Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Ol 195/25

I SA/Ol 195/25 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2026-04-16

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia
16 kwietnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy sędzia WSA Anna Janowska Protokolant sekretarz sądowy Elżbieta Parda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2026r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 16 grudnia 2024 r., nr Rep.1394/PO/24 w przedmiocie umorzenia I i II raty podatku rolnego za rok 2024 oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

P. Z. (dalej jako skarżący, wnioskodawca, podatnik, strona) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej jako WSA) w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu (dalej jako Kolegium, SKO) z 16 grudnia 2024 r. w przedmiocie umorzenia I i II raty podatku rolnego za rok 2024. Jak wynika z przekazanych Sądowi akt sprawy, zaskarżoną decyzją, Kolegium utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] (dalej jako Burmistrz) z 5 sierpnia 2024 r. o odmowie umorzenia podatnikowi I i II raty podatku rolnego za rok 2024. Jak podało SKO w uzasadnieniu, organ pierwszej instancji dążył do zebrania wiarygodnego materiału dowodowego w celu ustalenia sytuacji osobistej i majątkowej wnioskodawcy na podstawie dokumentów pochodzących od strony oraz dokumentów własnych. W ocenie Burmistrza nie wystąpiły w sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego wymienione w art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.), dalej jako O.p., które mogą dać podstawę umorzenia rat podatku rolnego. Organ ustalił, że wnioskodawca oraz M. Z. są właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni 14 ha (formularz oświadczenia strony z 19 czerwca 2024 r.) oraz domu i pomieszczeń gospodarczych (informacje podane we wniosku z 17 maja 2024 r). Wyłącznie M. Z. osiąga przychód – z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie 1.012,04 zł brutto. Wydatki zaś stanowi energia elektryczna - 500 zł i opieka zdrowotna - 250 zł. Wnioskodawca dołączył do wniosku dowód opłaty za energię na kwotę 515,49 zł i 208,87 zł oraz fakturę za wykonanie tomografii [...] na kwotę 250 zł. Strona przekazała również postanowienie z Komisariatu Policji w [...] dotyczące umorzenia postępowania dotyczącego kradzieży na działce. Z przedłożonego wraz z wnioskiem oświadczenia wynika, że podatnik w latach 2022-2024 nie otrzymał pomocy de minimis w rolnictwie. Wnioskodawca wskazał, że sytuacja w rolnictwie jest bardzo trudna, ponadto kradzież mienia utrudnia wywiązanie się z nałożonego podatku. Kolegium odnotowało, że wnioskodawca w treści odwołania wykazał posiadane grunty, które zostały przekazane w nieodpłatne użytkowanie, według wyjaśnień – z powodu wzrostu cen usług rolniczych z których strona musi korzystać. Uprawa roślinności stała się bowiem nieopłacalna. Problemy w prowadzeniu gospodarstwa rolnego zwiększają również zniszczenia w posiadanych pomieszczeniach gospodarczych, które spowodowane zostały przez trąbę powietrzną w 2012 r., kradzież mienia w latach 2023 i 2024 oraz wojna w Ukrainie i tym samym spadek cen płodów rolnych. SKO w nawiązaniu do przedstawionej przez stronę sytuacji podało, że podatnik musi liczyć się z ryzykiem prowadzenia działalności rolniczej – zmianami na rynku, koniunkturą, zjawiskami pogodowymi, jak też z koniecznością zapewnienia środków na jej prowadzenie, w tym środków na lokalne zobowiązania podatkowe, a ryzyka w tym zakresie nie może przenosić na gminę. Przyjęcie stanowiska odmiennego skutkowałoby błędnym uznaniem, że celem umorzenia należności podatkowych byłoby rekompensowanie, czy też przejmowanie przez gminę ryzyka prowadzonej działalności rolniczej, a tym samym obciążanie całej społeczności lokalnej kosztami i tym ryzykiem. Obecnie formą zabezpieczenia posiadanego majątku na wypadek zjawisk pogodowych jest korzystanie z firm ubezpieczeniowych. Natomiast w przypadku zdarzenia w postaci kradzieży, ubezpieczony podatnik powinien zwrócić się do firmy ubezpieczeniowej i tam uzyskać wsparcie finansowe pozwalające na zrekompensowanie strat. Umorzenie nie może być traktowane przez podatnika jako forma pomocy. Jak odnotowało SKO wnioskodawca nie wykazał w oświadczeniu z 19 czerwca 2024 r. kwoty 622,16 zł, którą otrzymał w związku z korzystaniem ze zwrotu podatku akcyzowego w latach 2022-2023. Nie załączył informacji potwierdzających brak zatrudnienia. Dodatkowo z oświadczenia, które posiada Urząd wynika, że osoba trzecia uprawia grunty rolne będące w posiadaniu podatników, tj. wnioskodawcy, M. Z. oraz M1. G. Natomiast wnioskodawca nie złożył dokumentów wskazujących, że to osoba trzecia wymieniona już jako uprawiająca grunty rolne wykorzystuje grunty do działalności rolniczej. Ponadto nie wskazał na jakich warunkach odbywa się uprawa gruntów przez inną osobę (dzierżawa, umowa, odpłatnie, nieodpłatnie). Podatnik na etapie poprzednich postępowań podatkowych informował, że występowały trudności w działalności rolniczej. Skarżący nie wykazał również, że posiada samochód osobowy marki [...], natomiast dokumenty z Komisariatu Policji w [...] dotyczące umorzenia dochodzenia wskazują, że wyrządzono w aucie szkody materialne w postaci wybicia szyby. Ponadto w związku z nagłą koniecznością leczenia [...] podatnika Kolegium podało, że organ podatkowy nie ingeruje w preferencje związane z wyborem sposobu leczenia. Ubezpieczeni pacjenci są objęci leczeniem w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia. W przypadku trudnej sytuacji finansowej możliwe jest rozważenie skorzystania z leczenia w ramach NFZ. Kolegium zauważyło, że w skład gospodarstwa rolnego strony wchodzą dwie działki o pow. 9 ha i 14 ha, co umożliwia podjęcie dodatkowych działań w celu zmniejszenia swych obciążeń finansowych i poprawy sytuacji materialnej np. poprzez udostępnianie gruntów rolnych w odpłatne użytkowanie i z tego tytułu czerpanie konkretnych korzyści finansowych. Taka dywersyfikacja ryzyka jest wymagana od starannego przedsiębiorcy, należycie dbającego o swoje interesy. Dotyczy to również zabezpieczenia ryzyka spłaty koniecznych w działalności rolniczej zobowiązań, do których należy opłata podatku rolnego. Poruszony przez stronę problem związany z wojną na Ukrainie i spadkiem cen za płody rolne nie może w ocenie Kolegium przemawiać za przyznaniem wnioskowanej ulgi. Można mu przypisać cechę nadzwyczajności i niezależności od konkretnego podatnika, jednak trzeba mieć świadomość, że nie dotknął on tylko skarżącego, a większość przedsiębiorców w branży rolniczej. W takim rozumieniu traci on już przymiot przypadku losowego o charakterze nadzwyczajnym, przemawiającego za przyznaniem ulgi w indywidualnym przypadku. Ponadto sytuacja materialna podatnika sama w sobie nie może być uznana za przesłankę umożliwiającą zastosowanie wnioskowanej ulgi. Pozytywne rozpatrzenie wniosku o umorzenie zaległości podatkowej prowadziłoby w konsekwencji do uprzywilejowania skarżącego jako podatnika w stosunku do tych podatników, którzy mimo trudnej sytuacji finansowej ponoszą jednak wydatki podatkowe bez udziału pomocy Skarbu Państwa, co pozostawałoby w sprzeczności z konstytucyjnymi zasadami powszechności opodatkowania i równości, przejawiającymi się w jednolitym dla wszystkich systemie podatkowym. W ocenie SKO dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znaczenie ma także to, że podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy w tym znaczeniu, że obowiązek podatkowy powstaje przez sam fakt posiadania nieruchomości bez względu na to, czy przynosi ona dochody, czy też wymaga jedynie ponoszenia wydatków. Ulga podatkowa nie może stanowić ekwiwalentu odszkodowania za utracony przez podatnika zysk z prowadzonej działalności. Z instytucji umarzania zaległości podatkowych nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z długu podatkowego. Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, że stosunkowo niewielka w porównaniu z potencjałem gospodarstwa rolnego skarżącego kwota raty podatku rolnego, jest jednym ze znaczących źródeł finansowania budżetu Gminy, z którego zaspokajane są m.in. wydatki służące jej mieszkańcom. Reasumując Kolegium uznało, że Burmistrz nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów, co wyartykułowano w art. 191 O.p., i prawidłowo zastosował art. 67a § 1 pkt 3 tej ustawy będący materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia. Tym bardziej, że ustawodawca oprócz ulgi w formie umorzenia zaległości przewidział w art. 67a § 1 pkt 2 O.p. również możliwość udzielenia ulgi w formie rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę. Wnioskodawca zaskarżył powyższą decyzję SKO do WSA w Olsztynie. Zaznaczył, że wystąpił o umorzenie jedynie dwóch z czterech rat podatku rolnego za 2024 r. Podniósł, że postępowanie Burmistrza i Kolegium ukształtowane zostało niewłaściwie, stronniczo oraz bez uwzględnienia specyfiki prowadzonego przez skarżącego gospodarstwa. Wskazał na trudną sytuację w rolnictwie w 2022 r., która w sposób wyjątkowy dotknęła gospodarstwo strony, tj. uprawy (użytki zielone), które nie były objęte dopłatami z budżetu państwa, natomiast utrata budynków inwentarskich nie pozwoliła skarżącemu na uzyskanie dochodów, na przykład ze sprzedaży mleka. W związku z tym nie jest prawdziwa teza organów, że inni rolnicy podobnie cierpią i płacą podatki. Jest też dla skarżącego niezrozumiałe jakie znaczenie dla sprawy miało pozyskanie kwoty 622 zł w związku z korzystaniem ze zwrotu podatku akcyzowego w latach 2022-2023. Podobnie sprzeciwił się zarzutowi ukrycia majątku w postaci zdewastowanego samochodu osobowego (skradziono m.in. akumulator i wyposażenie, 5 kół, wybito szybę, uszkodzono progi auta). Podał, że "taka sama sytuacja dotyczyła drzwi i okien domu" (pisownia oryginalna) oraz pomieszczenia gospodarczego. Nie zgodził się z argumentami przestawionymi w treści decyzji obu instancji. Ponadto wskazał, że "zastosowano wobec nas nierówność konstytucyjną bowiem podobnej narracji nie używa się wobec wielu innych rolników poszkodowanych niezawinioną sytuacją losową, ale także tych niefrasobliwych np.: uporczywie odbudowujących swoje gospodarstwa na terenach zalewowych na koszt RP niepytani nawet o fakt ubezpieczenia. I to w sytuacji że wcześniej protestowali przeciwko budowie zbiorników retencyjnych mogących uchronić ich przed stratą" (pisownia oryginalna). Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko dotychczas prezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem wydanego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy w przedmiocie odmowy umorzenia stronie skarżącej I i II raty podatku rolnego za rok 2024. Spór między stronami postępowania dotyczy tego, czy organ podatkowy prawidłowo ocenił dowody w powiązaniu z argumentacją wnioskodawcy, i w efekcie trafnie uznał brak istnienia ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego przemawiającego za umorzeniem zaległości podatkowej. Podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stał się art. 67a § 1 pkt 3 O.p., który stanowi, że na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, organ podatkowy