Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Rz 55/26

Wyrok WSA w Rzeszowie z 9 kwietnia 2026 r., I SA/Rz 55/26

Wynik

oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia
9 kwietnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi M.S.-G. na decyzję Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia 25 listopada 2025 r., nr RP-VIII.1511.9.2023.MWK w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu w związku z wykorzystaniem środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi M.G. (dalej: beneficjentka/skarżąca) jest decyzja Zarządu Województwa Podkarpackiego (dalej: Instytucja Zarządzająca/IZ) z 25 listopada 2025 r., nr RP-VIII.1511.9.2023.MWK, utrzymująca w mocy decyzję z 4 kwietnia 2023 r., nr WP-IV.433.19.2022.MDK, wydaną przez IZ w pierwszej instancji, w przedmiocie zobowiązania beneficjentki do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2025, poz.1483 t.j.- dalej: u.f.p.), w kwocie [...] zł wraz z odsetkami. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Zarząd Województwa Podkarpackiego jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym na lata 2014-2020 zawarł z beneficjentką w dniu 2 marca 2018 r. umowę nr RPPK.01.04.01-18-0443/17-00 o dofinasowanie projektu pn. "Zakup innowacyjnego portalu [...] w celu świadczenia nowej usługi z zakresu zamówień publicznych", (dwukrotnie aneksowana). Całkowita wartość wydatków kwalifikowanych projektu wyniosła [...] zł, a wysokość dofinansowania projektu [...] zł. Data rozpoczęcia realizacji projektu została określona na 23 lipca 2018 r., a data jego zakończenia na 30 grudnia 2018 r. Planowana inwestycja dotyczyła zakupu oraz wdrożenia nowoczesnych rozwiązań programistycznych, które stworzą autorskie oprogramowanie pozwalające na prawidłowe dokumentowanie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, wykorzystujących w swoim działaniu najnowsze technologie (pkt B.1 wniosku o dofinansowanie). Beneficjentka w pkt B.4 biznesplanu stanowiącego załącznik do wniosku o dofinansowanie zadeklarowała, że założenia projektu obejmować będą nabycie wartości niematerialnych i prawnych (portal [...]), zakup usług informatycznych i technicznych oraz zakup środków trwałych w postaci laptopa, niezbędnych do wdrożenia w przedsiębiorstwie innowacji produktowej, procesowej i organizacyjnej. W wyniku realizacji projektu nastąpi rozszerzenie podstawowego profilu działalności beneficjentki poprzez wprowadzenie do oferty przedsiębiorstwa nowej usługi. Realizacja projektu obejmowała trzy etapy (zadania) związane z wdrożeniem systemu, tj. zakup platformy niezbędnej do świadczenia nowej usługi ([...]) - zakup wartości niematerialnych i prawnych (dalej: WNIP), instalację i konfigurację oprogramowania, testy oraz zakup sprzętu IT w postaci komputera przenośnego wraz z oprogramowaniem (pkt B.2 wniosku o dofinansowanie). Beneficjentka zadeklarowała osiągnięcie następujących wskaźników produktów projektu oraz rezultatu projektu: Inwestycje prywatne uzupełniające wsparcie publiczne dla przedsiębiorstw: 183 610,00 zł; Liczba podmiotów wykorzystujących technologie informacyjno-komunikacyjne: 1; Liczba projektów, w których sfinansowano koszty racjonalnych usprawnień dla osób z niepełnosprawnościami: 1; Liczba wspieranych nowych przedsiębiorstw: 1; Liczba wprowadzonych innowacji produktowych: 1; Wzrost zatrudnienia we wspieranych przedsiębiorstwach: 1 (w tym 1 mężczyzna); Liczba wdrożonych systemów TIK w przedsiębiorstwach: 1. Dnia 30 grudnia 2018 r. beneficjentka złożyła wniosek o płatność końcową (nr RPPK.01.04.01-18-0443/17-003-02), który został zatwierdzony i 10 czerwca 2019 r. środki zostały przekazane przelewem na rachunek bankowy beneficjentki. W wyniku przeprowadzonej 16 kwietnia 2019 r. kontroli na zakończenie realizacji projektu (kontroli kompleksowej) w miejscu realizacji projektu stwierdzono, że zakres rzeczowy projektu został zrealizowany, a cel osiągnięty. Ustalono, że beneficjentka wprowadziła do swojej oferty nową e-usługę mającą na celu wspomaganie zarządzania i dokumentowania postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, przeinaczoną dla klientów zobowiązanych do stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych. Sporządzono informację pokontrolną, zaakceptowaną bez uwag i zastrzeżeń. Następnie 29 lutego 2022 r. zespół kontrolujący przeprowadził kontrolę doraźną projektu, w okresie jego trwałości, w wyniku której, na podstawie udostępnionej przez beneficjentkę dokumentacji stwierdzono, że beneficjentka nie osiągnęła celu projektu oraz wskaźników. Zdaniem kontrolujących beneficjentka nigdy nie prowadziła działalności w oparciu o zakupioną w ramach projektu wartość niematerialną i prawną, a podejmowane działania miały pozorny charakter i sprowadzały się do wprowadzania IZ w błąd celem potwierdzenia prawidłowości realizacji projektu, aby uzyskać dofinansowanie, a następnie miały świadczyć o utrzymywaniu trwałości projektu. Stwierdzono również brak udokumentowanych działań promocyjno-marketingowych. Ustalenia te zawarto w informacji pokontrolnej, do której beneficjentka wniosła zastrzeżenia i uwagi. Wobec stwierdzonych w trakcie kontroli nieprawidłowości w realizacji projektu, pismem z 30 września 2022 r. beneficjentka została wezwana przez IZ do zwrotu wypłaconego dofinansowania w kwocie [...] zł wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych. Wobec braku zwrotu ww. środków, postanowieniem z 6 grudnia 2022 r. Zarząd Województwa Podkarpackiego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu przez nią środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich przyznanych na podstawie umowy o dofinansowanie projektu, a następnie decyzją z 4 kwietnia 2023 r. zobowiązał beneficjentkę do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 305, dalej: u.f.p.) w kwocie 341 429,59 zł. Instytucja Zarządzająca uznała, że beneficjentka nie wdrożyła w prowadzonej działalności gospodarczej nowej usługi opracowanej dzięki zakupionej w ramach projektu wartości niematerialnej i prawnej, tj. portalu [...] (dalej: portal T.) zgodnie z umową o dofinansowanie, a tym samym nie osiągnęła celu projektu. W ocenie IZ działalność beneficjentki była pozorowana w celu uzyskania dotacji, na co wskazują dowody, m.in.: faktury mające potwierdzić sprzedaż usługi, wystawiane na rzecz podmiotów, które nigdy z tej usługi nie korzystały, brak promocji oraz brak osiągnięcia założonych przychodów w wyniku świadczenia nowej usługi, a także brak aktualizacji dofinansowanego oprogramowania. Nie zgadzając się z ustaleniami ww. decyzji beneficjentka wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Instytucję Zarządzającą. Beneficjentka podniosła, że doszło do naruszeń podstawowych zasad postępowania administracyjnego poprzez brak przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego, wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, w tym niedopuszczenia dowodu z przesłuchania pracowników strony. W decyzji nie ustosunkowano się do pism strony oraz brakuje jednoznacznego wskazania, które z zarzucanych stronie naruszeń doprowadziło do niewykonania postanowień umowy, nie uzasadniono rzekomego wystąpienia realnej szkody oraz zmiany stanowiska organu w zakresie realizacji umowy, biorąc pod uwagę kontrolę na zakończenie projektu i kontrolę w okresie trwałości, w sytuacji braku zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Nie udostępniono jej korespondencji z urzędem skarbowym, mimo że stanowi element ustaleń faktycznych w sprawie. Beneficjentka zaznaczyła, że zobowiązanie do zwrotu całości przyznanego dofinansowania z uwagi na naruszenie procedur umowy winno wiązać się z wykazaniem niezrealizowania całości celów związanych z zawarciem umowy o dofinansowanie, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. Zdaniem beneficjentki IZ nie uzasadniła twierdzeń o rzekomym przekazywaniu przez stronę nierzetelnych informacji organowi. Ponadto decyzja została nieprawidłowo podpisana, czym naruszono zapisy ustawy o samorządzie województwa. Opisaną na wstępie decyzją z 25 listopada 2025 r. Instytucja Zarządzająca utrzymała w mocy decyzję z 4 kwietnia 2023 r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Instytucja Zarządzająca wskazała, że w związku z zawarciem umowy o dofinasowanie beneficjentka powinna szczególnie dbać o dokumentowanie wszelkich działań związanych z realizacja projektu, również w okresie jego trwałości. W § 11 pkt 3 umowy beneficjentka zobowiązała się m.in. do systematycznego monitorowania przebiegu realizacji projektu oraz niezwłocznego, w terminie nie dłuższym niż 7 dni, informowania IZ o zaistniałych nieprawidłowościach lub o zamiarze zaprzestania realizacji projektu. Podkreślono, że beneficjentka przez cały okres trwałości projektu, tj. od 10 czerwca 2019 r. do 10 czerwca 2022 r. przedkładała co 12 miesięcy "Oświadczenia w sprawie osiągnięcia i utrzymania wskaźników, zachowania trwałości projektu, generowania dochodu i kwalifikowalności podatku VAT", w których nie wykazywała żadnych problemów w realizacji projektu. Zdaniem IZ brak modyfikacji portalu T. i jego dostosowania do obowiązujących przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych spowodowało, że beneficjentka zaprzestała realizacji projektu, a tym samym naruszyła obowiązek zachowania trwałości operacji, wynikający z art. 71 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 roku ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz, U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 320 z póżn. zm., dalej: rozporządzenie nr 1303/2013). W konsekwencji doszło do naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. skutkującego powstaniem nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 ww. rozporządzenia. W ocenie IZ w świetle art. 71 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1303/2013, wystąpiła z istotna zmiana projektu, która doprowadziła do naruszenia pierwotnych celów projektu, a tym samym naruszenie zasady trwałości poprzez brak aktualizacji portalu T. i niemożliwość świadczenia usługi związanej z dokumentowaniem postępowań o udzielenie zamówień publicznych. Tym samym doszło do naruszenia zapisy art. 71 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1303/2013 oraz § 11 pkt 9) umowy o dofinansowanie. Zdaniem organu beneficjentka nie dołożyła starań, aby skutecznie dostosować zakupione oprogramowanie do nowelizacji ustawy Prawo zamówień publicznych dokonanej ustawą z dnia 11 września 2019 r., która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2021 r. Portal T. stanowiący przedmiot dofinansowanego projektu przestał spełniać zadania, do których został przeznaczony, a brak reakcji beneficjentki na wprowadzenie tych zmian jest niewytłumaczalny. W ocenie organu beneficjentka powinna zadbać o taką konstrukcję umowy z wykonawcą portalu, by przewidywała możliwość jego zmiany i konieczność dostosowania do aktualnej wersji ustawy, a wobec braku takich zapisów, była zobowiązana do znalezienia rozwiązania, które dostosowałoby portal do znowelizowanej ustawy. Organ ustalił, że beneficjentka podjęła jedynie dwie nieskuteczne próby aktualizacji portalu, pierwszą z firmą P. Usługi Informatyczne M. oraz drugą z P. sp. z o.o. Dopiero w ramach wyjaśnień do kontroli doraźnej beneficjentka przedstawiła porozumienie z 26 listopada 2021 r. do umowy nabycia wartości niematerialnych i prawnych (portal T.) oraz zakupu usług informatycznych i technicznych z 23 lipca 2018 r., zawartej z firmą K. S. Organ podkreślił, że zmiany na portalu nie zostały wprowadzone, a beneficjentka nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających dokonanie aktualizacji oprogramowania. Od wprowadzenia zmian w ustawie Prawo zamówień publicznych do momentu zobowiązania podmiotu do dostosowania portalu do tych zmian upłynęło 15 miesięcy i przez ten czas portal nie spełniał funkcji, do których został utworzony, co świadczy o zaniedbaniu beneficjentki w tej kwestii. Portal nie funkcjonował zgodnie z opisem przedstawionym we wniosku o dofinansowanie już od 1 stycznia 2021 r., a beneficjentka nie mogła świadczyć usługi związanej z dokumentowaniem postępowań o udzielenie zamówień publicznych. Brak opracowania aktualizacji dla dofinansowanego portalu uniemożliwił klientom, którzy dokonali zakupu abonamentu za usługę dostępu, jego użytkowanie w oparciu o obowiązujące podstawy prawne. W ocenie organu beneficjentka wykazała całkowitą nierentowność przedsięwzięcia, nie zależało jej na wprowadzeniu nowej usługi na rynek, o czym świadczy zaniechanie upowszechniania informacji na temat portalu. Nie podjęła żadnych działań promocyjno-marketingowych skutkujących zwiększeniem osiąganych przychodów firmy poprzez sprzedaż abonamentu portalu T., co przemawia za zasadnością uznania jej działań w zakresie realizacji projektu za pozorne. Od przekazania beneficjentce środków beneficjentka nie podjęła żadnej próby rozpowszechnienia informacji o możliwości skorzystania z nowej usługi za pomocą portalu T. W piśmie z 28 lutego 2022 r. beneficjentka poinformowała IZ, że nie prowadziła działań związanych z promocją portalu T. Zatem beneficjentka nie wdrożyła skutecznych i udokumentowanych działań promocyjno-marketingowych, nie zwiększając przychodów firmy poprzez sprzedaż abonamentu do ww. portalu. Organ zaznaczył, że od czasu zakończenia kontroli na zakończenie projektu, brak jest jakichkolwiek nowych treści na stronie internetowej portalu T, które świadczyłyby o jego rozwoju portalu. Brak promocji nowej usługi skutkował brakiem potencjalnych klientów. W projekcie nie nastąpiły żadne zmiany, które potwierdzałyby, iż beneficjentka prowadziła działalność w oparciu o dofinansowany portal będący jedynie środkiem, a nie celem projektu. Brak działań określonych w dokumentacji projektowej nie przyniósł również założonego efektu w postaci zysków dla prowadzonej działalności gospodarczej. Organ zwrócił uwagę na brak aktywności klientów na portalu, brak aktualizacji i promocji oprogramowania oraz brak zakładanych zysków osiągniętych dzięki wdrożonej nowej usłudze. W ocenie organu powyższe świadczy o pozorowaniu działań przez beneficjentkę w celu otrzymania dotacji. Organ podkreślił, że samo zaistnienie portalu bez jego użytkowania przez klientów nie dowodzi wprowadzenia nowej usługi przez beneficjentkę, a tym samym osiągnięcia celu projektu. Celem projektu było świadczenie dotychczas nieświadczonej przez beneficjentkę usługi wspomagającej samodzielne zarządzanie i dokumentowanie postępowań publicznych, nie zaś świadczenie usług za pośrednictwem beneficjentki. Nowa usługa nie trafiła do podmiotów właściwych, tj. zobligowanych do stosowania ww. ustawy, dlatego należy uznać, że beneficjentka nie działała zgodnie z umową o dofinansowanie przedmiotowego projektu i nie doszło do rzeczywistego wprowadzenia nowej usługi w kształcie zakładanym w projekcie, zaś portal T istniał tylko formalnie. Według organu z przedstawionych przez beneficjentkę dokumentów (faktur sprzedaży usługi) wynika, że od czasu przeprowadzenia kontroli na zakończenie realizacji projektu, beneficjentka pozyskała tylko jednego klienta. Jednak analiza aktywności klientów wskazanych przez beneficjentkę portalu wykazała, że nie odnotowano żadnych śladów użytkowania strony przez te podmioty. Natomiast w stosunku do firmy M. C. sp. z o.o. sp.k. beneficjentka wyjaśniła, że udostępniła tej spółce własne dane do logowania z uwagi na świadczoną wobec klienta usługę doradczą. W ocenie organu wyjaśnienia te nie są wiarygodne, gdyż rejestracja podmiotu na przedmiotowym portalu wskazywała na niski poziom skomplikowania. Zdaniem organu jedynym podmiotem wykorzystującym portal była beneficjentka, usprawniając w ten sposób usługę doradczą świadczoną dla klienta, a także wykorzystując wskazane na stronie zapytania ofertowe na własny użytek. Beneficjentka przedłożyła w postępowaniu wykaz użytkowników portalu: Fundacja [...] (dalej: fundacja), firma M. C. sp. z o.o. sp.k., oraz M. (firma beneficjentki), wyjaśniając, że pełniła także usługę doradczą dla podmiotów: [...] P. oraz K. sp. z o. o. obejmującą również "prowadzenie postępowań mających na celu wyłonienie dostawców usług towarów/robót budowalnych na rzecz tych podmiotów". Organ ustalił, że [...] P. oraz K. sp. z o.o. nie dokonały zakupu abonamentu za dostęp do portalu T., co stanowiło cel projektu, a sama usługa doradcza czy świadczenie w jej ramach innej usługi (nawet wspomagającej proces postępowania o udzielenie zamówienia publicznego) nie stanowiły celu projektu. W ocenie organu, świadczy to o tym, że z nowej usługi nie korzystali właściciele abonamentów, a wyłącznie sama beneficjentka, a potwierdza to fakt, że beneficjentka nie przedłożyła żadnych dowodów na założenie kont przez samodzielnych użytkowników portalu T., których weryfikacji może dokonać wyłącznie administrator systemu (beneficjentka). Organ zaznaczył, że podmioty K. sp. z o.o., S. S.A., P. sp. z o.o., U., K., P. Ż., [...] P. Zakład Produkcyjny w G. są podmiotami prywatnymi, niezobowiązanymi do stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych. Podobnie zakup abonamentu za dostęp do portalu został dokonany przez podmioty, dla których nie był przeznaczony (podmioty prywatne, niezobowiązane do stosowania ww. ustawy) i z którego de facto podmioty te nie korzystały (tj. M.C. oraz Fundacja). W ocenie organu oświadczenie P. Ż. z 3 lutego 2023 r. potwierdza jedynie posłużenie się portalem T. w imieniu wskazanego podmiotu, poświadczając tezę o niewykorzystaniu oprogramowania do samodzielnego zastosowania przez klientów beneficjentki. Natomiast wygenerowane z udostępnionego konta beneficjentki na ww. portalu dwa protokoły, gdzie zamawiającym jest [...] P. Ż. dowodzą, że portal był obsługiwany wyłącznie przez beneficjentkę i stanowił narzędzie pomocnicze dla jej działalności związanej ze świadczeniem usług doradczych. Zdaniem organu dodatkowe wątpliwości dotyczące współpracy między ww. podmiotami wynikają z osobowych powiązań pomiędzy beneficjentką a M. N.-J. oraz R. S. Organ ustalił, że M. N.-J. jest zarówno członkiem organu nadzorczego Fundacji (która wykupiła abonament do portalu T.), członkiem zarządu firmy Q. sp. z o.o. (z którą beneficjenta zawarła umowy najmu poszczególnych lokali) i jednocześnie jest pracodawcą benficjentki (została zatrudniona w ramach realizowanego przez Q. sp. z o.o. projektu), pracownikiem zatrudnionym przez beneficjentkę w ramach realizowanego projektu, a także wspólnikiem firmy M. C. sp. z o.o. sp.k., której drugi wspólnik R. S. jest powiązany z beneficjentką. M. C. sp. z o.o. sp.k. dokonywała zakupu abonamentu za dostęp do portalu T. w czasie, gdy jej wspólnik był zatrudniony w firmie sprzedającej ten abonament. W ocenie organu przedłożone przez beneficjentkę wydruki korespondencji mailowej z M. N.-J. o znikomej i lakonicznej treści nie potwierdzają rzeczywistego wykonywania czynności zawodowych na jej rzecz przez ten podmiot, stanowią natomiast potwierdzenie świadczenia pracy przez beneficjentkę na rzecz M. C. sp. z o.o. sp.k., są opatrzono logo tej firmy. Posługiwanie się zaś przez oba podmioty adresem e-mail spółki M. C. sp. z o.o. s.k., świadczy o ich wzajemnych kontaktach w ramach tej spółki. Wiadomości z adresu [...] (zawartego we wniosku stanowiącym załącznik do umowy o dofinansowanie projektu) wysyłane są na adres klienta, tj. spółki M. sp. z o.o. sp.k. ([...]a nie pracownika zatrudnionego w ramach umowy o pracę świadczonej dla beneficjentki. Ponadto przedstawiona korespondencja mailowa opatrzona jest logo firmy M. C. sp. z o.o. sp.k. Świadczenie pracy przez beneficjentkę dla M. C. sp. z o.o. sp.k. potwierdza też protokół przesłuchania świadka M. N.-J. przez Wydział dw. z Przestępczością Gospodarczą Komendy Miejskiej Policji w P. z 18 kwietnia 2023 r., w którym ww. świadek oświadczył, iż od kilkunastu lat współpracuje z beneficjentką i wykonuje ona pracę dotyczącą audytów, całej procedury zapytań ofertowych, w tym dostarczania gotowych formularzy na rzecz klientów M. C. sp. z o.o. sp.k. Jednocześnie M. N.-J. podkreślił, że od kilku lat miał dostęp do portalu T., związanego z prowadzeniem postępowań ofertowych, a firma beneficjentki wystawia co miesiąc faktury za świadczone usługi. Zdaniem organu, powiązania osobowe oraz pomiędzy reprezentowanymi przez te osoby firmami wskazują taki stopień zależności, uniemożliwia potraktowania firmy M. C. sp. z o.o. sp.k. jako faktycznego klienta portalu T., tym bardziej, że opłata za wykonywane czynności przelewana była na konto projektowe, mimo brak zakupu abonamentu na usługi i samodzielnego wykorzystywania portalu. Z zeznań M.N.-J. wynika, że projekt beneficjentki był realizowany w trakcie długotrwałej współpracy, a jego wykorzystanie nie dotyczy klientów beneficjentki, a jeśli już to klientów M.C. sp. z o.o. sp.k., bez wykupu abonamentu. Tym samym potwierdza to brak spełnienia celu projektu. Jednocześnie z dokumentacji przedłożonej przez beneficjentkę wynika, że to M. N.-J.był osobą odpowiedzialną za pozyskanie odpowiednich dokumentów, na podstawie których można było aplikować w naborze. W ocenie organu nie można również uznać osiągnięcia wskaźnika rezultatu pn. Wzrost zatrudnienia we wspieranych przedsiębiorstwach z uwagi na brak rzeczywistego świadczenia pracy na rzecz beneficjentkę przez A. P. Beneficjentka nie przedłożyła żadnego dowodu na faktyczne wykonywanie czynności zawodowych na jej rzecz (brak promocji portalu, brak klientów niepowiązanych z beneficjentką prowadzącą, brak handlu usługą), a A. P. nie udowodnił faktycznego wykonywania pracy (nie przedstawił dokumentów na potwierdzenie odbywanych spotkań). Fikcyjność zatrudnienia dodatkowo potwierdza wypłata wynagrodzenia w formie gotówkowej i brak podpisywania listy obecności. Według organu również M.N.-J. nie wykonywał obowiązków ustalonych umową o pracę, a jego zatrudnienie było pozorne i miało na celu jednie wykazanie osiągnięcia wskaźnika rezultatu dotyczącego wzrostu zatrudnienia we wspieranych przedsiębiorstwach. W trakcie jego zatrudnienia również nie dokonano sprzedaży abonamentu na portal T. klientom innym niż podmiot M.C. sp. z o.o. sp. k., nie prowadzono działań promocyjnych, nie pozyskano nowych klientów. Beneficjentka na dowód wykonywania obowiązków przez M. N.-J. złożyła dwa oświadczenia z 10 września 2025 r. dotyczące potwierdzenia odbycia spotkań M. N.-J. z osobami reprezentującymi Liceum Ogólnokształcące im. [...] w G. oraz nieistniejącą już Fundację G., bez wskazania konkretnej daty. W ocenie organu oświadczenia są niewiarygodne, żaden z podmiotów wskazanych przez pracownika beneficjentki nie potwierdza, że odbyły się spotkania w sprawie zakupu portalu T. Ponadto budzi zastrzeżenia zatrudnienie przez beneficjentkę M. N.-J., członka zarządu podmiotu Q. sp. z o.o. z którym jednocześnie umowę o pracę zawarła beneficjentka, gdyż oba podmioty były uczestnikami tego samego konkursu, a ich projekty dotyczyły obszaru ustawy Prawo zamówień publicznych. Wobec obu tych podmiotów toczą się postępowania administracyjne z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Organ wskazał również, że z informacji pozyskanych z Prokuratury Okręgowej w P., Wydział I Śledczy wynika, iż prowadzone jest śledztwo w sprawie przeciwko P. C. i innym podejrzanym o przestępstwo z art. 286 § 1 kk i inne, gdzie w toku prowadzonego postępowania przesłuchano w charakterze świadka M. N.