I SA/Po 321/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dominik Mączyński po rozpoznaniu w dniu 24 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2014 r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od sierpnia 2010 r. do grudnia 2011 r.; postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Skarżący W. G. pismem z dnia [...] lutego 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od sierpnia 2010 r. do grudnia 2011 r. W petitum skargi skarżący wniósł także o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji organu pierwszej i drugiej instancji. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że ma troje dorastających dzieci, nie posiada żadnego majątku ani środków pieniężnych na kontach bankowych. Pismem procesowym z dnia [...] kwietnia 2014 r. skarżący ponowił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji organu pierwszej i drugiej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie: "P.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść normatywną powołanych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego Sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić przy tym należy, iż Sąd rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania skarżonego aktu powinien mieć na uwadze interes wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 13 września 2005 r., sygn. akt II OZ 750/05, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązkiem strony, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, jest przedstawienie Sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu. W ocenie Sądu, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie, pomimo że skarżący zaniechał należytego uprawdopodobnienia zasadności uwzględnienia wniosku. Na wstępie wskazać należy, że choć skarżący do wniosku nie dołączył żadnych dokumentów potwierdzających jego aktualną sytuację majątkową, to jednak Sąd jest zobowiązany ocenić, czy zostały spełnione przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu nie tylko w oparciu o analizę wniosku strony, ale także o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt II FZ 417/10 oraz postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 557/10; publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, za uwzględnieniem wniosku przemawia przede wszystkim znaczna kwota zobowiązania podatkowego ([...] zł) oraz skomplikowana sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego, znajdująca potwierdzenie chociażby w dokumentach złożonych przez stronę w związku z toczącym się przed tutejszym Sądem postępowaniem z wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postępowanie w tym zakresie zakończyło się oddaleniem przez Sąd II instancji zażalenia na postanowienie Sądu I instancji, w którym odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jednakże odmowa przez Sąd przyznania skarżącemu prawa pomocy - z uwagi na niemożność rzetelnego zbadania wniosku i niewyjaśnienie z jakich środków strona ponosi nadwyżkę kosztów nad deklarowanymi dochodami - nie oznacza automatycznie, iż wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest zasadny. Mając na uwadze treść dokumentów załączonych przez skarżącego do wniosku o udzielenie prawa pomocy (m.in. zeznania podatkowe, wyciągi z kont bankowych, oświadczenie o kosztach miesięcznego utrzymania, zaświadczenie o zajęciu komorniczym części wynagrodzenia żony skarżącego, harmonogram spłat kredytu/pożyczki), Sąd doszedł do przekonania, że obecna sytuacja majątkowa wnioskodawcy pozwala przyjąć, iż wykonanie zaskarżonej decyzji odbyłoby się z uszczerbkiem dla jego majątku, a wyegzekwowanie należnego zobowiązania podatkowego mogłoby prowadzić do zaistnienia sytuacji dalszego pogłębiania stanu zadłużenia. Biorąc bowiem pod uwagę porównanie zobowiązań ciążących na skarżącym oraz osiągane przez niego obecnie dochody uznać należy, że odtworzenie substancji majątkowej naruszonej dodatkowo na skutek egzekucji zobowiązania podatkowego połączone byłoby z koniecznością stosowania znacznego nakładu sił i środków. Powyższe uzasadnia więc, że w tej sytuacji wykonanie zaskarżonej decyzji wiązałoby się z niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na marginesie należy jednak podkreślić, iż postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu jest wyłącznie rozstrzygnięciem tymczasowym. Postanowienie tego rodzaju ma charakter wpadkowy, a jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez Sąd wyroku. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.