może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Przepis art. 67a § 1 pkt 3 O.p. wymienia dwie przesłanki: ważny interes podatnika lub interes publiczny. Wystąpienie jednej z nich daje możliwość zastosowania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych polegającej m.in. na umorzeniu zaległości. Wymienione zwroty normatywne tworzą zespół ogólnie zarysowanych celów, które należy wziąć pod uwagę w procesie stosowania prawa i zawsze odnosić go do indywidualnej sytuacji podatnika występującego z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych. Zwroty te są swoistymi klauzulami generalnymi, odsyłającymi do ocen pozaprawnych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z 26 sierpnia 2010 r., II FSK 689/09). Sformułowana w sposób ogólny treść art. 67a § 1 pkt 3 O.p., w którym ustawodawca używa pojęć nieostrych, nie pozwala na stwierdzenie, że istnieje ściśle określony katalog przesłanek, okoliczności, zdarzeń, czy też powodów, którymi należy kierować się przy rozstrzyganiu spraw na podstawie tego przepisu. Postępowanie w kwestii udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych, zainicjowane wnioskiem podatnika, obliguje organ do analizy zaistniałego stanu faktycznego z punktu widzenia wystąpienia przesłanek z art. 67a § 1 O.p. Oceniając okoliczności faktyczne sprawy, organ powinien kierować się zasadami przewidzianymi w przepisach Ordynacji podatkowej, ze szczególnym uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 O.p. Rola sądu kontrolującego takie decyzje sprowadza się więc do oceny, czy w toku postępowania zachowane zostały reguły procedury podatkowej oraz czy organ podatkowy należycie uzasadnił swoje stanowisko, podjęte w ramach uznania administracyjnego (wyrok WSA w Krakowie z 15 stycznia 2016 r., I SA/Kr 1121/15). Użyte w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. sformułowanie: "może umorzyć", oznacza, że organ podatkowy przy rozpatrywaniu takiej sprawy, jeżeli stwierdzi zaistnienie przynajmniej jednej z przesłanek zastosowania ulgi podatkowej, podejmuje rozstrzygnięcie w sprawie zastosowania ulgi w spłacie zaległości podatkowej korzystając ze swobody wynikającej z uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ podatkowy w przypadku stwierdzenia przynajmniej jednej z przesłanek określonych w tym przepisie może uwzględnić wniosek i przyznać ulgę lub przeciwnie, odmówić jego uwzględnienia. Wskazana swoboda decyzyjna w zakresie rozstrzygnięcia na gruncie wskazanej regulacji sprawia, że nawet wystąpienie ustawowych przesłanek nie obliguje organu podatkowego do zastosowania instytucji umorzenia w każdym przypadku. Natomiast stwierdzenie przez organ podatkowy braku przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w zastosowaniu ulgi podatkowej powoduje, że nie będzie on dysponował swobodą co do rozstrzygnięcia w sprawie wniosku, a decyzja będzie miała charakter związany. Brak zaistnienia przesłanek oznacza zatem konieczność wydania decyzji o odmowie zastosowania ulgi w spłacie zaległości podatkowej. Przesłanki zastosowania zwolnienia wyrażone zostały w powołanym przepisie z zastosowaniem nieostrych pojęć: "interesu publicznego" oraz "ważnego interesu podatnika". Zasadniczy wpływ na sprecyzowanie omawianych pojęć ma orzecznictwo sądowe. W szeregu orzeczeń sądy administracyjne rozpatrując konkretne sprawy wskazywały na przesłanki, których wystąpienie świadczyło o istnieniu "ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego". Na podstawie analizy orzecznictwa można wskazać na kilka głównych tez, precyzujących te niedookreślone pojęcia. Zbiór tez z powołaniem orzeczeń sądowych zaprezentowano m.in. w prawomocnych wyrokach: WSA w Krakowie z 7 listopada 2012 r., I SA/Kr 1029/12; WSA w Lublinie z 15 marca 2013 r., I SA/Lu 612/12; WSA w Gliwicach z 25 kwietnia 2023 r., I SA/Gl 1117/22. Można je skompilować do następujących punktów, jak to uczyniły m.in. WSA we Wrocławiu w wyrokach z 26 lipca 2007 r., I SA/Wr 1659/06, i w wyroku z 4 grudnia 2007 r., I SA/Wr 1067/07; WSA w Krakowie w wyrokach z 29 listopada 2017 r., I SA/Kr 955/17, i z 25 marca 2025 r., I SA/Kr 623/24: - ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków (obiektywna utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku) podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych; - ważny interes publiczny to np. sytuacja, gdy zapłata zaległości podatkowych spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie on w stanie zaspakajać swoich potrzeb materialnych; - przesłanki umorzenia należy oceniać nie tylko w kontekście osobistej sytuacji majątkowej podatnika, lecz także z uwzględnieniem związku zachodzącego pomiędzy obniżeniem zdolności płatniczej a zajściem wypadków powodujących i uzasadniających niemożność zapłaty. Ponadto w sprawach stosowania ulg podatkowych przedmiotem oceny organów podatkowych musi być stan faktyczny, w tym głównie sytuacja finansowa, rodzinna i życiowa podatnika istniejąca w dacie rozstrzygnięcia sprawy. Stąd też dla oceny zaistnienia przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. wymagane jest ustalenie sytuacji majątkowej podatnika i skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla niego i jego rodziny. Jednocześnie organ musi mieć jednak na uwadze i to, że między innymi względy społeczne wymagają również, żeby zobowiązania podatkowe były realizowane, a podatnik pochopnie nie był z nich zwalniany. Orzecznictwo sądowe podejmując próbę zdefiniowania wskazanych pojęć skupia się głównie na aspektach ekonomicznych, sytuacji materialnej i zdrowotnej podatnika oraz eksponuje wyjątkowość instytucji umorzenia zaległości podatkowej. W wyroku z 18 kwietnia 2012 r., II FSK 2118/10, NSA wyjaśnił, że ogólną dyrektywą interpretacyjną przy wykładni pojęcia "ważnego interesu podatnika" powinno być uznanie wyjątkowości instytucji przyznawania wszelkich ulg w spłacie zobowiązań. Orzecznictwo wypracowało też jednolity pogląd definiujący na potrzeby analizowanego przepisu pojęcie "interesu publicznego" rozumianego jako dyrektywa postępowania nakazującą respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, równość traktowania osób w podobnej sytuacji, czy realizację zobowiązań podatkowych (wyroki: NSA oz. w Katowicach z 21 marca 2001 r., I SA/Ka 577/00; NSA z 14 maja 2001 r., III SA 1838/01; NSA z 22 lutego 2001 r., III SA 659/01; WSA w Bydgoszczy z 6 marca 2012 r., I SA/Bd 852/11). Należy też wskazać, że w sprawach dotyczących przyznania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych ciężar dowodzenia, że zachodzi ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny obciąża tę stronę, która z tego faktu zamierza wywodzić dla siebie korzystne skutki prawne. Wobec tego to podatnik winien aktywnie uczestniczyć w postępowaniu dowodowym i przedstawiać z własnej inicjatywy takie okoliczności, które przemawiają za wystąpieniem ww. przesłanki (por. wyroki NSA z 25 kwietnia 2008 r., II FSK 346/07, i z 1 kwietnia 2015 r., II FSK 881/13). Skarżący w rozpoznawanej sprawie zaniechał podania podstawowych w jego sytuacji informacji oraz udokumentowania ich. W szczególności nie załączył informacji potwierdzających brak zatrudnienia. Nie wykazał w oświadczeniu z 19 czerwca 2024 r. kwoty 622,16 zł, którą otrzymał w związku z korzystaniem ze zwrotu podatku akcyzowego w latach 2022-2023. Przede wszystkim jednak nie złożył dokumentów wskazujących, że to osoba trzecia uprawiająca grunty rolne wykorzystuje grunty do działalności