-J., które jest wielowątkowe i zostało określone przez śledczych jako rozwojowe. Konkludując organ stwierdził, że z uwagi na zadania pracowników wobec udowodnionej fikcyjności sprzedaży usługi, braku pozyskania klientów, braku rozwijania funkcjonalności portalu, a także nieprzystosowania go do zaplanowanych zmian legislacyjnych należy uznać również fikcyjność zawartych z pracownikami umów. W ocenie organu dokumentacja medyczna beneficjentki nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Całokształt ustalonych okoliczności wskazuje bowiem, że M. N.-J. pozostawał w ścisłych relacjach z beneficjentką, a jego zatrudnienie miało charakter czysto formalny (na potrzeby wykazania osiągnięcia wskaźnika) i nie świadczący o rzeczywistym wykonywaniu pracy na jej rzecz. Beneficjentka nie wdrożyła w prowadzonej działalności gospodarczej nowej usługi opracowanej dzięki zakupionej w ramach projektu wartości niematerialnej i prawnej, zgodnie z umową o dofinansowanie, a tym samym nie osiągnęła celu projektu. Jej działalność była pozorowana w celu uzyskania dotacji. Wskazuje na to szereg dowodów (m.in.: faktury mające potwierdzić sprzedaż usługi, wystawiane na rzecz podmiotów, które nigdy z tej usługi nie korzystały, brak promocji oraz brak osiągnięcia założonych przychodów w wyniku świadczenia nowej usługi, a także brak aktualizacji dofinansowanego oprogramowania). W ocenie Instytucji Zarządzającej beneficjentka naruszyła zasady określone w umowie o dofinansowanie projektu, co spowodowało wystąpienie szkody w budżecie UE poprzez refundację nieuzasadnionych wydatków, niespełniających warunków do uznania ich za kwalifikowalne. Działania i zaniechania beneficjentki organ uznał za nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, które stanowią podstawę zwrotu nieprawidłowo pobranych środków. W przedmiotowej sprawie wystąpiła szkoda realna w wielkości równej wysokości środków finansowych pobranych przez beneficjentkę w kwocie [...] zł wydatkowanych z naruszeniem procedur, a przy prawidłowym zachowaniu zasad kwalifikowalności wydatków, środki te nie byłyby wypłacone. Organ zaznaczył, że w § 8 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu określono, że w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w realizacji projektu zastosowanie mają przepisy ustawy wdrożeniowej, w szczególności art. 24 tej ustawy, a także Wytyczne Ministra Inwestycji i Rozwoju w zakresie sposobu korygowania i odzyskiwania nieprawidłowych wydatków oraz zgłaszania nieprawidłowości w ramach programów operacyjnych polityki spójności na lata 2014-2020. W myśl rozdziału 7 pkt 1) ww. wytycznych kwota korekty powinna być równa kwocie nieprawidłowo poniesionego wydatku w wysokości odpowiadającej wartości wkładu z budżetu UE. Naruszenie trwałości projektu, o której mowa w art. 71 rozporządzenia nr 1303/2013 skutkuje koniecznością zwrotu dofinansowania otrzymanego na realizację projektu wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, proporcjonalnie do okresu niezachowania obowiązku trwałości. Zgodnie z ww. wytycznymi podstawą wymierzenia korekty jest 100% wartości wydatków kwalifikowalnych. Wyjaśnił również, że zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1303/2013, w przypadku projektu obejmującego inwestycje w infrastrukturę lub inwestycje produkcyjne, dokonuje się zwrotu wkładu z EFSI, jeżeli w okresie pięciu lat (albo trzech lat w przypadku MSP) od daty płatności końcowej na rzecz beneficjenta (lub w okresie ustalonym zgodnie z zasadami pomocy państwa), zajdzie jedna z niżej wymienionych okoliczności: a) zaprzestanie działalności produkcyjnej lub przeniesienie jej poza obszar objęty programem, b) zmiana własności elementu infrastruktury, która daje przedsiębiorstwu lub podmiotowi publicznemu nienależne korzyści, c) istotna zmiana wpływająca na charakter projektu, jego cele lub warunki wdrażania, która mogłaby doprowadzić do naruszenia pierwotnych celów projektu. W toku prowadzonego postępowania IZ wykazała, że beneficjentka naruszyła postanowienia § 2 ust. 2 oraz § 5 ust. 2 pkt 1-3 i pkt 7 umowy o dofinansowanie nie wdrożyła nowej e-usługi w formie przewidzianej w umowie o dofinansowanie, zatem nie można uznać, że został osiągnięty cel projektu. Dodatkowo beneficjentka naruszyła zasady określone w § 11 pkt 9) umowy o dofinansowanie projektu oraz rozporządzeniu 1303/2013 , czym spowodowała wystąpienie szkody w budżecie UE. W przedmiotowej sprawie wystąpiła istotna zmiana wpływająca na charakter projektu i jego cele oraz warunki jego wdrażania, która doprowadziła do naruszenia pierwotnych celów projektu - brak aktualizacji platformy T., uniemożliwiająca potencjalnym klientom skorzystanie z funkcjonalności portalu w sposób zgodny z przepisami nowej ustawy. Ponadto organ wyjaśnił, że według wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków (nr MR/H 2014-2020/23(3)07/2017 z 19 lipca 2017 r.) wydatkiem kwalifikowanym jest wydatek, który został poniesiony m. in. zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie. Beneficjentka przy realizacji projektu naruszyła postanowienia § 2 ust. 2 oraz § 5 ust. 2 pkt 1-3 i pkt 7, § 11 pkt 9) umowy o dofinansowanie, w konsekwencji wydatki poniesione w projekcie nie mogą być uznane za kwalifikowalne, a zatem wystąpiła nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 (naruszenie przepisów unijnych i krajowych dotyczących kwalifikowalności wydatków). Naruszenia postanowień umowy są związane z istotą projektu i na tyle poważne (przedmiotowy projekt nie został wdrożony i nie spełnia swojej funkcji na rynku), że biorąc pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości, należy uznać, iż całość wydatków w projekcie podlega zwrotowi. W odpowiedzi na zarzut beneficjentki dotyczący żądania zwrotu całości dofinansowania, a nie jego proporcjonalnej części wyliczonej na podstawie okresu, przez który nie została utrzymana trwałość projektu, organ wskazał, że wyliczenie kwoty środków przypadających do zwrotu proporcjonalnie do okresu naruszenia byłoby zasadne gdyby beneficjentka jedynie nie dotrzymała zapisów § 11 pkt 9) umowy o dofinansowanie projektu mówiących o zachowaniu trwałości projektu. Jednakże wykazane naruszenia prowadzą do nieosiągnięcia celu projektu oraz wskaźników, opisanych we wniosku o dofinansowanie, a tym samym do pozornej realizacji projektu, co z kolei stanowi podstawę do zwrotu całości dofinansowania. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieprawidłowego podpisania decyzji, organ wyjaśnił, że Zarząd Województwa jest organem kolegialnym, a dla ważności rozstrzygnięcia musi być zachowane określone kworum, zatem obecność marszałka województwa nie jest wymagana do skutecznego podejmowania decyzji administracyjnych. Na posiedzeniu w dniu 4 kwietnia 2023 r., w czasie kiedy podejmowana była zaskarżona decyzja, Zarząd Województwa Podkarpackiego obradował w trzyosobowym składzie. Przy podejmowaniu decyzji w posiedzeniu nie uczestniczył Marszałek Województwa Władysław Ortyl. Skład zarządu uczestniczącego w wydaniu zaskarżonej decyzji został wymieniony w jej treści, zaś sam dokument został podpisany przez prowadzącą obrady zarządu Wicemarszałek E. D. Skoro dopuszczalne jest wydanie decyzji przez zarząd województwa także wówczas, gdy w posiedzeniu zarządu nie uczestniczy jego przewodniczący (marszałek), to nie można przyjąć, że ustawodawca nakazuje podpisanie decyzji marszałkowi, także wówczas, gdy nie uczestniczył on w posiedzeniu zarządu. W skardze na ww. decyzję Instytucji Zarządzającej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 8, art. 9 oraz 80 k.p.a. poprzez naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady praworządności, prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli oraz zasady udzielania informacji prawnej stronom i zasady swobodnej oceny dowodów przez: a) brak przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego oraz wyjaśnienia wszelkich istotnych okoliczności przedmiotowej sprawy, b) brak rzetelnego ustosunkowania się do pism, twierdzeń oraz wniosków dowodowych strony złożonych wtoku postępowania oraz pominięcie ich w toku wydania decyzji, c) brak jednoznacznego wskazania, które z zarzucanych stronie rzekomych naruszeń doprowadziło do niewykonania których postanowień zawartej umowy o dofinansowanie, d) brak uzasadnienia rzekomego wystąpienia realnej szkody oraz konieczności zwrotu całej kwoty udzielonego dofinansowania, e) niczym nieuzasadnioną zmianę stanowiska organu w zakresie realizacji umowy oraz należytego wykonania projektu przez stronę (biorąc pod uwagę kontrolę na zakończenie projektu i kontrolę w okresie trwałości), w sytuacji braku zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, f) brak udostępnienia stronie korespondencji z Drugim Urzędem Skarbowym w Rzeszowie, która to korespondencja stanowi element ustaleń faktycznych w sprawie, 2. naruszenie art. 207 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 207 ust. 8 i 9 w zw. z art. 207 ust. 11 u.f.p. w zw. z art. 184 u.f.p. w zw. z art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu przez organ, że w sprawie doszło do nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 tego rozporządzenia oraz że strona wykorzystała pobraną dotację z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., a w konsekwencji zobowiązanie Strony do zwrotu przyznanej kwoty dofinansowania w sytuacji, gdy: inwestycja objęta dofinansowaniem została zrealizowana w całości, portal [...] został przez stronę wdrożony zgodnie z umową o dofinansowanie, strona nie naruszyła jakichkolwiek postanowień tej umowy, jak również nie zaprzestała działalności obejmującej realizację projektu, wobec czego w przedmiotowej sprawie nie doszło do nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 oraz naruszenia procedur z art. 184 u.f.p., a tym samym nie doszło do wystąpienia jakiejkolwiek szkody, 3. naruszenie art. 207 ust. 1 u.f.p. w zw. z art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 przez błędną wykładnię: a) w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji, w której zobowiązano stronę do zwrotu całości przyznanego dofinansowania, w sytuacji gdy przepis ten nie może być w zakresie konieczności zwrotu całości dofinasowania interpretowany rozszerzająco, a tym samym zobowiązanie do zwrotu całości przyznanego dofinansowania z uwagi na naruszenie procedur winno wiązać się z wykazaniem niezrealizowania całości celów związanych z zawarciem umowy o dofinansowanie, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie, b) nieuprawnione stwierdzenie przez organ, iż doszło do stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości w projekcie, w sytuacji, gdy kontrole na zakończenie projektu oraz w okresie trwałości projektu wykazały bezspornie, iż projekt został zrealizowany w całości zarówno m.in. co do celu głównego jak i co do wskaźników projektu, c) zastosowanie korekty finansowej dla projektu w wysokości 100% w sytuacji, gdy kontrole na zakończenie projektu oraz w okresie trwałości projektu wykazały bezspornie, iż projekt został zrealizowany w całości zarówno m.in. co do celu głównego jak i co do wskaźników, 4. naruszenie art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 poprzez jego błędne zastosowanie i stwierdzenie przez organ, że w projekcie wystąpiły nieprawidłowości, w sytuacji, gdy kontrole na zakończenie projektu oraz w okresie trwałości projektu wykazały bezspornie, że projekt został zrealizowany w całości zarówno m.in. co do