I SA/Wa 1203/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym, Sędziowie sędzia WSA Monika Sawa, asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 października 2024 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2024 r. nr KOC/2218/Op/24 w przedmiocie uchylenia postanowienia o zawieszeniu postępowania oddala skargę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej jako ,,organ" lub ,,Kolegium") postanowieniem z 17 kwietnia 2024 r. nr KOC/2218/Op/24 uchyliło postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy (dalej jako "Prezydent") z 19 marca 2024 r. nr OPS.F1.Pśrl.5102.14.2024.IW w przedmiocie zawieszenia postępowania. Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: Prezydent decyzją z 30 października 2023 r. nr OPS.RŚ.5102.18221.2023 orzekł, że zasiłek celowy w wysokości 100 zł przyznany A. B. (dalej jako "skarżąca") decyzją tego organu z 22 lutego 2016 r. nr OPS.F1.RŚ-5102/001529/16 jest świadczeniem nienależnie pobranym oraz zobowiązał do jego zwrotu do 31 grudnia 2023 r. Skarżąca w dniu 24 listopada 2024 r. wniosła odwołanie od ww. decyzji. Również w dniu 24 listopada 2024 r. wystąpiła z wnioskiem o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia, do zwrotu którego zobowiązana została decyzją z 30 października 2023 r. Prezydent postanowieniem z 19 grudnia 2023 r. nr OPS.F1.Pśrl.5102.219.2023.KP odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia świadczenia nienależnie pobranego (przyznanego decyzją z 22 lutego 2016 r.) i wskazał, że skoro skarżąca wniosła odwołanie od decyzji orzekającej o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia, to decyzja ta nie jest ostateczna. W konsekwencji nie można umorzyć świadczenia ustalonego nieprawomocną decyzją. W zażaleniu z 17 stycznia 2024 r. na powyższe postanowienie skarżąca wskazała, że złożenie wniosku o umorzenie nienależnych świadczeń nie koliduje z prowadzonym postępowaniem odwoławczym. To właśnie rozpoznanie tego wniosku postępowanie odwoławcze uczyniłoby bezprzedmiotowym. Kolegium decyzją z 24 stycznia 2024 r. nr KOC/7352/Op/23, po rozpoznaniu odwołania skarżącej z 24 listopada 2023 r., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z 30 października 2023 r. orzekającą o uznaniu za nienależnie pobranego zasiłku celowego. Następnie Kolegium postanowieniem z 21 lutego 2024 r. nr KOC/578/Op/24 uchyliło postanowienie Prezydenta z 19 grudnia 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie umorzenia świadczenia nienależnie pobranego. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniło, że choć decyzja z 30 października 2023 r., na skutek wniesionego przez skarżącą odwołania, nie jest ostateczna, to jednak strona w każdym terminie może złożyć wniosek o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia, a Prezydent powinien wniosek ten rozpoznać po zakończeniu postępowania odwoławczego. Prezydent postanowieniem z 19 marca 2024 r., działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie z wniosku skarżącej z 24 listopada 2023 r. o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia przyznanego decyzją z 22 lutego 2016 r., do czasu rozpatrzenia przez Kolegium odwołania od decyzji z 30 października 2023 r. w sprawie uznania tego świadczenia za nienależne. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że umorzenie nienależnie pobranego świadczenia wymaga najpierw ustalenia istnienia należności, określenia jej wysokości oraz terminu zwrotu, a w konsekwencji zasadnym jest zawieszenie tego postępowania do czasu rozpatrzenia przez organ odwoławczy odwołania od decyzji ustalającej nienależnie pobrane świadczenie. Prezydent wyjaśnił, że po ustąpieniu ww. przyczyny zawieszenia, postępowanie podjęte zostanie z urzędu. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wskazała, że toczące się postępowanie odwoławcze nie koliduje z rozpoznaniem jej wniosku. Kolegium postanowieniem z 17 kwietnia 2024 r. uchyliło postanowienie Prezydenta z 19 marca 2024 r. w sprawie zawieszenia postępowania. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniło, że w dniu 24 stycznia 2024 r. wydało decyzję nr KOC/7352/Op/23, którą rozpoznało odwołanie skarżącej od decyzji z 30 października 2023 r. W tej sytuacji ustała przyczyna zawieszenia niniejszego postępowania. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższe postanowienie skarżąca podniosła, że złożony przez nią wniosek o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń jest bezzasadny, bowiem decyzja z 2016 r. przyznająca jej świadczenie pozostaje w mocy zgodnie z wyrokami sądu administracyjnego, a świadczenie to nie może być uznane za nienależne. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem skargi jest postanowienie Kolegium z 17 kwietnia 2024 r., którym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylono postanowienie Prezydenta z 19 marca 2024 r. zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie z wniosku skarżącej z 24 listopada 2023 r. o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia. Podstawę prawną postanowienia Prezydenta stanowił art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z powyższego wynika, że aby mogło nastąpić zawieszenie postępowania na tej podstawie niezbędne jest wystąpienie łącznie trzech przesłanek: postępowanie administracyjne musi być w toku, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozpoznane. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że Prezydent wydając w dniu 19 marca 2024 r. postanowienie o zawieszeniu postępowania uznał, że zagadnieniem wstępnym, o jakim mowa w cytowanym przepisie, dla postępowania o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia, jest uprzednie rozpoznanie przez Kolegium odwołania skarżącej od decyzji z 30 października 2023 r. w sprawie uznania tego świadczenia za nienależne. Tymczasem z akt sprawy wynika, że odwołanie skarżącej z 24 listopada 2023 r., Kolegium rozpoznało już decyzją z 24 stycznia 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta z 30 października 2023 r. orzekającą o uznaniu za nienależnie pobranego zasiłku celowego. W konsekwencji, w dacie orzekania przez Prezydenta o zawieszeniu postępowania, tj. w dniu 19 marca 2024 r., nie istniało zagadnienie wstępne (zostało rozpoznane niemal 2 miesiące wcześniej), na które powołał się Prezydent w swoim postanowieniu, a które stanowiło podstawę zawieszenia postępowania. Skoro zatem postanowienie Prezydenta wydane zostało z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. (nie istniało bowiem wskazane w jego treści zagadnienie wstępne mające wpływ na rozpoznanie sprawy), to prawidłowo zaskarżonym postanowieniem Kolegium rozstrzygnięcie to uchyliło. Na marginesie zauważyć jednocześnie należy, że błędnie w zaskarżonym postanowieniu Kolegium wskazało, że powyższe okoliczności spowodowały, że ustała przyczyna zawieszenia postępowania. Po pierwsze, w dacie zawieszenia postępowania nie istniało zagadnienie wstępne, na które powołał się w swoim postanowieniu Prezydent (odwołanie skarżącej było już rozpoznane). Po drugie zaś, ewentualne ustanie przyczyny zawieszenia postępowania winno skutkować jego podjęciem przez właściwy organ, nie zaś uchyleniem postanowienia o zawieszeniu postępowania przez organ odwoławczy. Niemniej jednak uchybienie to, z przyczyn wskazanych powyżej, pozostaje bez wpływu na prawidłowość wydanego przez Kolegium rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ww. ustawy, które to przepisy pozwalają na rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.