zainteresowanego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 30 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 993/12; 3 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 1129/12; 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 980/13; 4 sierpnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2257/16; 22 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2508/20, 6 października 2023 r. sygn. akt I OSK 1823/22; https://cbois.nsa.gov.pl). Reasumując stwierdzić należy, że Prezydent błędnie uznał, że w sprawie wystąpiły negatywne przesłanki do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, jak też wbrew wnioskowi strony zawartemu w piśmie z 5 lipca 2023 r. nie uchylił decyzji o przyznaniu jej specjalnego zasiłku opiekuńczego. Z kolei Kolegium nie wystąpiło do Prezydenta o uchylenie decyzji z 30 grudnia 2022 r. z mocą od lipca 2023 r. (tj. od daty złożenia wniosku), jak też nie pouczyło o takiej możliwości skarżącej, a w konsekwencji świadczenie pielęgnacyjne przyznało skarżącej dopiero od 1 listopada 2023 r., czym naruszyło art. 24 ust. 2 w zw. z art. 27 ust. 5 u.ś.r. Mimo stwierdzenia w sprawie powyższych naruszeń prawa, Sąd uznał, że skarga winna zostać oddalona. Uszło bowiem uwadze skarżącej, że zaskarżona decyzja w ogóle nie zawiera rozstrzygnięcia o odmowie przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 lipca 2023 r. do 31 października 2023 r. (tj. punktu, w którym by orzeczono o świadczeniu za ww. okres). W konsekwencji uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji musiałoby dotyczyć jej całości, ewentualnie pkt 2 tej decyzji, którym to przyznano skarżącej świadczenie pielęgnacyjne od 1 listopada 2023 r. na stałe. Byłoby to zatem działaniem na niekorzyść skarżącej, czego Sąd uczynić nie może wobec treści art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), powoływanej dalej jako "p.p.s.a." Skoro bowiem skarżąca zaskarżyła część decyzji, której nie da się wyodrębnić (decyzja nie zawiera takiego rozstrzygnięcia, zaś skarga właściwie dotyczy zaniechania organu), to tym samym niemożliwe jest uchylenie przez Sąd decyzji w tym zakresie, nawet w przypadku uznania za zasadnych twierdzeń strony, że świadczenie pielęgnacyjne przysługiwało jej od lipca 2023 r. Na marginesie jedynie wskazać należy, że zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), bądź gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość), stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu, gdy strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, w której skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zaś organ wyraził na ten tryb zgodę.