celu głównego jak i co do wskaźników zatem wszystkie wydatki poniesiono i udokumentowano prawidłowo; 5. naruszenie art. 4 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 roku w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (dalej: rozporządzenie nr 2988/95), przez uznanie, że w projekcie doszło do nieprawidłowości a tym samym ustalenia zaistniała konieczność cofnięcia rzekomo bezprawnie uzyskanej korzyści poprzez nałożenie korekty finansowej i finalnie, żądanie zwrotu kwoty [...] zł w sytuacji, gdy kontrole w czasie projektu wykazały bezspornie, że projekt został zrealizowany w całości zarówno m.in. co do celu głównego jak i co do wskaźników, zatem wszystkie wydatki poniesiono i udokumentowano prawidłowo, 6. naruszenie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1758) w zw. z art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1483) poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji niewzięcie pod uwagę, że ewentualne, rzekome nieprawidłowości w projekcie należy traktować jako bezpośredni skutek wystąpienia COVID-19, czego skarżąca nie była w stanie przewidzieć i czemu nie była w stanie zapobiec, mimo dochowania należytej staranności, 7. naruszenie art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 przez jego niezastosowanie i w konsekwencji niezbadanie, czy na gruncie przedmiotowej sprawy nie doszło do przedawnienia prawa do żądania zwrotu środków od skarżącej, podczas gdy prawidłowe zastosowanie przedmiotowego przepisu prowadzi do wniosku, że do takiego przedawnienia doszło, 8. naruszenie art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji podpisanej przez Wicemarszałka Województwa Podkarpackiego P. P., podczas gdy rzeczona decyzja, zgodnie z treścią wyżej wskazanych przepisów, winna być podpisana przez Marszałka Województwa, co skutkuje rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ poprzestał na wybiórczym zgromadzeniu i ocenie materiału dowodowego, pomijając okoliczności przemawiające za jej stanowiskiem, w sposób zupełnie nieuprawniony, w sposób dla siebie korzystny zinterpretował dowody przedłożone przez nią w toku postępowania. Równocześnie organ uchybił zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, przez brak należytej reakcji na argumentację skarżącej oraz pominięcie istotnych okoliczności faktycznych, doprowadzając do wrażenia arbitralności i braku obiektywizmu w podejmowanych czynnościach. Organ, w sposób całkowicie dowolny i pozbawiony należytego uzasadnienia, dokonał negatywnej oceny wiarygodności oświadczenia Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcące im. [...] w G., wywodząc ją w zasadzie z faktu, iż nie był on w stanie wskazać precyzyjnej daty spotkania. Skarżąca podkreśliła, że jej pracownik M. N.-J. odbywał spotkanie bezpośrednio z Dyrektorem Liceum, takie spotkania nie są odnotowywane w dokumentacji szkoły, stąd osoba, która odpowiadała na zapytanie organu (nie będąca Dyrektorem tej placówki), która nie była obecna na tym spotkaniu, odpowiedziała w sposób odmienny niż bezpośrednio Dyrektor, którego to wizytówka imienna została załączona w odpowiedzi do organu przez pracownika M. N.-J. Zdaniem skarżącej organ zamiast z góry "odrzucać" takie oświadczenie, powinien dążyć do prawdy obiektywnej i co najmniej, jeśli dostrzegł rozbieżności, zwrócić się ponownie do w/w placówki o wyjaśnienie ich, nie zaś z góry pomijać oświadczenie, które nie wpisywało się w narrację organu. Zdaniem skarżącej organ nie zrealizował w sposób należyty obowiązku informacyjnego wynikającego z art. 9 k.p.a., nie przedstawił stronie w sposób przekonujący i zrozumiały motywów, jakimi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, ograniczając się do lakonicznych stwierdzeń, które nie pozwalają na odtworzenie toku rozumowania organu ani na weryfikację prawidłowości zastosowanych przesłanek faktycznych i prawnych. W wydanym rozstrzygnięciu organ nie wskazał w sposób jednoznaczny i precyzyjny, które z przypisywanych skarżącej rzekomych uchybień miało skutkować niewykonaniem postanowień zawartej umowy o dofinansowanie, ani też nie wykazał istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy tymi domniemanymi naruszeniami a rzekomym niewykonaniem postanowień umownych. Skarżąca zakwestionowała również stanowisko organu o pozornym zatrudnianiu pracowników. Pokreśliła, że pracownicy wykonywali powierzone im obowiązki, co znajduje potwierdzenie zarówno w charakterze realizowanych przez nich czynności, jak i w fakcie regularnego wypłacania im wynagrodzeń, a także w zeznaniach samych pracowników. Skarżąca, jako pracodawca, realizowała wobec zatrudnionych osób wszelkie obowiązki publicznoprawne wynikające z przepisów prawa pracy oraz prawa ubezpieczeń społecznych i podatkowych, w szczególności w zakresie zgłoszeń do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, a także zaliczek na podatek dochodowy do właściwego urzędu skarbowego. W ocenie skarżącej osiągnęła ona zakładany cel projektu, co znajduje odzwierciedlenie zarówno w faktycznym funkcjonowaniu platformy, jak i w dokumentacji potwierdzającej wykonanie poszczególnych etapów prac. Prawidłowo i zgodnie z przeznaczeniem wydatkowała środki finansowe przyznane w ramach umowy o dofinansowanie, przeznaczając je na zakup oraz wdrożenie platformy T., instalację i konfigurację systemu, przeprowadzenie testów oprogramowania, a także na zakup sprzętu IT, w tym komputera przenośnego wraz z niezbędnym oprogramowaniem. Wydatki te były niezbędne do realizacji celów projektu i pozostawały w pełnej zgodności z warunkami określonymi w umowie o dofinansowanie oraz obowiązującymi przepisami prawa. W ocenie skarżącej osiągnęła ona wszystkie wymagane wskaźniki realizacji projektu, zarówno w zakresie wskaźników produktu, jak i rezultatu, co potwierdza prawidłowość i efektywność przeprowadzonych działań oraz należyte wypełnienie obowiązków wynikających z umowy o dofinansowanie. Skarżąca zaznaczyła również, że organ zaniechał udostępnienia jej korespondencji prowadzonej z Drugim Urzędem Skarbowym w Rzeszowie o którą wnioskowała, pomijając okoliczność, że ograniczenie dostępu do akt sprawy nie może być uzasadnione samym objęciem materiału zgromadzonego w aktach tajemnicą skarbową, czym naruszył jej podstawowe prawa procesowe. Skarżąca podkreśliła także, że kontrola przeprowadzona na zakończenie realizacji projektu nie wykazała żadnych uchybień ani nieprawidłowości w realizacji przez nią projektu. W szczególności potwierdzono prawidłowe wykonywanie przez skarżącą obowiązków w zakresie działań informacyjnych i promocyjnych, nie zakwestionowano autentyczności ani poprawności faktur wystawianych przez skarżącą, a także ustalono, że zakres rzeczowy projektu został zrealizowany w pełnym zakresie, zaś założony cel projektu został osiągnięty. Ponadto na gruncie przedmiotowej sprawy nie postawiono skarżącej żadnych zarzutów, nie była nawet przesłuchiwana w postępowaniu karnym jako świadek. Jej zdaniem nie nastąpiły okoliczności, które winny skutkować zmianą stanowisko organu wobec wcześniejszych kontroli. Pomiędzy datą przeprowadzenia kontroli, tj. 16 kwietnia 2019 r., a dniem wydania decyzji z 4 kwietnia 2023 r. i następnie zaskarżonej decyzji, nie zaistniały bowiem żadne nowe okoliczności, które mogłyby usprawiedliwiać tak zasadniczą i daleko idącą zmianę oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. W ocenie skarżącej organ błędnie przyjął, że zaniechała zapewnienia trwałości projektu, nie osiągnęła wskaźników realizacji projektu określonych w umowie o dofinansowanie oraz nie wdrożyła w ramach prowadzonej działalności gospodarczej portalu T. zgodnie z postanowieniami umowy, a w konsekwencji nie zrealizowała celu projektu. Podczas oględzin przeprowadzonych 28 lutego 2022 r., zaprezentowała prawidłowo funkcjonujący portal T., zawierający zarówno aktualne, jak i przeprowadzone postępowania o udzielenie zamówień publicznych, co wprost potwierdza faktyczne wdrożenie oraz operacyjne funkcjonowanie rezultatów projektu i przedłożyła dokumentację potwierdzającą rzeczywiste korzystanie z portalu T.przez użytkowników, faktury oraz potwierdzenia dokonania przelewów, które w sposób jednoznaczny dowodzą zarówno faktycznego wykorzystania platformy, jak i osiągnięcia zakładanych rezultatów projektu. Według skarżącej prawidłowe, celowe oraz zgodne z postanowieniami umowy wydatkowanie środków finansowych przyznanych skarżące jest bezsporne. Także wszystkie wymagane umową wskaźniki realizacji projektu zostały przez skarżącą osiągnięte w pełnym zakresie, zarówno w odniesieniu do wskaźników produktu, jak i wskaźników rezultatu, co jednoznacznie potwierdza prawidłową i skuteczną realizację projektu. W konsekwencji brak jest jakichkolwiek podstaw faktycznych lub prawnych do formułowania wobec niej zarzutów niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązań wynikających z umowy o dofinansowanie. Wysokość przychodów była determinowana czynnikami obiektywnymi, niezależnymi od strony, w szczególności nadzwyczajnymi okolicznościami związanymi z pandemią COVID-19, które w istotny sposób wpłynęły na funkcjonowanie rynku oraz możliwości komercjalizacji nowych usług. Okoliczności te nie mogą być pomijane przy ocenie realizacji projektu ani tym bardziej nie mogą stanowić podstawy do formułowania zarzutu braku osiągnięcia jego celu. Skarżąca podkreśliła, że brak zakładania kont przez użytkowników portalu wynika ze specyfiki branży oraz charakteru świadczonej usługi, użytkownicy portalu zlecali skarżącej wykonywanie usługi polegającej na wspomaganiu w zarządzaniu oraz dokumentowaniu postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, korzystali z bezpośredniego wsparcia skarżącej i jej pracowników, zamiast samodzielnego zakładania kont i obsługi platformy. Na taki sposób funkcjonowania wskazuje oświadczenie P. Ż. z 3 lutego 2023 r., które organ niezasadnie pomija przy ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Odnosząc się do podnoszonych przez organ powiązań osobowych pomiędzy skarżącą, M. N.-J. oraz R. S. skarżąca podniosła, że R. S. został powołany na stanowisko Członka Zarządu w spółce M. C. Sp. z o.o. w sposób całkowicie niezależny. Współpraca pomiędzy obiema podmiotami trwa od listopada 2016 r., czyli znacząco wcześniej niż złożenie dokumentacji aplikacyjnej w ramach RPO WP, co jednoznacznie wskazuje na jej niezależny charakter. Jej zdaniem zwyczajowe promowanie nowych usług nie może być traktowane jako dowód działalności pozornej ani jako przesłanka naruszająca domniemanie uczciwości przedsiębiorcy. Ponadto skarżąca zatrudniła M. N.