I SA/Wa 1115/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy materialnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pismem z dnia 21 października 2012 r. M. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy przyznania pomocy materialnej. Pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony przez skarżącego na urzędowym formularzu w dniu 10 grudnia 2012 r. Został on rozpatrzony odmownie przez Sąd postanowieniem z dnia 15 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1115/12, m.in. z uwagi na to, że jak wynika z akt sprawy skarżący ma przyznaną przez ZUS rentę, której nie pobiera z własnej woli i wyboru. Kwota nieodebranych świadczeń wynosiła [...] zł. Drugi wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata M. S. złożył do Sądu na urzędowym formularzu PPF w dniu 4 maja 2014 r. Wskazał, że zamieszkuje sam i nie ma środków do życia Jest bezrobotny i nie przysługuje mu emerytura ani renta. Nie posiada oszczędności, ani nieruchomości, z wyjątkiem mieszkania o wielkości [...] m2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przewidziana w przepisach instytucja prawa pomocy stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną faktycznie nie są w stanie uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Natomiast w przypadku skarżącego taka sytuacja nie ma miejsca. W myśl art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W piśmiennictwie oraz orzecznictwie sadów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy nie ulega najmniejszej wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona. Zastosowanie ww. normy jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na uwzględnienie skargi (por. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 20008 r., sygn. akt I OZ 273/08, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2005 r., sygn. akt II OZ 718/05, postanowienie z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt II GZ 1119/07 i postanowienie z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 788/09). Przy czym ocena bezzasadności skargi, wyrażona w postanowieniu o odmowie przyznania prawa pomocy nie oznacza merytorycznego rozpoznania skargi. Jest to jedynie ocena na etapie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z oczywistą bezzasadnością skargi można mieć do czynienia, gdy skarga nie podlega odrzuceniu z przyczyn proceduralnych, a zarazem już podstawowa analiza skargi – w zestawieniu z treścią akt sprawy – prowadzi do wniosku , iż nie ma mowy o jakimkolwiek naruszeniu prawa materialnego (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu, s. 592). W niniejszej sprawie ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie osiąga dochodu, jednakże wskazać należy, że z informacji otrzymanej od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w piśmie z dnia [...] lutego 2013 r., znajdującej się w aktach sprawy wynika, że M. S. przysługuje renta, której z własnego wyboru nie pobiera. Skarżący co prawda temu faktowi zaprzecza, jednak Sąd uznał tę okoliczność za niebudzącą żadnych wątpliwości. Kwota świadczenia zgromadzonego z ww. tytułu za okres od dnia [...] października 1998 r. do dnia [...] lutego 2013 r. wyniosła [...] zł brutto. W tej sytuacji Sąd uznał oczywistość faktu, że skarżący jest osobą, która posiada środki do życia lub może je uzyskać małym nakładem sił i środków, w krótkim terminie. Przez co jest zdolny do uzyskania kwoty niezbędnej do pokrycia wydatków na własne utrzymanie. Poza tym posiadanie znacznych środków przez wnoszącego skargę oraz prawa do renty - w kwocie przekraczającej kryterium dochodowe (477 zł), uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej - uznać należy za okoliczności świadczące o oczywistej bezzasadności skargi. Na marginesie powyżej przeprowadzonych rozważań wskazać należy, iż M. S. może uzyskać środki pieniężne dokonując odbioru kwoty zgromadzonej z tytułu wskazanej, niepobieranej renty. Prawo pomocy jest bowiem instytucją, której celem jest zabezpieczenie prawa do Sądu dla osób, które nie mogą tego wydatku ponieść z przyczyn obiektywnych, nie zaś pomoc tym, którzy środki na sfinansowanie tego wydatku posiadają lub mogą zdobyć. M. S. sam zadecydował o niepobieraniu należnej mu renty, a oczywistą i bezsporną konsekwencją jego działania jest sytuacja, na którą się powołuje – tj. brak środków. W tym miejscu należy wskazać, że mimo, iż we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych, wniosek ten nie został rozpatrzony, bowiem wnioskodawca z mocy ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest z nich zwolniony. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ww. aktu strona skarżąca działanie organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie należy właśnie takiej kategorii spraw. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.