I SA/Gd 861/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w G. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 861/22 w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2022 r. nr 2201-IEW.4253.49.2022.KP w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej.

W dniu 30 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wydał wyrok o sygn. akt I SA/Gd 861/22, którym oddalił skargę S. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w G. (dalej "Skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2022 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 13 lutego 2023 r. (data stempla pocztowego) wniosła skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Gdańsku z dnia 30 listopada 2022 r. W wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 lutego 2023 r. pełnomocnik Skarżącej został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł, na wskazany rachunek bankowy Sądu bądź w kasie Sądu, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Powyższa przesyłka została odebrana przez pełnomocnika Skarżącej w dniu 27 lutego 2023 r. (k. 68 akt sądowych). Pismem z dnia 28 lutego 2023 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik Skarżącej przekazał dowód dokonania wpisu. Na potwierdzeniu transakcji wskazano jako adresata Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, w tytule transakcji wskazano "wpis do skargi I SA/Gd 861/22 zlec. 05.246.290", jednakże podany numer rachunku bankowego nie odpowiadał numerowi wskazanemu w wezwaniu. W dniu 8 marca 2023 r. na rachunek bankowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła kwota 100 zł tytułem wpisu do skargi w sprawie I SA/Gd 861/22 zlec. 05.256.784. Pismem z dnia 8 marca 2023 r. pełnomocnik Skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 30 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 861/22, załączając doń potwierdzenie transakcji, na którym wskazano jako adresata Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, w tytule transakcji wskazano "wpis do skargi I SA/Gd 861/22 zlec. 05.256.784", a podany numer rachunku bankowego odpowiadał numerowi wskazanemu w wezwaniu Sądu do uiszczenia wpisu. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż strona skarżąca z pisma Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 1 marca 2023 r., otrzymanego w dniu 6 marca 2023 r. (załączonego do wniosku), powzięła informację, że wpłata wpisu do skargi kasacyjnej o sygn. akt I SA/Gd 861/22 dokonana w dniu 28 lutego 2023 r. została przelana na rachunek Urzędu Miejskiego w Gdańsku, a nie na rachunek WSA w Gdańsku. Fakt dokonania wpłaty oraz przekazanie informacji o dokonaniu przelewu wskazuje, że strona skarżąca działała niezwłocznie, chcąc wywiązać się z obowiązku uiszczenia wpisu w określonym terminie. Błąd w podaniu numeru rachunku nie został wychwycony przez system, co pozwalało uznać, iż wskazany rachunek jest właściwym i wpis zostanie skutecznie dokonany. Zdaniem strony skarżącej świadczy to o braku winy w uchybieniu terminu, bowiem co do zasady termin został zachowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej "p.p.s.a."), czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią zaś, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są więc: • zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, • uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, • dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono. W pierwszej kolejności, aby możliwym było merytoryczne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, należy ustalić, czy doszło do uchybienia temu terminowi, a zatem konieczne jest wskazanie, kiedy upłynął termin do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Z uwagi na odebranie w dniu 27 lutego 2023 r. przez pełnomocnika Skarżącej wezwania do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, zakreślony w nim siedmiodniowy termin upływał z dniem 6 marca 2023 r. Termin ten upłynął bezskutecznie, bowiem wpis od skargi kasacyjnej wpłynął na rachunek bankowy tut. Sądu dopiero w dniu 8 marca 2023 r. W związku ze stwierdzeniem uchybienia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, istniały podstawy do złożenia wniosku o jego przywrócenie. Oceniając złożony wniosek o przywrócenie terminu, w świetle powyżej określonych przesłanek normatywnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Odnosząc się do siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, Sąd stwierdza, iż pełnomocnik Skarżącej zachował ww. termin. Przyjąwszy, iż z dniem 6 marca 2023 r. (data odbioru pisma Prezydenta Miasta Gdańska) pełnomocnik Skarżącej powziął wiedzę o błędzie we wskazaniu w transakcji przelewu numeru rachunku bankowego, to uznać należy, iż wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem przedmiotowego siedmiodniowego terminu, albowiem został złożony (nadany w placówce pocztowej) w dniu 8 marca 2023 r. Sąd wskazuje, że w dniu 8 marca 2023 r. dokonano również czynności, do dokonania której terminowi uchybiono, bowiem tego dnia wpłynęła na rachunek bankowy tut. Sądu kwota 100 zł uiszczona przez pełnomocnika Skarżącej tytułem wpisu do skargi w sprawie I SA/Gd 861/22. Odnosząc się natomiast do przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, Sąd stwierdza, iż nie doszło do jej ziszczenia się. Pełnomocnik Skarżącej, wnioskując o przywrócenie uchybionego terminu, powołał się na okoliczność, że błąd w podaniu numeru rachunku bankowego nie został wychwycony przez system. W ocenie Sądu, okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie świadczą o braku winy pełnomocnika Skarżącej w uchybieniu terminu. Strona wnosząca o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać (uprawdopodobnić), że w czasie biegu terminu do dokonania tej czynności zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne (por. postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2015 r. sygn. akt II GZ 798/14, publ. CBOSA). Jednocześnie podkreślić należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt II GZ 223/14, publ. CBOSA). Od strony postępowania należy bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, która wymaga, by w warunkach, z jakiegokolwiek powodu, niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych. W judykaturze przyjmuje się, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt I OZ 414/14, publ. CBOSA). Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ 91/15, publ. CBOSA). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, pełnomocnik Skarżącej powołał się wyłącznie na okoliczność braku wychwycenia błędu w numerze rachunku bankowego przez system oraz wolę dokonania wpłaty wpisu w terminie, wynikającą z dokonania opłaty na nieprawidłowy numer rachunku bankowego, to zaś świadczyć ma – jego zdaniem – o braku winy w uchybieniu terminu. Sąd nie podziela argumentacji pełnomocnika Skarżącej. Wbrew jego wywodom, nie uprawdopodobnił on, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Dokonanie przelewu na błędny numer rachunku bankowego oraz brak wychwycenia tejże niespójności przez komputerowy system bankowy nie może być uznane za przyczynę usprawiedliwiającą uchybienie terminu, gdyż okoliczność ta nie ma charakteru przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Brak sprawdzenia prawidłowości rachunku bankowego, na który kierowany jest przelew stanowi o zawinionym braku staranności przy dokonywaniu tej czynności. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienie NSA z dnia 28 maja 2004 r. sygn. akt FZ 93/04). Niewłaściwe zweryfikowanie numeru konta bankowego zasadniczo świadczy bowiem samo w sobie o niedbalstwie dokonującego tej czynności (por. postanowienie NSA z dnia 5 maja 2017 r. sygn. akt I FZ 75/17). Oczywiście, na pomyłkę tego rodzaju mogą też mieć wpływ okoliczności ją usprawiedliwiające z punktu widzenia przywrócenia terminu. Przykładowo można wskazać tu na chorobę, której nagłe objawy wyłączyły prawidłowe odczytanie numeru rachunku bankowego. W realiach niniejszej sprawy okoliczności takie jednak nie wystąpiły. Trudno zatem mówić, aby w sprawie przyczyną popełnionego błędu były inne okoliczności niż te wynikające z jego istoty, tj. formy zawinienia mającego postać nazywaną niedbalstwem. Wskazać należy, że Skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (doradcę podatkowego), który posiadając umocowanie do złożenia skargi ma prawo i obowiązek podjęcia wszystkich czynności łączących się z wniesieniem skargi, w tym wniesienia stosownych opłat sądowych. Jeśli więc strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, przy ocenie przesłanek przywrócenia terminu, należy uwzględnić konieczność zachowania należytej staranności również przez tego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z 17 stycznia 2006 r., sygn. akt II OZ 1347/05, CBOSA). Zauważyć przy tym należy, iż pełnomocnik Skarżącego nie wykazał, ani nie uprawdopodobnił innych okoliczności, które uniemożliwiłyby mu dochowanie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, pomimo dołożenia szczególnej staranności w prowadzeniu spraw swojego mocodawcy. Wymaga bowiem podkreślenia, że kryteria dochowania należytej staranności są jeszcze surowsze w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron (por. m.in. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r. sygn. akt I SA/Gd 745/98, postanowienie NSA z dnia 3 grudnia 2009 r. sygn. akt II FZ 422/09, postanowienie NSA z dnia 13 września 2012 r. sygn. akt I FZ 33/12, publ. CBOSA orzeczenia.nsa.gov.pl). Osoby takie zobowiązane są do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Kryterium należytej staranności jest podwyższone z tej racji, że adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. W kontekście powyższych rozważań nie sposób uznać, że pełnomocnik Skarżącej dochował należytej staranności. Podniesione we wniosku okoliczności nie mogą świadczyć o braku winy pełnomocnika Skarżącej w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, albowiem nie miały charakteru nadzwyczajnego i były możliwe do usunięcia. Oceniając zatem wniosek pod kątem zachowania przesłanki przywrócenia terminu, o której mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., Sąd uznał, że nie uprawdopodobniono okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej od wyroku tut. Sądu z dnia 30 listopada 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 861/22.