-J. jako osobę zaufaną i posiadającą odpowiednie kwalifikacje. W ocenie skarżącej zestawienie faktur, przedstawione w wyjaśnieniach z 11 marca 2022 r., w tym m.in. K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością oraz [...] P., jednoznacznie dowodzi, że skarżąca świadczyła usługi za pośrednictwem portalu T., osiągając z tego tytułu rzeczywiste przychody. Skarżąca wskazała także, że przedstawiła dokumentację medyczną, która w całości została pominięta przez organ, z której jednoznacznie wynika, że w okresie realizacji projektu oraz w trakcie jego trwałości znajdowała się w złym stanie zdrowia psychicznego, co bezsprzecznie wpływało na jej funkcjonowanie i ograniczało możliwość pełnego zaangażowania w pracę zarobkową. Ponadto według skarżącej organ nie określił do jakich konkretnie w jego ocenie doszło naruszeń i jaki istniał związek pomiędzy rzekomym naruszeniem a szkodą. Nie przedstawił przekonującego i wyczerpującego uzasadnienia dotyczącego sposobu, w jaki miałoby dojść do zaistnienia "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013., ograniczając się jedynie do ogólnikowych stwierdzeń, nie wskazując konkretnie jakie rzekome działania ze strony skarżącej rzekomo doprowadziły do powstania nieprawidłowości, a w konsekwencji rzekomej szkody. Skarżąca podniosła ponadto, że organ miał obowiązek dokonania miarkowania korekty finansowej podlegającej zwrotowi w oparciu o rozmiar i charakter ewentualnych, rzekomych naruszeń. Organ winien uwzględnić, że skarżąca nie naruszyła trwałości projektu, ani jego pierwotnych celów. W ocenie skarżącej wytyczne dotyczących kwalifikowalności wydatków w ramach programów operacyjnych wydanych przez Ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, na których oparł się organ, nie są źródłem prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP i nie mogą stanowić podstawy prawnej do wydawania decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p., wobec beneficjentów niepodlegających organizacyjnie organowi wydającemu decyzję. Dodatkowo skarżąca podniosła, że wystąpienie pandemii COVID-19 (nie do przewidzenia w momencie zawierania umowy z Instytucją Zarządzającą) miało istotny wpływ na funkcjonowanie przedmiotowego projektu, gdyż doprowadziły do znaczącego ograniczenia liczby postępowań prowadzonych w reżimie ustawy Prawo zamówień publicznych, co w sposób bezpośredni przełożyło się na drastyczne zmniejszenie zapotrzebowania na sporządzanie protokołów postępowań. Niezależnie od powyższego, według skarżącej doszło do przedawnienia prawa do żądania zwrotu środków, gdyż przy ustalaniu biegu terminu przedawnienia w sprawach dotyczących zwrotu środków unijnych należy stosować wyłącznie regulację rozporządzenia nr 2988/95 jako normę lex specialis, wyłączającą stosowanie krajowych regulacji podatkowych w tym zakresie. Zdaniem skarżącej początek biegu terminu przedawnienia datuje się na 10 czerwca 2019 r. (dzień wypłaty salda końcowego), a termin przedawnienia upłynął z dniem 10 czerwca 2023 r. Końcowo skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja powinna zostać podpisana przez Marszałka Województwa Podkarpackiego, nie zaś Wicemarszałka Województwa Podkarpackiego. Brak podpisu marszałka województwa pod decyzją stanowi wadę istotną kwalifikowaną, gdyż narusza przepis art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 581 z późn. zm.), co stanowi rażące naruszenie prawa. Podpis Marszałka Województwa jest elementem konstytutywnym decyzji administracyjnej, a jego brak winien skutkować uznaniem, że decyzja nie istnieje w obrocie prawnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, bowiem przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267, ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Przepis art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 134, dalej: p.p.s.a.), określa katalog spraw, w których działalność administracji publicznej poddana została kontroli sądowej, przy czym zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Zarządu Województwa Podkarpackiego określająca skarżącej przypadającą do zwrotu kwotę środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych z naruszeniem procedur w wysokości [...] zł z tytułu zwrotu całości dofinansowania przekazanego na podstawie umowy o dofinansowanie wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Podstawę prawną wydanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 818 tj. z późn. zm., dalej: ustawa wdrożeniowa), ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 305, dalej: u.f.p.). oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE. L. z 2013 r. Nr 347, poz. 320 z późn. zm., dalej rozporządzenie nr 1303/2013). Zgodnie z treścią art. 207 ust. 1 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10. Z regulacji zawartej w art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 184 ust. 1 u.f.p. wynika, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 tej ustawy (m.in. pochodzących z budżetu Unii Europejskiej) są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. "Inne procedury", o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., to także procedury określone w umowie między beneficjentem a Instytucją Zarządzającą projektem. Przy czym pojęcie to obejmuje naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie (por. wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych z: 1 sierpnia 2012 r. I SA/Gd 727/12, 9 listopada 2011 r. I SA/Bk 132/11). W orzecznictwie wskazuje się, że poprawność działania beneficjenta realizującego umowę o dofinansowanie projektu z wykorzystaniem środków UE musi być dokonywana z uwzględnieniem postanowień tej umowy oraz przede wszystkim przepisów prawa polskiego, tj. mającej w sprawie zastosowanie ustawie o finansach publicznych oraz ustawie wdrożeniowej. Regulacje te powinny jednak być wykładane i stosowane z uwzględnieniem prawa europejskiego, przede wszystkim rozporządzenia nr 1303/2013, ponieważ regulacje prawa krajowego dotyczące realizacji programów służą osiąganiu wspólnych celów wynikających z prawa europejskiego i realizacji polityki spójności (por. np. wyroki NSA z: 26 lutego 2026 r. I GSK 1347/24, 30 września 2025 r. I GSK 1065/24). Podstawę do ustalania i nakładania korekt finansowych stanowi art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013, do którego wprost odsyła art. 2 pkt 14 ustawy wdrożeniowej, stanowiący, że państwa członkowskie dokonują korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty finansowe polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. Państwa członkowskie biorą pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze polityki spójności lub EFMR i stosują proporcjonalną korektę. Korekty finansowe są odnotowywane w zestawieniu wydatków za rok obrachunkowy, w którym podjęto decyzję o anulowaniu. Zaznaczenia wymaga, że samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych. Konieczna jest bowiem ocena skutków tego naruszenia w kontekście uregulowań określonych w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. Środki unijne podlegają zatem zwrotowi tylko wówczas gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 ww. rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Przez "nieprawidłowość" należy zatem rozumieć jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Inaczej mówiąc wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała hipotetyczna, potencjalna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE, natomiast nie jest przesłanką konieczną dla zakwalifikowania zachowania jako nieprawidłowości faktyczne wystąpienie uszczerbku finansowego, polegającego na zmniejszeniu lub utracie przychodów odprowadzanych do budżetu Unii albo dokonaniu z niego nieuzasadnionych wydatków (por. np. wyroki NSA z: 18 stycznia 2017 r. II GSK 342/16, 6 marca 2019 r. I GSK 817/18). Możliwość powstania szkody należy rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Dla uznania zatem, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE. Oceniając zatem konieczność nałożenia korekty i zwrotu środków należy badać naruszenie procedur określonych umową oraz skutki tego naruszenia w kontekście przedstawionych powyżej uregulowań zawartych w art. 2 pkt 14 i art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013. Oznacza to, że zwrotowi podlegają środki wykorzystane z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowiło "nieprawidłowość" w rozumieniu przepisów rozporządzenia, czyli prowadziło lub mogło prowadzić do szkody w budżecie Unii Europejskiej. Stwierdzenie nieprawidłowości nakłada na państwo członkowskie obowiązek dokonania korekt finansowych (art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013). Korekty finansowe polegają na anulowaniu w całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. W konsekwencji, wykrycie naruszenia czy to prawa unijnego, czy też prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego i uznanie go za nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, rodzi obowiązek odzyskania przez państwo członkowskie kwot wydatkowanych nieprawidłowo, poprzez nałożenie korekty finansowej. Dla zaistnienia obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych muszą zostać spełnione dwie następujące przesłanki: - po pierwsze musi mieć miejsce naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków unijnych (określonych m.in. w umowie o dofinansowanie), - po drugie naruszenie to spowodowało lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE (por. wyrok NSA z 20 listopada 2014 r. II GSK 917/13). Z regulacji powyższych wynika, że wydanie decyzji o zwrocie dofinansowania jest możliwe po uprzednim ustaleniu przez organ, że stwierdzone naruszenie procedur ma charakter nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. Ocena nieprawidłowości, jakich dopuścił się beneficjent jest najistotniejszym elementem stanu faktycznego stanowiącym przesłankę rozstrzygnięcia w sprawie zwrotu dofinansowania. Zatem rozstrzygnięcie sporu między stronami wymaga przesądzenia, czy wskazywane przez organ uchybienia mieszczą się w pojęciu "nieprawidłowości", w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 i w konsekwencji musiały skutkować nałożeniem określonych w zaskarżonej decyzji korekt finansowych. Szczegółowe zasady dofinansowania projektu jako przedsięwzięcia realizowanego w ramach programu operacyjnego oraz prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane, regulowane są w formie umowy zawieranej między beneficjentem, którego projekt został wybrany do dofinansowania, a instytucją zarządzającą albo działającą w jej imieniu instytucją pośredniczącą lub instytucją wdrażającą. Stosownie do art. 52 ust. 1 ustawy wdrożeniowej podstawę dofinansowania projektu stanowi umowa o dofinansowanie projektu (albo decyzja o dofinansowaniu projektu). Umowa o dofinansowanie projektu zawarta z beneficjentem przez instytucję zarządzającą określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane. W ramach tych warunków określone są zasady zwrotu otrzymanych środków w przypadku ich nieprawidłowego wykorzystania. W kontrolowanej sprawie beneficjentka zobowiązała się do zakupu oraz wdrożenia w prowadzonej działalności gospodarczej nowoczesnych rozwiązań programistycznych, które stworzą autorskie oprogramowanie pozwalające na prawidłowe dokumentowanie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, wykorzystujących w swoim działaniu najnowsze technologie (pkt B.1 wniosku o dofinansowanie). Beneficjentka zadeklarowała, że założenia projektu obejmować będą nabycie wartości niematerialnych i prawnych (portal T.), zakup usług informatycznych i technicznych oraz zakup środków trwałych w postaci laptopa, niezbędnych do wdrożenia w przedsiębiorstwie innowacji produktowej, procesowej i organizacyjnej. W wyniku realizacji projektu nastąpi rozszerzenie podstawowego profilu działalności beneficjentki poprzez wprowadzenie do oferty przedsiębiorstwa nowej usługi (pkt B.4 biznesplanu stanowiącego załącznik do wniosku o dofinansowanie). Realizacja projektu obejmowała trzy etapy (zadania) związane z wdrożeniem systemu, tj. zakup platformy niezbędnej do świadczenia nowej usługi (T.) - zakup wartości niematerialnych i prawnych, instalację i konfigurację oprogramowania, testy oraz zakup sprzętu IT w postaci komputera przenośnego wraz z oprogramowaniem (pkt B.2 wniosku o dofinansowanie). Beneficjentka zobowiązała się do realizacji projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie zobowiązującymi przepisami prawa krajowego, unijnego, regulaminu konkursu, wytycznymi w rozumieniu ustawy wdrożeniowej oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację projektu