I SA/Po 431/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dominik Mączyński po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione; postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata pismem z dnia 23 lutego 2017 r., wniósł skargę na wymienione w sentencji niniejszego orzeczenia postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P. – Winogrady z dnia 03 listopada 2016 r., nr [...] o uznaniu za nieuzasadnione zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W skardze wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu przez organ, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia przez WSA w Poznaniu z uwagi na prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadniając wniosek w tym zakresie podniesiono, że wykonanie zaskarżonego aktu skutkować będzie niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody oraz pozbawi skarżącego majątku, pozwalającego na utrzymanie siebie i członków najbliższej rodziny. Egzekucja pozbawi skarżącego płynności finansowej, niezbędnej do prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, uniemożliwiając nie tylko pokrywanie bieżących wydatków z nią związanych lecz również uniemożliwiając pokrywanie podstawowych potrzeb egzystencjonalnych wnioskodawcy oraz jego rodziny. W ocenie skarżącego egzekucja pozbawi go w znacznej części środków do życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W drodze wyjątku zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu należy zatem przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie NSA z dnia 10 grudnia 2013 r., I FSK 2109/13, w którym sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności p.p.s.a. nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego". Co więcej w orzecznictwie wskazuje się również, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r., I FZ 332/14, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. W realiach niniejszej sprawy zaznaczenia jednak wymaga, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które bezpośrednio nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania [tak: postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2015 r., II OZ 1376/14, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Instytucja tymczasowej ochrony sądowej odnosi się do aktów posiadających przymiot wykonalności, a więc takich, które nakładają na adresata określone obowiązki bądź przyznają uprawnienia i mogą być realizowane dobrowolnie bądź przymusowo w drodze egzekucji. Charakteru takiego ze swej istoty nie mają decyzje odmowne, nienadające się do wykonania [tak: postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r., II FZ 470/14, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jak również poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie noszą znamion wykonalności, bowiem nie przyznają one żadnych praw jak również nie nakładają żadnych obowiązków. Tym samym nie jest możliwe wstrzymanie ich wykonania w oparciu o regulacje art. 61 § 3 p.p.s.a. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w żaden sposób nie wpłynęłoby na sytuację skarżącego. Wstrzymanie wykonalności postanowienia organu uznającego za nieuzasadnione zarzuty wniesione w toku postępowania egzekucyjnego w administracji, nie byłoby w żadnej mierze równoważne z tymczasowym uznaniem wniesionych zarzutów za zasadne bądź też zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. Również w orzecznictwie wskazuje się, że postanowienie wydane w następstwie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym nie kreuje żadnych praw ani obowiązków, z uwagi na co niemożliwe jest wstrzymanie jego wykonania [por.: postanowienie NSA z dnia 02 grudnia 2013 r., II FZ 1128/13, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Analizując uzasadnienie skargi w części odnoszącej się do wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu można odnieść wrażenie, że strona skarżąca utożsamia ewentualne wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia ze skutkami, które może wywołać wstrzymanie wykonalności decyzji nakładającej podlegający egzekucji obowiązek. Powyższe zapatrywanie jest jednak niewłaściwe, bowiem tymczasowe pozbawienie na potrzeby postępowania sądowoadministracyjnego przymiotu wykonalności ostatecznej decyzji może nastąpić jedynie w postępowaniu sądowoadministracyjnym mającym za przedmiot taką właśnie decyzję. Niezależnie od powyższego należy również zauważyć, że do skargi nie dołączono żadnych dokumentów świadczących o tym, że wykonanie zaskarżonego aktu może skutkować wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie przedłożył zwłaszcza żadnych dokumentów świadczących o posiadanym przez niego majątku, w postaci choćby wyciągów z rachunków bankowych. Braki w powyższym zakresie nie pozwalają na ustalenie wartości środków pieniężnych jakimi dysponuje skarżący, co implikuje również brak możliwości dokonania oceny czy dalsze prowadzenie egzekucji skutkować będzie uszczerbkiem w środkach obrotowych, powodującym zachwianie płynności w regulowaniu wymagalnych zobowiązań pieniężnych, narażającym na szwank prowadzą przez skarżącego działalność gospodarczą, co świadczyłoby o występowaniu w sprawie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Konkludując powyższe rozważania należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie nie jest aktem administracyjnym noszącym znamiona wykonalności z uwagi na co wstrzymanie jego wykonalności w oparciu o regulacje art. 61 § 3 p.p.s.a., jest niemożliwe. Niezależnie od powyższego strona skarżąca w żaden sposób nie udowodniła podnoszonych w skardze twierdzeń mających na celu wykazanie, że wykonanie zaskarżonego aktu skutkować będzie niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym stanie rzeczy, sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji