I SA/Op 376/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzena Łozowska po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 maja 2018 r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 stycznia 2016 r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu) z dnia 14 kwietnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odrzucić zażalenie.

W dniu 7.07.2015 r. (data wpływu do tut. Sądu) J. M. (dalej jako: skarżący, strona) wniósł we własnym imieniu skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu) z dnia 14 kwietnia 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nysie z dnia 29.09.2014 r. ustalającej P. L. podatek od spadków i darowizn. Postanowieniem z dnia 20.07.2015 r., sygn. akt I SA/Op 376/15 ww. skarga została odrzucona z uwagi na brak legitymacji J. M. do jej wniesienia. Ww. postanowienie o odrzuceniu skargi jest prawomocne od dnia 14.06.2018 r. (k. 15 akt sądowych, tom I). W toku postępowania skarżący wnosił kolejne liczne zażalenia i wnioski. Postanowieniem z dnia 16 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie tut. Sądu z dnia 25 stycznia 2016 r. o odrzuceniu zażalenia. Odpis ww. postanowienia został doręczony skarżącemu w trybie przepisu art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, j.t.) – dalej jako: [P.p.s.a.]. Z uwagi na niezastanie adresata, przesyłkę awizowano po raz pierwszy w dniu 21.05.2018 r., a po raz drugi w dniu 29.05.2018 r. Przesyłkę uznano za skutecznie doręczoną w dniu 4.06.2018 r. (k. 405 akt sądowych, tom III). W piśmie z dnia 16.03.2019 r. skarżący wniósł o wydanie mu z akt sprawy odpisu postanowienia z dnia 16.05.2018 r. Odpis postanowienia z dnia 16.05.2018 r. został wydany skarżącemu w dniu 9.04.2019 r. (k. 487 akt sądowych, tom III). Skarżącego pouczono, że postanowienie z dnia 16.05.2018 r. jest prawomocne od dnia 12.06.2018 r. i związku z tym nie przysługuje od niego żaden środek zaskarżenia (k. 486 akt sądowych, tom III). W dniu 15.04.2019 r. skarżący za pośrednictwem platformy ePUAP przekazał w formie dokumentu elektronicznego zażalenie na ww. postanowienie z dnia 16.05.2019 r. Zarządzeniem Sądu wezwano skarżącego do uzupełnienia braków ww. zażalenia poprzez jego własnoręczne podpisanie oraz nadesłanie dodatkowego podpisanego egzemplarza zażalenia – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Odpis zarządzenia został doręczony skarżącemu w dniu 4.06.2019 r. (k. 494 akt sądowych, tom III). W dniu 10.06.2019 r. skarżący przekazał za pośrednictwem platformy ePUAP pismo, w którym wyjaśnił, że w podglądzie na ww. platformie posiada on informację o treści "Wszystkie podpisy prawidłowe. Podpis prawidłowy – J. M.". Zatem, jego zdaniem, zażalenie na postanowienie z dnia 16.05.2018 r. jako wysłane przez platformę ePUAP nie zawierało braków w postaci braku podpisu. Do dnia upływu wyznaczonego terminu (11.06.2019 r.) braki zażalenia nie zostały uzupełnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. Wymogi formalne zażalenia określone zostały w art. 194 P.p.s.a., zgodnie z którym zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia (§ 2). Zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia (§ 3 tego przepisu). Zgodnie z przepisem art. 46 § 1 P.p.s.a. każe pismo strony powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 2) oznaczenie rodzaju pisma; 3) osnowę wniosku lub oświadczenia; 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 5) wymienienie załączników. Zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że wniesione przez skarżącego zażalenie na postanowienie tut. Sądu z dnia 16.05.2018 r. podlega odrzuceniu z dwóch przyczyn, tj. jako wniesione po terminie, jak i z uwagi na nieuzupełnienie przez skarżącego braków formalnych zażalenia. Odnosząc się do tej pierwszej przyczyny odrzucenia zażalenia, zauważyć trzeba, że odpis postanowienia z dnia 16.05.2018 r. został doręczony skarżącemu w trybie tzw. fikcji prawnej doręczenia, zgodnie z przepisem art. 73 P.p.s.a., który stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2 (§ 1). Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. postanowienia z dnia 16.05.2018 r. (k. 405 akt sądowych, tom III), z uwagi na niezastanie adresata, przesyłkę awizowano po raz pierwszy w dniu 21.05.2018 r., a po raz drugi w dniu 29.05.2018 r. Przesyłkę uznano za skutecznie doręczoną w dniu 4.06.2018 r. w myśl przepisu art. 73 § 4 P.p.s.a. Dodać należy, że ww. przesyłka została doręczona na adres skarżącego, pod którym odbierał on korespondencję w toku całego postępowania. Skarżący nie podważył skuteczności ww. doręczenia. Sąd nie znalazł podstaw do podważenia skuteczności doręczenia przesyłki w oparciu o gołosłowne stwierdzenia skarżącego, że doręczyciel nie pozostawił mu awiza. Tym samym stwierdzić należy, że termin do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 16.05.2018 r. upłynął w dniu 11.06.2018 r. Skarżący przesłał przedmiotowe zażalenie w dniu 15.04.2019 r. a zatem z uchybieniem terminu, co stanowi podstawę do odrzucenia tego zażalenia, stosownie do treści przepisu art. 178 P.p.s.a., zgodnie z którym Wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do postępowania toczącego się na skutek zażalenia (art. 197 § 2 P.p.s.a.). Analiza akt sądowych i przepisów mających zastosowanie w sprawie daje podstawy do uznania, ze skarżący, pomimo wezwania, nie uzupełnił braku zażalenia poprzez jego własnoręczne podpisanie i nadesłanie dodatkowego podpisanego odpisu zażalenia. Jak wskazano powyżej, każde pismo strony musi zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). Do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych (art. 47 § 1 P.p.s.a.). W stanie prawnym obowiązującym do dnia 31.05.2019 r. podpis strony musiał być własnoręczny, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 46 § 4 P.p.s.a. (za stronę, która nie może się podpisać, podpisuje pismo osoba przez nią upoważniona, z wymienieniem przyczyny, dla której strona sama się nie podpisała). Stąd też z uwagi na fakt, iż przedmiotowe zażalenie wniesione zostało w dniu 15.04.2019 r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków zażalenia poprzez jego własnoręczne podpisanie oraz do nadesłania dodatkowego podpisanego egzemplarza zażalenia, co było w pełni uzasadnione w obowiązującym wówczas stanie prawnym. Wyjaśnić przy tym należy, że od dnia 31.05.2019 r. weszła w życie nowelizacja P.p.s.a. Na mocy m.in. ustawy z dnia 12.04.2019 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 17.05.2019 r.) do ustawy P.p.s.a. wprowadzono szereg zmian dotyczących m.in. wnoszenie pism w formie dokumentu elektronicznego. Zgodnie z obowiązującym od dnia 31.05.2019 r. art. 46 § 2a P.p.s.a. w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Stosownie do treści art. 47 § 3 P.p.s.a. w przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się. Tym samym od dnia 31.05.2019 r. dopuszczalne i skuteczne jest kierowanie do Sądu korespondencji za pośrednictwem platformy ePUAP, które będzie podpisane m.in. podpisem zaufanym. Zaznaczyć jednak należy, że ustawa z dnia 12.04.2019 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw, zawiera przepis intertemporalny – art. 5, zgodnie z którym, do postępowań prowadzonych na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1 (P.p.s.a. – przyp. Sądu), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że: 1) w postępowaniach tych strona może dokonać wyboru wnoszenia pism za pośrednictwem systemu teleinformatycznego wykorzystywanego przez sąd do obsługi doręczeń oraz ich doręczania przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej; 2) do pierwszego pisma wniesionego przez stronę w danej sprawie po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepis art. 46 § 2 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Tym samym w ocenie Sądu, skoro przedmiotowa sprawa została wszczęta przez wejściem w życie ww. nowelizacji, zaś zażalenia na postanowienie z dnia 16.05.2018 r. zostało przez skarżącego wniesione w dniu 15.04.2019 r. (również przed wejściem w życie nowelizacji), to w opisanych okolicznościach sprawy wystąpiła przesłanka odrzucenia zażalenia na podstawie art. 178 P.p.s.a. zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Jeżeli bowiem wstępna kontrola środka odwoławczego wykaże, iż zażalenie nie spełnia warunków formalnych niezbędnych do nadania sprawie dalszego biegu, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia, co wynika z treści przepisu art. 178 P.p.s.a. Wobec stwierdzenia braków formalnych Sąd wezwał stronę do podpisania wniesionego zażalenia oraz nadesłania dodatkowego podpisanego egzemplarza zażalenia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Jak wynika z akt sprawy, zarządzenie o wezwaniu do uzupełnienia braku formalnego zażalenia zostało doręczone skarżącemu w dniu 4.06.2019 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki, k. 494 akt sądowych, t. III). Termin do uzupełnienia tego braku rozpoczął bieg 5.06.2019 r. i upłynął bezskutecznie z dniem 11.06.2019 r., zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 P.p.s.a. Zatem z uwagi na wniesienie zażalenia po terminie jak i nieuzupełnienie ww. braków formalnych, orzeczono jak w sentencji postanowienia.