oraz osiągniecie celów projektu, wskaźników produktu i rezultatu zakładanych we wniosku o dofinansowanie (§ 5 ust. 2 umowy o dofinasowanie) Ponadto w myśl § 11 pkt 9 ww. umowy o dofinasowanie beneficjentka zobowiązała się do zachowania trwałości projektu, rozumianej jako niedokonywanie zmian, o których mowa w art. 71 rozporządzenia ogólnego, w okresie o którym mowa w tym artykule, liczonym od daty przekazania jej przez IZ płatności końcowej (tj. 10 czerwca 2019 r.), z zastrzeżeniem, że naruszenie zasady trwałości projektu skutkuje koniecznością zwrotu środków otrzymanych na jego realizację wraz odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych proporcjonalnie do okresu niezachowania okresu trwałości. Instytucja Zarządzająca wystąpiła do beneficjentki o zwrot całości wypłaconego dofinasowania stwierdzając, że środki zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Zdaniem organu beneficjentka w wyniku naruszenia postanowień umowy o dofinasowanie, nie zrealizowała zarówno celu projektu jakim było wdrożenie nowej e-usługi, zachowując jedynie pozory realizacji projektu. Ponadto nie zachowała trzyletniego okresu trwałości projektu, nie wprowadzając aktualizacji warunkującej prawidłowe działanie portalu. Według skarżącej, w pełni zrealizowała przedmiotowy projekt zgodnie z jego celem, osiągnęła wszystkie wymagane wskaźniki jego realizacji projektu, a wszelkie przeciwne twierdzenia organu są całkowicie nieuzasadnione. Niezależenie od argumentacji odnoszącej się do działań skarżącej mających, w jej ocenie, świadczyć o braku naruszeniu procedur, skarżąca podniosła szereg zarzutów dotyczących przeprowadzenia przez IZ postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji oraz zarzut przedawnienia prawa do żądania od niej zwrotu środków. Rozpoczynając od najdalej idącego zarzutu skargi dotyczącego przedawnienia prawa do żądania zwrotu środków od skarżącej, należy wskazać, że ustawą z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 1475, dalej: ustawa zmieniająca), która weszła w życie 2 września 2017 r., do ustawy o finansach publicznych dodano przepis art. 66a. Zgodnie z art. 66a ust. 1 pkt 1 u.f.p., zobowiązanie do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od dnia, w którym decyzja, o której mowa w art. 189 ust. 3b, albo decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9, stała się ostateczna - w zależności od tego, który z tych terminów nastąpi później. W art. 60 pkt 6 u.f.p. do środków publicznych ustawodawca zaliczył należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności. Natomiast decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p., to decyzja określająca kwotę przypadającą do zwrotu powyższych środków, czyli taka jak w niniejszej sprawie. Przepis art. 66a u.f.p. stanowi doprecyzowanie na gruncie prawa krajowego przedawnienia materialnoprawnego możliwości dochodzenia zwrotu środków europejskich, zarówno w zakresie długości terminu przedawnienia jak i terminu rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia, które dotychczas były regulowane art. 3 rozporządzenia 2988/95 r. (por. wyroki NSA z: 11 kwietnia 2024 r. I GSK 1604/23, 27 kwietnia 2023 r. I GSK 408/19, 9 maja 2023 r. I GSK 555/19). Jak zaś stanowi art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. L 312 z 23.12.1995, s. 1-4) okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1. 2. Okres wykonania decyzji nakładającej karę administracyjną wynosi trzy lata. Okres ten biegnie od dnia uprawomocnienia się decyzji. Przypadki przerwania i zawieszenia okresu przedawnienia zostaną uregulowane we właściwych przepisach prawa krajowego. 3. Państwa Członkowskie zachowują możliwość stosowania dłuższego okresu niż okres przewidziany odpowiednio w ust. 1 i 2. Nawet gdyby przyjąć termin 4-letni wynikający z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95, to warto zauważyć, że wypłata salda końcowego nastąpiła w dniu 10 czerwca 2019 r. Jest to zarazem początek trzyletniego okresu trwałości. Wystąpienie nieprawidłowości należałoby wiązać z tą datą, i od tej daty liczyć termin ewentualnego przedawnienia żądania zwrotu środków, skoro jak ostatecznie przyjmuje organ, skarżąca nie zrealizowała celu i wskaźników projektu. Niemniej jednak pismem z dnia 30 września 2022 r., a więc jeszcze przed terminem przedawnienia, Instytucja Zarządzająca w związku z wynikami kontroli wezwała skarżącą do zwrotu wypłaconego dofinasowania na podstawie art. 207 ust. 8 u.f.p. Czynność ta, jako niewątpliwie akt organu władzy w sprawie nieprawidłowości, o którym mowa w rozporządzeniu nr 2988/95, przerywa bieg terminu rozporządzenia, a do daty wydania zaskarżonej decyzji terminy przedawnienia wskazane w w/w rozporządzeniu nie upłynęły. Powyższe uwagi Sąd poczynił dygresyjnie, jako, że stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy zmieniającej, do postępowań w sprawie zwrotu środków, o których mowa w ustawie o finansach publicznych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawodawca użył precyzyjnego określenia "do postępowań", a nie na przykład "w sprawach zwrotu", zatem powyższy przepis intertemporalny dotyczy stosowania zmienionych przepisów wprowadzonych ustawą zmieniająca względem postępowań wszczętych po 2 września 2017 r. W niniejszej sprawie należało uwzględnić zatem art. 66a u.f.p., który obowiązywał w dacie wszczęcia postępowania zwrotowego oraz wydania zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy wynika, że postępowanie w sprawie zwrotu środków zostało wszczęte względem skarżącej 6 grudnia 2022 r., a zatem w niniejszej sprawie winien mieć zastosowanie art. 66a u.f.p. W konsekwencji na podstawie art. 66a ust. 1 pkt 1 u.f.p. bieg 5-letniego terminu przedawnienia zobowiązania określonego w decyzji o zwrocie środków, rozpoczął się dopiero w dniu kiedy zaskarżona decyzja w tym przedmiocie stała się ostateczna, tj. 25 listopada 2025 r. i co za tym idzie, organ II instancji upragniony był do orzekania. Nie zasługuje zatem na aprobatę stanowisko skarżącej, iż doszło do przedawnienia prawa do żądania zwrotu środków oraz że w tym zakresie zastosowanie będzie miał art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95. Zarzut przedawnienia jest zatem bezzasadny. Zdaniem Sądu niezasadny jest również zarzut dotyczący błędnego uznania, że doszło do nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 oraz naruszenia procedur z art. 184 u.f.p., a tym samym do wystąpienia szkody. W ocenie Sądu organ zasadnie stwierdził, że skarżąca swoim działaniem naruszyła obowiązujące ją procedury, w tym postanowienia umowy o dofinansowanie projektu, poprzez niezrealizowanie zakresu rzeczowego projektu, nieosiągnięcie jego wskaźników i celu projektu oraz niewywiązanie się z zapisów dotyczących promocji projektu (§ 2 ust. 2 oraz § 5 ust. 2 pkt 1-3 i 7 umowy o dofinansowanie) oraz postanowienia umowy o dofinansowanie (§ 11 pkt 9) i art. 71 rozporządzenia nr 1303/2013 dotyczące obowiązku zachowania trwałości operacji poprzez brak modyfikacji portalu T. i jego dostosowania do obowiązujących przepisów co spowodowało, że zaprzestała realizacji projektu. W konsekwencji słusznie organ uznał, że wystąpiła nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 (w wyniku naruszenia przepisów unijnych oraz przepisów krajowych dotyczących kwalifikowalności wydatków), a wydatki poniesione w projekcie nie mogą być uznane za kwalifikowalne. Analiza argumentacji skargi prowadzi do wniosku, że skarżącą zwraca uwagę na swoje działania, świadczące według niej o prawidłowej realizacji projektu, a których organ nie kwestionuje, jak zakup oprogramowania i uruchomienie portalu T. Jednak jak słusznie zauważa organ, zakup tych środków nie był celem samym w sobie Projektu skarżącej. Zakup tych środków miał prowadzić do określonych dokumentacją konkursową celów i rezultatów – wdrożenia nowej usługi. Cel ten wynika już z samej nazwy Projektu. Z podanych przez organ zapisów wniosku o dofinasowanie wynika wprost, że zamierzeniem skarżącej była dywersyfikacja dotychczasowej działalności skarżącej i dotarcie do nowego segmentu klientów. Skarżąca całkowicie pomija okoliczności świadczące o tym, że dofinasowany portal faktycznie ostatecznie nie działał zgodnie z przyjętymi założeniami. I to nie tylko z powodu niedopasowania jego funkcjonalności do zmieniających warunków i wymagań prawnych, skutkujących dysfunkcjonalnością w realizacji celów dla których został zakupiony, ale także wskutek braku odpowiednich środków zaradczych co do rodzaju i czasu ich podjęcia. Co więcej skarżąca wykazał całkowitą bierność w podstawowej, elementarnej wręcz aktywności dla zrealizowania założonych celów projektu, gdyż nie prowadziła żadnych działań promocyjnych Projektu co niejako sama przyznała, a co może jak słusznie uznał organ, że nie była zaineresowana pozyskaniem klientów. Tak więc skarżąca nie dostosowała zakupionego oprogramowania do nowelizacji ustawy Prawo zamówień publicznych dokonanej ustawą z dnia 11 września 2019 r., która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2021 r. Brak dostosowania usługi do obowiązujących przepisów po nowelizacji ustawy Prawo zamówień publicznych oznaczał faktyczne zaprzestanie jej wykonywania. Skarżąca nie wykazała się żadną zapobiegliwością, aby przewidzieć odpowiednie zapisy w umowie z dostawą portalu, które pozwoliłyby wystąpić do niego o dostosowanie portalu do zmienionych wymagań prawnych, a podjęte przez nią działania zaradcze były nieskuteczne i uznać należy je za spóźnione, w relacji już tylko do długiego okresu vacatio legis nowelizacji ustawy Prawo Zamówień Publicznych. Twierdzeniom skarżącej o korzystaniu z dofinansowanego portalu przez wskazanych przez nią klientów przeczą ustalenia organu (zostały one szczegółowo przedstawione części historycznej niniejszego uzasadniania). Z przeprowadzonej przez organ analizy aktywności klientów wskazanych przez beneficjentkę w portalu T. wynika, że od czasu przeprowadzenia kontroli na zakończenie realizacji projektu, skarżąca pozyskała tylko jednego klienta, dla którego wystawiła faktury VAT. Nie odnotowano jednak żadnych śladów użytkowania strony przez wskazane przez beneficjentkę podmioty Fundacji [...] oraz firmy M. C. sp. z o.o. sp.k. (brak loginu, hasła). Z ustaleń organu wynika, że jedynym podmiotem wykorzystującym portal była skarżąca, która wykorzystywała go w celu wykonania usługi doradczej dla swojego klienta, a także do użytku własnego (m.in. wykorzystując wskazane na stronie zapytania ofertowe do testowania programu oraz prezentacji). Słusznie, według Sądu, organ uznał, że pełnienie przez skarżącą funkcji doradczej dla podmiotów: [...] P. Ż. oraz K. sp. z o. o. obejmującej również prowadzenie postępowań mających na celu wyłonienie dostawców usług towarów/robót budowalnych na rzecz tych podmiotów, nie świadczy o realizacji celu projektu. W/w podmioty nie dokonały zakupu abonamentu za dostęp do portalu T., co stanowiło cel projektu, a sama usługa doradcza czy świadczenie w jej ramach innej usługi, nawet wspomagającej proces postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, nie stanowiły celu projektu. Nie bez znaczenia jest przy tym, że skarżącą jako administrator portalu mająca wyłączny dostęp do kont ewentualnych użytkowników portalu, nie przedłożyła dowodów na założenie takich kont przez użytkowników. W konsekwencji, w opinii Sądu, zasadnie organ wywiódł, że z nowej usługi nie korzystali właściciele abonamentów, a wyłącznie sama beneficjentka, to zaś przeczy zasadności stanowiska skarżącej o spełnieniu celu projektu i prawidłowej realizacji postanowień umowy o dofinasowanie. Oczywiście wnioski organu z kontroli trwałości Projektu odbiegają nieco od ustaleń organu na podstawie kontroli na zakończenie jego realizacji, ale też Instytucja Zarządzająca dysponowała szerszym, pełniejszym materiałem dowodowym, w nieco innym świetle stawiającym wcześniejsze ustalenia. W ocenie Sądu rację ma Instytucja Zarządzająca, że samo zaistnienie portalu bez wykorzystania jego funkcjonalności przez zakupujących abonament (tj. użytkowania przez klientów), nie dowodzi wprowadzenia nowej usługi przez beneficjentkę, a tym samym osiągnięcia celu projektu. Wbrew przeciwnym twierdzeniom skarżącej dofinansowany portal będący jedynie środkiem, a nie celem projektu. Celem projektu było bowiem świadczenie nowej e-usługi wspomagającej samodzielne zarządzanie i dokumentowanie postępowań publicznych, co nie zostało przez beneficjentkę zrealizowane. Tymczasem nowa e-usługa nie trafiła w ogóle do podmiotów dla których była przeznaczona, tj. zobligowanych do stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych. Ponadto od czasu zakończenia przez organ kontroli na zakończenie projektu, na stronie internetowej portalu T. nie pojawiły się żadne nowe treści, które świadczyłyby o jego rozwoju. Portal T. istniał zatem tylko formalnie, o czym świadczy obok braku aktywności klientów także brak osiągnięcia zakładanych zysków dzięki wdrożeniu nowej e-usługi. Dlatego należy uznać, że organ zasadnie przyjął, iż beneficjentka nie działała zgodnie z umową o dofinansowanie przedmiotowego projektu i nie doszło do rzeczywistego wprowadzenia nowej usługi w kształcie zakładanym w projekcie. W świetle zarzutów skargi należy wskazać, że Sąd podziela stanowisko organu, że brak modyfikacji portalu T. i jego dostosowania do obowiązujących przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych spowodowało, że beneficjentka zaprzestała realizacji projektu, a tym samym naruszyła obowiązek zachowania trwałości operacji, wynikający z art. 71 nr 1303/2013. Podkreślenia wymaga, że od 1 stycznia 2021 r. portal nie funkcjonował zgodnie z opisem przedstawionym we wniosku o dofinansowanie, a beneficjentka nie mogła już w ogóle świadczyć faktycznie usługi związanej z dokumentowaniem postępowań o udzielenie zamówień publicznych. Brak opracowania aktualizacji dla dofinansowanego portalu uniemożliwił klientom, którzy dokonali zakupu abonamentu za usługę dostępu, jego użytkowanie w oparciu o obowiązujące podstawy prawne. Długie vacatio legis (od września 2019 r. do stycznia 2021 r.), umożliwiało beneficjentce przygotowanie się do funkcjonowania według nowych zasad wprowadzenie zmian do oprogramowania [...]. W świetle art. 71 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1303/2013, wystąpiła zatem istotna zmiana projektu, która doprowadziła do naruszenia pierwotnych celów projektu, a tym samym naruszenie zasady trwałości poprzez brak aktualizacji portalu T. i niemożliwość świadczenia usługi związanej z dokumentowaniem postępowań o udzielenie zamówień publicznych. Tym samym doszło do naruszenia zapisy art. 71 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1303/2013 oraz umowy o dofinansowanie (§ 11 pkt 9). Odnosząc się do kolejnej spornej kwestii dotyczącej realizacji przez skarżącą wskaźnika rezultatu - wzrostu zatrudnienia we wspieranych przedsiębiorstwach, należy podkreślić, że organ przeprowadził w tej materii wnikliwe i obszerne ustalenia, analizując zakres obowiązków wynikających z umów o pracę oraz okresów zatrudnienia, które zostały przedstawione w części historycznej uzasadnienia. W ocenie Sądu, organ wykazał brak faktycznego wykonywania obowiązków przez osoby zatrudnione przez skarżącą, wskazujący na pozorność ich zatrudnienia, jedynie w celu wykazania osiągnięcia ww. wskaźnika. Prawidłowo, według Sądu, organ zidentyfikował okoliczności świadczące o pozorności zatrudnia jak: brak przedłożenia przez skarżącą dowodów na faktyczne wykonywanie na jej rzecz czynności zawodowych przez A. P. i M. N.-J., brak sprzedaży abonamentu na portal T. klientom przez ww. osoby. Jednocześnie organ ustalił, że żaden z podmiotów wskazanych przez skarżącą jako podmiot, który miał brać udział w spotkaniach z jej pracownikiem nie potwierdził, że takie spotkania rzeczywiście się odbyły się. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, organ miał powody aby nie uznać złożonych przez skarżąca oświadczeń dotyczących M. N.-J. jako wiarygodnych i przeciwne twierdzenia skarżącej nie zasługują na akceptację. Dodatkowe wątpliwości wzbudzają ujawnione przez organ powiązania pomiędzy skarżącą, a M. N.-J. i R. S. dotyczące współpracy między ww. podmiotami. Sąd podziela stanowisko organu, że w kontrolowanej sprawie wystąpiła szkoda realna w wielkości równej wysokości środków finansowych pobranych przez skarżącą w kwocie [...] zł wydatkowanych z naruszeniem procedur. Przy prawidłowym zachowaniu zasad kwalifikowalności wydatków, środki te nie byłyby wypłacone. Zdaniem Sądu w sprawie został wykazany związek przyczynowy między stwierdzonym naruszeniem prawa szkodą w budżecie UE. Organ przedstawił dokładnie, w sposób czytelny i logiczny, że następstwem naruszenia przez skarżącą regulacji prawa krajowego i unijnego było finansowanie nieuzasadnionego wydatku z budżetu UE. W konsekwencji został spełniony warunkiem nałożenia korekty i wydania decyzji o zwrocie środków. Na aprobatę zasługuje również stanowisko organu, że charakter i waga stwierdzonych naruszeń, polegających na braku jego wdrożenia i funkcjonowania na rynku (co było zasadniczym celem projektu) dotyczyły samej istoty projektu, są na tyle poważne, że uzasadniały zwrot całości kwoty dofinasowania. W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że zachodzi przesłanka zwrotu całości już pobranego dofinansowania określona w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., ponieważ całość wydatków objętych dofinansowanym projektem należy uznać za poniesione w sposób naruszający procedury w rozumieniu art. 184 tej ustawy. Wbrew zarzutom skarżącej, organ nie był zobowiązany do wyliczenia kwoty środków przypadających do zwrotu proporcjonalnie do naruszania, gdyż takie działanie byłoby uzasadnione gdyby stwierdzono wyłącznie naruszenie przez skarżącą zapisów umowy o dofinansowanie dotyczących zachowania trwałości projektu. Zaznaczenia wymaga, że do zaistnienia naruszenia przepisów regulujących realizację projektu w ramach programu operacyjnego nie jest konieczne wystąpienie rzeczywistego uszczerbku finansowego z tym związanego, lecz nawet możliwość wystąpienia szkodliwego wpływu naruszenia na budżet Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu Unii, co wynika z treści art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. Z tego względu brak jest podstaw do wymagania od organu, aby poddawał ocenie rozmiary i skutki naruszenia przepisów normujących realizację projektu w ramach programu operacyjnego dla finansów publicznych Unii Europejskiej. Za niezasadne należy uznać również pozostałe zarzuty. Skarżąca powołuje się na wcześniejsze kontrole projektu, które nie stwierdziły naruszeń, z wystąpieniem, których teraz istnieje obowiązek zwrotu środków. Jednak zaakceptowanie wydatków poprzez zatwierdzenie wniosku o dofinansowanie i przyznanie dofinansowania, nie oznacza ich bezwzględnej kwalifikowalności w projekcie. Zgodnie z sekcją 6.2 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków, ocena kwalifikowalności wydatku polega na analizie zgodności z obowiązującymi przepisami prawa unijnego i prawa krajowego, decyzją w sprawie zatwierdzenia wkładu finansowego na rzecz dużego projektu, umową o dofinansowanie i Wytycznymi oraz innymi dokumentami, do których stosowania beneficjent zobowiązał się w umowie o dofinansowanie. Podkreślenia wymaga, że na etapie oceny wniosku o dofinansowanie dokonywana jest jedynie ocena kwalifikowalności planowanych wydatków, a przyjęcie projektu do realizacji i podpisanie umowy o jego dofinansowanie nie oznacza, że wszystkie wydatki przedstawione przez beneficjenta zostaną rozliczone i poświadczone. Zgodnie z sekcją 6.2 Wytycznych ocena kwalifikowalności poniesionego wydatku dokonywana jest przede wszystkim w trakcie realizacji projektu poprzez weryfikację wniosków o płatność oraz w trakcie kontroli projektu, w szczególności kontroli w miejscu realizacji projektu lub siedzibie beneficjenta. Niemniej, na etapie oceny wniosku o dofinansowanie dokonywana jest ocena kwalifikowalności planowanych wydatków. Przyjęcie danego projektu do realizacji i podpisanie z beneficjentem umowy o dofinansowanie nie oznacza, że wszystkie wydatki, które beneficjent przedstawi we wniosku o płatność w trakcie realizacji projektu, zostaną poświadczone, zrefundowane lub rozliczone (w przypadku systemu zaliczkowego). Oznacza to, że ocena kwalifikowalności poniesionych wydatków jest prowadzona także po zakończeniu realizacji projektu w zakresie obowiązków nałożonych na beneficjenta umową o dofinansowanie oraz wynikających z przepisów prawa. Ocena kwalifikowalności poniesionych wydatków jest dokonywana wieloetapowo, zarówno na etapie wyboru projektu, jak i na etapie realizacji i rozliczania projektu, i każda z tych ocen ma znaczenie. Na każdym z ww. etapów procedury kontrolnej (weryfikacyjnej) możliwe jest stwierdzenie wydatków niekwalifikowalnych, przy czym ustalenia organów kontrolnych w tym zakresie nie ograniczają możliwości wykrycia nowych nieprawidłowości. W przypadku, gdy tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, skarżąca dopuściła się naruszeń stwierdzonych dopiero na późniejszym etapie, to wynik uprzedniej kontroli (kompleksowej na zakończenie realizacji projektu) nie ma znaczenia dla oceny kwalifikowalności wydatków, ponieważ to, że w czasie kontroli nie zostały one zakwestionowane, nie oznacza, że nie mogą zostać zakwestionowane w późniejszym okresie. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażane jest jednolite stanowisko, które Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela, że beneficjent nie nabywa żadnych ostatecznych praw do wypłaconej kwoty pomocy, jeśli nie przestrzega warunków, którymi to wsparcie zostało obwarowane. Ponadto zawsze należy orzec o zwrocie środków nawet wówczas, gdy wypłata nastąpiła wskutek omyłki organu czy też nieprawidłowości, działa lub zaniechań leżących po stronie beneficjenta (por. np. wyrok NSA z 20 marca 2014 r. II GSK 430/13). Co istotne w niniejszej sprawie, i co podkreśla wagę stwierdzonych przez IZ nieprawidłowości, w umowie o dofinasowanie (§ 11 pkt 3) skarżąca zobowiązała się do systematycznego monitorowania przebiegu realizacji projektu oraz niezwłocznego, w terminie nie dłuższym niż 7 dni, informowania IZ o zaistniałych nieprawidłowościach lub o zamiarze zaprzestania realizacji projektu. Skarżąca przez cały okres trwałości projektu, tj. od 10 czerwca 2019 r. do 10 czerwca 2022 r. przedkładała co 12 miesięcy "Oświadczenia w sprawie osiągnięcia i utrzymania wskaźników, zachowania trwałości projektu, generowania dochodu i kwalifikowalności podatku VAT", w których nie wykazywała żadnych problemów w realizacji projektu. Tymczasem od 1 stycznia 2021 r. portal nie funkcjonował zgodnie z opisem przedstawionym we wniosku o dofinansowanie, a beneficjentka nie mogła świadczyć usługi związanej z dokumentowaniem postępowań o udzielenie zamówień publicznych. To tylko potwierdza konstatacje organu, że skarżąca stwarzała tylko pozory prawidłowej realizacji projektu. Podsumowując, w ocenie Sądu, dokonana przez organ w niniejszej sprawie ocena naruszenia przez skarżącą przepisów u.f.p. oraz umowy o dofinansowanie projektu jest prawidłowa, a co za tym idzie, brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, nie może budzić wątpliwości, że w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniała nieprawidłowość w rozumieniu w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. W związku z powyższym nie doszło do naruszenia przez organ ww. przepisu. Co do wątpliwości skarżącej co do słuszności zastosowania przepisów prawa w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji zwrócić należy uwagę skarżącej, że w § 8 ust. 1 umowy o dofinansowanie wskazano, że w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w realizacji projektu zastosowanie mają przepisy ustawy wdrożeniowej, w szczególności art. 24 tej ustawy, a także Wytyczne Ministra Inwestycji i Rozwoju w zakresie sposobu korygowania i odzyskiwania nieprawidłowych wydatków oraz zgłaszania nieprawidłowości w ramach programów operacyjnych polityki spójności na lata 2014-2020. W myśl rozdziału 7 pkt 1) ww. wytycznych kwota korekty powinna być równa kwocie nieprawidłowo poniesionego wydatku w wysokości odpowiadającej wartości wkładu z budżetu UE. W ustalonych okolicznościach sprawy organ był wręcz zobowiązany do dochodzenia zwrotu środków nienależnie pobranych – wykorzystanych z naruszeniem procedur. Materialnoprawną podstawą zwrotu środków stanowił art. 207 ust. 1 u.f.p. Spełnione zostały przesłanki określone w art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p., tj. wykorzystanie środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. i nienależne pobranie środków, co skutkowało obowiązkiem odzyskania wypłaconych środków. Na mocy art. 207 ust. 1 pkt 3 u.p.f. pobrane nienależnie środki podlegają zwrotowi wraz z odsetkami wyliczonymi według zasad wskazanych w tym przepisie. Wskazać też należy, że odpowiedzialność administracyjna z tytułu zobowiązania do zwrotu dofinansowania ze środków pochodzących z budżetu UE ma charakter obiektywny. Obowiązek zwrotu dotacji powstaje z mocy prawa na skutek zdarzeń opisanych w art. 207 ust. 1 u.f.p. Ustawa o finansach publicznych nie przewiduje możliwości odstąpienia od dochodzenia zwrotu środków publicznych udzielonego dofinansowania wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184. Zaznaczyć przy tym należy, że obowiązek zwrotu środków powstaje z mocy prawa z chwilą zaistnienia przesłanek przewiedzianych przepisami, bez względu na wolę i zamiar beneficjenta, czy też winę jakiegokolwiek podmiotu. Dyspozycja ww. przepisów nie pozostawia organowi dowolności działania w zakresie dochodzenia zwrotu środków pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości wraz z odsetkami. Takie działania zostały przez tę instytucje zarządzającą w oparciu o poczynione ustalenia wdrożone. Zastosowanie art. 207 u.f.p. było zatem konsekwencją podjętego zobowiązania w ramach zawartej umowy o dofinasowanie projektu. Według Sądu niezasadne są także zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 9 i art. 80 k.p.a. Przepis art. 7 k.p.a. zobowiązuje organ do podejmowania wszelkich środków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zakres tych czynności każdorazowo zależy od rodzaju sprawy, przesłanek wynikających z prawa materialnego, wyznaczających zakres postępowania wyjaśniającego. Jednocześnie zgodnie z art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Z zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. W celu realizacji tej zasady konieczne jest ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz konkretnego ustosunkowania do żądań i twierdzeń stron. Z kolei przepis art. 9 k.p.a. statuujący zasadę udzielania stronom informacji faktycznej i prawnej, nakłada na organ administracji publicznej obowiązek informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania. Natomiast wyrażona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów obliguje organ administracji do poddania analizie całego materiału dowodowego i rozpatrzenia wszystkich dowodów w ich wzajemnym powiązaniu, co innymi słowy oznacza, że wniosek dotyczący okoliczności faktycznych powinien być oparty na rozpoznaniu wszystkich dowodów w sprawie, zaś oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodności i mocy dowodów) organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów. W ocenie Sądu, organ w sposób prawidłowy prowadził postępowanie administracyjne, zebrał materiał dowodowy wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy i dokonał własnej jego oceny. W uzasadnieniu faktycznym i prawnym zaskarżonej decyzji wskazano precyzyjnie przepisy prawa unijnego, które obligują instytucje udzielające dofinansowania anulować wkład z budżetu UE, z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości. Organ przywoływał również przepisy ustawy wdrożeniowej oraz Wytycznych w sprawie kwalifikowalności wydatków, które – wbrew twierdzeniom skarżącej - uprawniały go do ustalania kryteriów kwalifikowalności, gdyż do przestrzegania zasad w nich zwartych zobowiązała się podpisując umowę o dofinasowanie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ szczegółowo przedstawił całokształt ustalonych okoliczności faktycznych, ocenę zgromadzonych dowodów, wyciągnięte z niej wnioski, które potwierdzą tezę o niewdrożeniu przez skarżącą nowej e-usługi opracowanej dzięki zakupionej w ramach projektu wartości niematerialnej i prawnej, zgodnie z umową o dofinansowanie, a tym samym nie osiągnieciu celu projektu. Co istotne, skarżąca ograniczyła się jedynie do negowania ustaleń organu, polemizując z przyjętymi przez organ wnioskami, jednak nie przedłożyła na poparcie swej argumentacji żadnych dowodów z których wynikałoby, że stan faktyczny ustalony przez organ nie odpowiada stanowi rzeczywistemu. Wynik przeprowadzonej przez organ kontroli doraźnej doprowadził do jednoznacznych wniosków, że usługa będąca przedmiotem projektu nie została faktycznie wdrożona w formie przewidzianej w umowie o dofinasowanie. W przekonaniu Sądu forsując swoją tezę o zrealizowaniu celów projektu i wykorzystaniu wypłaconych jej środków zgodnie z przeznaczeniem skarżąca nie zdołała podważyć ustaleń organu. Zaznaczyć należy, że niezadowolenie stron postępowania z wydanego przez organ administracji rozstrzygnięcia nie może być utożsamiane z naruszeniem wynikającego z art. 8 k.p.a. obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Nie sposób przyjąć, że wymóg prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej będzie zachowany tylko wówczas, gdy organy administracji będą wydawać rozstrzygnięcia, których oczekuje strona postępowania (por. wyrok NSA z 2 grudnia 2025 r. III OSK 2721/22). Nietrafiony jest zarzut dotyczący nieprawidłowego podpisania decyzji. Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu, że zarząd województwa jest organem kolegialnym, który dla ważności podjętych rozstrzygnięć musi zachować w określonym kworum, a zatem obecność marszałka województwa nie jest wymagana do skutecznego podejmowania decyzji administracyjnych. Skoro dopuszczalne jest wydanie decyzji przez zarząd województwa także wówczas, gdy w posiedzeniu zarządu nie uczestniczy jego przewodniczący (marszałek), to nie można przyjąć, że ustawodawca nakazuje podpisanie decyzji marszałkowi, także wówczas, gdy nie uczestniczył on w posiedzeniu zarządu. Niezasadne są zdaniem Sądu również pozostałe zarzuty proceduralne, w tym zarzut nieustosunkowania się do pism strony oraz braku jednoznacznego wskazania, które z zarzucanych stronie naruszeń doprowadziło do niewykonania postanowień umowy oraz braku uzasadnienia wystąpienia realnej szkody, jak i nieudostępnienia korespondencji z urzędem skarbowym. Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, że zarówno w trakcie realizacji projektu oraz w okresie trwałości organ korespondował na bieżąco ze skarżącą, udzielając stosownych wyjaśnień. Jeżeli zaś chodzi o korespondencję organu z urzędem skarbowym, IZ pismem z 8 listopada 2022 r. poinformowała skarżącą, że materiał z urzędu skarbowego nie został dołączony do akt sprawy z uwagi na to, że obejmował również inne podmioty korzystające z dofinansowania w ramach RPO WP i nie stanowił materiału dowodowego w niniejszej sprawie, o czym każdorazowo informowano pełnomocnika skarżącej zgłaszającego kilkukrotnie żądania jego udostępnienia. W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia przepisów art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych, gdy w okolicznościach faktycznych sprawy brak przesłanek wypełniających hipotezę art. 5 tej ustawy. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 i ust. 2 analizowanej ustawy, w przypadku, gdy nieprawidłowość indywidualna jest bezpośrednim skutkiem wystąpienia COVID-19, a beneficjent wykaże, że pomimo dochowania należytej staranności nie był w stanie zapobiec wystąpieniu tej nieprawidłowości, korygowanie wydatków następuje przez pomniejszenie wydatków ujętych w deklaracji wydatków oraz we wniosku o płatność, przekazywanych do Komisji Europejskiej, o kwotę odpowiadającą oszacowanej wartości korekty finansowej wynikającej z tej nieprawidłowości (ust 1). W przypadku, o którym mowa w ust. 1, przepisów art. 207 u.f.p. nie stosuje się. Zastosowanie tego przepisu możliwe jest więc w sytuacji łącznego zaistnienia dwóch okoliczności: pierwszej wskazującej na bezpośredni wpływ pandemii na zaistniałą nieprawidłowość, drugiej – dopełnieniem przez beneficjenta aktów należytej staranności w celu zapobieżenia wystąpienia nieprawidłowości. Należy przy tym wyjaśnić, że za bezpośredni skutek wystąpienia COVID-19 można uznać jedynie takie zdarzenia, które zostały wprost wywołane przez tę chorobę. W hipotezie przepisu nie mieszczą się natomiast sytuacje, gdy zaniechania podmiotów skutkujące nieprawidłowością wynikają ze środków administracyjnych związanych z epidemią, takich jak zamknięcie granic, niefunkcjonowanie władz publicznych, czy przyjęcie innych obostrzeń o charakterze generalnym, wpływających na działania podmiotów zaangażowanych w realizację projektu. W kontrolowanej sprawie realizacja projektu zakończyła się 30 grudnia 2018 r., a zatem jeszcze przed wybuchem pandemii COVID-19. Już zatem z tej przyczyny pandemia nie mogła stanowić bezpośredniej przyczyny wystąpienia nieprawidłowości. Ponadto skarżąca nie wykazała, aby pandemia miała bezpośredni wpływ na realizację projektu. Powołuje ona ogólnikowe fakty wpływu pandemii na problemy z pozyskiwaniem klientów, co należy uznać za niewystarczające. Skarżąca nie przedstawiała żadnych dowodów potwierdzających podane okoliczności i nie potwierdziła w żaden sposób podjęcia jakichkolwiek aktów staranności w celu uniknięcia powstania nieprawidłowości. Podsumowując, w ocenie Sądu organ prawidłowo wyjaśnił, że działanie skarżącej stanowiące opisane wyżej naruszenie procedur spowodowało wystąpienia szkody w budżecie UE i uzasadnił swoje stanowisko obszernie opierając się na obowiązujących regulacjach prawnych. W związku z powyższym nie są zasadne zarzuty skargi naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego i procesowego. Organ przeprowadził wyczerpujące postępowanie oraz przedstawił poczynione ustalenia i szczegółową analizę zastosowanych regulacji, szczegółowo ustosunkował się do zarzutów skarżącej zarówno w odpowiedzi na skargę, jak i zaskarżonej decyzji, a Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że zasługuje ono na aprobatę. Z przedstawionych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
30 stycznia 2026
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne Finanse publiczne
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Sędziowie
Grzegorz Panek Jarosław Szaro Piotr Popek /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny