I SA/Op 376/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzena Łozowska po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu skarżącego od postanowienia starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu z dnia 8 listopada 2016 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 14 kwietnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia : odrzucić sprzeciw.

Postanowieniem z dnia 8 listopada 2016 r. straszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu odmówił J. M. (dalej określanemu jako: skarżący, strona) przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Odpis ww. postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 1 grudnia 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki, k. 199 akt sądowych, t. I). W dniu 8 grudnia 2016 r. skarżący za pośrednictwem poczty elektronicznej wniósł sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 8 listopada 2016 r. W dniu 18 grudnia 2016 r. skarżący za pośrednictwem poczty elektronicznej przekazał pismo stanowiące uzupełnienie wniesionego sprzeciwu. Ponieważ wniesiony sprzeciw nie zawierał własnoręcznego podpisu skarżącego a jedynie wpisane komputerowo imię i nazwisko strony, zarządzeniem z dnia 9 grudnia 2016 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu poprzez własnoręczne podpisanie wniesionego sprzeciwu, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Odpis powyższego zarządzenia został skarżącemu doręczony w dniu 2 stycznia 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki, k. 219 akt sądowych, t. II). W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżący w piśmie złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu 9 stycznia 2017 r. wskazał, że w jego ocenie wniesiony sprzeciw nie zawiera braków formalnych. W szczególności podniósł, że sprzeciw ten zawiera podpis "wykonany własną ręką skarżącego", a "żaden z przepisów regulujących postępowanie przez sądami administracyjnymi nie wymaga tego aby podpis ten został sporządzony na przykład wiecznym piórem". Do dnia upływu wyznaczonego terminu - tj. 9 stycznia 2017 r. ww. brak formalny sprzeciwu nie został uzupełniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a."), każde pismo strony w postępowaniu sądowym powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Podpis musi być własnoręczny, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 46 § 4 p.p.s.a. (za stronę, która nie może się podpisać, podpisuje pismo osoba przez nią upoważniona, z wymienieniem przyczyny, dla której strona sama się nie podpisała). Za podpis nie można uznać wydruku komputerowego, gdyż tylko podpis własnoręczny w dostateczny sposób identyfikuję osobę, która wniosła pismo. W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie natomiast z art. 259 § 2 p.p.s.a. sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione. W niniejszej sprawie sprzeciw skarżącego od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 8 listopada 2016 r. wniesiony za pośrednictwem poczty elektronicznej nie zwierał własnoręcznego podpisu skarżącego. Pod treścią przedmiotowego sprzeciwu znajduje się jedynie imię i nazwisko skarżącego w formie wydruku komputerowego, który nie stanowi podpisu zgodnie z treścią przepisu art. 46 p.p.s.a. Sąd podziela ugruntowany w orzecznictwie pogląd, że dla skuteczności pisma wnoszonego drogą elektroniczną konieczne jest późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem, gdyż tylko taki podpis spełnia wymagania wynikające z art. 46 § 1 pkt 4 (por. postanowienia NSA: z dnia 16 listopada 2011 r., I OZ 831/11, LEX nr 1069747; z dnia 8 września 2011 r., I OZ 657/11, LEX nr 1068637; z dnia 17 marca 2011 r., I OSK 380/11, LEX nr 783720; z dnia 9 października 2014 r., I OZ 854/14, LEX nr 1529144). Zatem koniecznym warunkiem formalnym pisma strony jest umieszczenie podpisu osoby, która to pismo wnosi. Podpis musi być własnoręczny, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 46 § 4 p.p.s.a. Odtworzony mechanicznie na piśmie wzór podpisu nie czyni zadość wymogowi przewidzianemu w art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Podpisem strony jest podpis w rozumieniu art. 78 k.c. Nie musi to być podpis czytelny. Podpisem jest znak ręczny określonej osoby, noszący indywidualne i powtarzalne cechy pozwalające odróżnić go od innych i umożliwiające identyfikację osoby podpisującego oraz zbadanie autentyczności podpisu (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2011 r., I OZ 368/11, LEX nr 795331). Dodatkowo, jak wskazano w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 12 maja 2014 r., I OPS 10/13, z uwagi na treść art. 46 p.p.s.a. – nie jest również dopuszczalne – w aktualnym stanie prawnym w postępowaniu sądowoadministracyjnym - wniesienie do sądu pisma opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 262 z późn. zm.). Wobec stwierdzenia braku formalnego Przewodniczący Wydziału wezwał stronę do podpisania wniesionego sprzeciwu w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Jak wynika z akt sprawy, zarządzenie o wezwaniu do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu zostało doręczone skarżącemu w dniu 2 stycznia 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki, k. 219 akt sądowych, t. II). Zatem termin do uzupełnienia tego braku rozpoczął bieg 3 stycznia 2017 r. i upłynął z dniem 9 stycznia 2017 r., zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 p.p.s.a. Pomimo skutecznego wezwania do podpisania sprzeciwu, skarżący w wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upływał w dniu 9 stycznia 2017 r. braku nie uzupełnił. Przyjąć tym samym należało, iż sprzeciw, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie podlegał odrzuceniu na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji.