I FZ 196/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Chustecka, po rozpoznaniu w dniu 24 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 790/12 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skarg P. Sp. z o.o. w J. oraz W. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 19 marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2006 r. postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 790/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił W. G. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skarg na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 19 marca 2012 r. Sąd I instancji stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie strony z kosztów sądowych. Przemawia za tym przede wszystkim rozbieżność pomiędzy wskazanymi miesięcznymi wydatkami gospodarstwa domowego skarżącego a dochodami tego gospodarstwa. Łączny dochód przypadający na gospodarstwo domowe wnioskodawcy stanowi kwotę około 3.100 zł, natomiast wydatki rodziny, razem z płaconą ratą kredytu, wynoszą w sumie około 6.600 zł. Miesięczny deficyt budżetu domowego wynosi więc około 3.500 zł. Sytuacja taka przeczy zasadom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, poddaje również pod wątpliwość wiarygodność oświadczeń składanych przez stronę. Ponadto Sąd zauważył, że skarżący jako główną przyczynę trudności finansowych wskazał bezrobocie syna. Jak wynika z przedłożonego oświadczenia syn strony ma 40 lat, jest osobą zdrową i nic nie wskazuje na brak możliwości podjęcia przez niego zatrudnienia. W żaden sposób nie można także wytłumaczyć zdaniem Sądu pominięcia w złożonym formularzu informacji dotyczących przysługującej żonie skarżącego jeszcze na początku tego roku własności nieruchomości rolnej o powierzchni 40 ha. Zdarzenie prowadzące do wyzbycia się przez nią tego prawa powinno zostać przecież uwzględnione przez skarżącego choćby w rubryce formularza zatytułowanej "Inne, dodatkowe informacje o stanie majątkowym". W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Podkreślił, że poprzez odmowę przyznania mu prawa pomocy zamknięto mu drogę do sądu. Wskazał, że brakuje mu środków do życia i jest zadłużony. Wniósł o przyznanie prawa pomocy i zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie skarżącego nie może zostać uwzględnione. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: P.p.s.a. P.p.s.a. osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści powyższego przepisu wynika, że to strona ma przekonać sąd, że znajduje się w takiej sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania. To strona powinna więc należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które wskazuje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli zaś fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. post. NSA: z 9 września 2004 r., FZ 360/04, z 7 marca 2006 r., II OZ 211/06, niepubl.). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odpowiada prawu, gdyż Sąd ten trafnie przyjął, że skarżący w niniejszej sprawie nie wykazał, że jego sytuacja finansowa i rodzinna uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Podkreślenia wymaga, że prawidłowo Sąd I instancji podkreślił na fakt rozbieżności pomiędzy deklarowanymi przez stronę dochodami, a jego wydatkami. Analiza przedstawionych przez skarżącego wydatków daje podstawy do stwierdzenia, że wydatkuje on kwotę znacznie większą niż uzyskuje. Powyższe powoduje, że oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach złożone przez stronę nie mogą być uznane za wiarygodne. Zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sytuacja majątkowa skarżącego musi być więc inna niż podaje. Niemożliwe jest bowiem, aby wydatki przewyższały dochody strony, a ta nie wykazuje innych źródeł ich finansowania. W złożonym zażaleniu strona nie wyjaśniła tych rozbieżności, zatem nie można uznać, że Sąd I instancji naruszył art. 246 § 1 P.p.s.a. Korzystanie z prawa pomocy jak podkreśla się w ugruntowanym orzecznictwie musi być związane z wystąpieniem szczególnych okoliczności, zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji trafnie uznał, że przedstawione przez skarżącego oświadczenia zarówno te z wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak i wynikające z późniejszych oświadczeń nie obrazują w wystarczającym stopniu sytuacji materialnej strony i nie dają podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez stronę zakresie. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny wobec braku podstaw do uwzględnienia zażalenia, w oparciu o przepis art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.