rolniczej. Nie wskazał na jakich warunkach odbywa się uprawianie gruntów przez inną osobę (dzierżawa, umowa, odpłatnie, nieodpłatnie). Oświadczenie strony o nieodpłatnym uprawianiu gruntów przez inną osobę oznacza, że skarżący z jednaj strony sam pozbawia się źródła finansowania, a jednocześnie oczekuje umorzenia należności publicznoprawnych, jakimi są raty podatku rolnego. Już tylko z tego powodu nie ma podstaw aby uznać, że zaistniała w sprawie przesłanka z art. 67a § 1 O.p. ważnego interesu podatnika, który rezygnuje z uzyskiwania przychodów z posiadanego majątku. Z kolei na podstawie opisanych przez stronę uszkodzeń samochodu osobowego marki [...] nie sposób uznać, że pojazd ten nie stanowi wartości. Jeśli rzeczywiście auto nie przestawia żadnej wartości, to skarżący nie wyjaśnił dlaczego nadal je posiada i ponosi koszty z tym związane, np. obowiązkowe ubezpieczenie OC pojazdów. Powyższe powoduje, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie uregulować zaległości I i II raty podatku rolnego za rok 2024. Wobec wątpliwości wyrażonych w skardze jakie znaczenie dla sprawy miało pozyskanie kwoty 622 zł Sąd wyjaśnia w tym miejscu, że wnioskodawca ma obowiązek pełnego przedstawienia sytuacji majątkowej i pomijanie jego elementów, w tym otrzymywanych środków pieniężnych świadczą na niekorzyść strony. Sąd ma również na uwadze, że obowiązek podatkowy w podatku rolnym powstaje przez sam fakt posiadania nieruchomości bez względu na to, czy przynosi ona dochody, czy też wymaga jedynie ponoszenia wydatków. Obecnie grunty rolne przynoszą dochody osobie trzeciej a nie skarżącemu. Osoba ta użytkuje grunty nieodpłatnie, jak zapewnił skarżący. W tym też znaczeniu ulga podatkowa nie może stanowić ekwiwalentu odszkodowania za utracony przez podatnika zysk. Z instytucji umarzania zaległości podatkowych nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z długu podatkowego. W powiązaniu z powyższym zasadna staje się ocena SKO zaprezentowana w zaskarżonej decyzji o możliwości podjęcia dodatkowych działań przez skarżącego w celu zmniejszenia swych obciążeń finansowych i poprawy sytuacji materialnej np. poprzez udostępnianie gruntów rolnych w odpłatne użytkowanie i z tego tytułu czerpanie konkretnych korzyści finansowych. Budzą też zastrzeżenia wyjaśnienia przedstawiane przez skarżącego, że nie jest opłacalne prowadzenie upraw na jego działkach rolnych w sytuacji, gdy udostępnia je innemu podmiotowi. Skoro inna osoba użytkuje grunty rolne skarżącego a nie sami właściciele oznacza to, że trudności w działalności rolniczej są do pokonania. W powiązaniu z powyższym na tle argumentacji skarżącego należy wyjaśnić, że pojęcia "ważnego interesu podatnika" nie można rozpatrywać tylko i wyłącznie poprzez pryzmat jego własnych subiektywnych odczuć, że ulga, której się domaga, powinna mu być przyznana, a organy podatkowe celowo odmawiają udzielenia ulgi, jak to wynika z treści skargi. Bezpośrednią przyczyną złożenia wniosku z 17 maja 2024 r. o umorzenie zaległości podatkowych stała się kradzież wyposażenia i sprzętu w domu skarżącego i pomieszczeniach gospodarczych, na kwotę ok. 30 tys. zł. W tym zakresie zasadna jest ocena SKO, że ubezpieczony podatnik powinien zwrócić się do firmy ubezpieczeniowej i tam uzyskać wsparcie finansowe pozwalające na zrekompensowanie strat. Umorzenie zaległości podatkowej z tej przyczyny nie może być traktowane przez podatnika jako forma pomocy materialnej. Ponadto strona nie wykazała, że zdarzenie odległe czasowo, takie jak klęska żywiołowa w postaci trąby powietrznej w 2012 r. nadal wpływa na obecną sytuację skarżącego. Sam fakt powołania się na wystąpienie tej okoliczności nie uzasadnia bowiem sam w sobie przesłanki do umorzenia zaległości podatkowych. Powszechnie dostępną formą zabezpieczenia posiadanego majątku na wypadek zjawisk pogodowych jest aktualnie korzystanie z firm ubezpieczeniowych, co zauważyło już Kolegium w zaskarżonej decyzji. Podobnie nie narusza prawa ocena organów, że spadek cen płodów rolnych powiązany przez stronę z wojną na Ukrainie nie dotknął wyłącznie skarżącego, ale większości przedsiębiorców w branży rolniczej. W takim rozumieniu traci on już przymiot przypadku losowego o charakterze nadzwyczajnym, przemawiającego za przyznaniem ulgi w indywidualnym przypadku. Nie zmienia tego stanowiska podnoszony w skardze przykład sytuacji rolników z terenów zalewowych. Organy podatkowe ani też Sąd nie kwestionują konieczności leczenia [...] skarżącego. Jednak koszty prywatnego leczenia stomatologicznego wykonywanego przez podatnika w Warszawie są wynikiem wyboru ubiegającego się o ulgę podatkową w sytuacji, gdy w przypadku trudności finansowych możliwe jest, jak to już zauważyły organy podatkowe, rozważenie skorzystania z leczenia w ramach NFZ. Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie z akt sprawy wynika wywiedziona przez organy podatkowe konkluzja, że umorzenie zaległości podatkowej powinno być poparte solidnym udokumentowaniem nie tylko stanu faktycznego, ale także spełnienia przez podatnika ustawowych przesłanek. Powyższego zabrakło w przedmiotowej sprawie, gdyż wnioskodawca nie udokumentował swych twierdzeń, co opisano już wyżej, jak też dysponuje on majątkiem – dwoma działkami rolnymi o pow. 9 ha i 14 ha oddanymi w nieodpłatne użytkowanie – który daje możliwości uzyskania środków finansowych. Nie wykazano zatem w sprawie występowania sytuacji niemożności spłaty należności niezależnej od sposobu postępowania skarżącego. Wobec dostrzeżonych przez organy obu instancji luk w przedstawieniu przez podatnika własnej sytuacji, jak też uwzględniając analizę sytuacji podatnika na podstawie udostępnionych przez stronę informacji i dokumentów oraz danych własnych organu podatkowego, nie sposób uznać wystąpienie w rozpoznawanej sprawie interesu publicznego. Wnioskodawca w istocie nie wykazał, że nie będzie w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych w wyniku zapłaty I i II raty podatku rolnego za rok 2024. Dopiero występowanie tej okoliczności może wpłynąć na ocenę, czy zapłata zaległości podatkowych spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa (por. wyrok NSA z 22 kwietnia 1999 r., SA/Sz 850/98). Końcowo należy wskazać, że Sąd zobowiązany był do przeprowadzenia kontroli legalności decyzji organów podatkowych, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi. Dokonując kontroli w takich granicach Sąd uznał, że organy podatkowe rozstrzygające w przedmiocie wnioskowanej ulgi spełniły wymagania wynikające z przepisów postępowania, w tym art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191, a także art. 210 § 4 O.p. Oceniły bowiem wyniki postępowania w granicach swobodnej oceny dowodów na podstawie wiedzy i zasad doświadczenia życiowego, wysnuwając z zebranego materiału dowodowego wnioski logicznie uzasadnione. Organy podatkowe dokonały również prawidłowej wykładni przepisu art. 67a O.p., co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji wydanych w obu instancjach. Z tych przyczyn, na zasadzie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga została oddalona. Przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Informacje o sprawie

Data wpływu
30 kwietnia 2025
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Ulgi podatkowe Podatek rolny
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Andrzej Brzuzy Anna Janowska Jolanta Strumiłło /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny