I OZ 674/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 30 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń: J.B. i C.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2025 r. sygn. akt III SA/Kr 893/23 umarzające postępowanie zażaleniowe na skutek zażalenia J.B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 27 lutego 2024 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na zarządzenie w sprawie ze skargi J.B. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 6 kwietnia 2023 r. znak IG-II.7221.35.2023.PS w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego postanawia: 1. odrzucić zażalenie C.B.; 2. oddalić zażalenie J.B.

Postanowieniem z 29 kwietnia 2025 r. sygn. akt III SA/Kr 893/23 (dalej postanowienie z 29 kwietnia 2025 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie umorzył postępowanie zażaleniowe na skutek zażalenia J.B. z 18 marca 2024 r. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 27 lutego 2024 r. w sprawie ze skargi J.B. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 6 kwietnia 2023 r. znak IG-II.7221.35.2023.PS w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżący pismem z 18 marca 2024 r. wniósł zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 27 lutego 2024 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu od zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego z 9 stycznia 2024 r. Postanowieniem z 14 maja 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie skarżącego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 9 stycznia 2024 r. Postanowieniem z 20 marca 2025 r. I OZ 137/25 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny z 14 maja 2024 r., przez co stało się ono prawomocne. Sąd I instancji wskazał, że do rozpoznania tego zażalenia nie może dojść, ponieważ zainicjowane nim postępowanie wpadkowe nie wywrze żadnego wpływu na prawomocne - od 20 marca 2025 r. - postanowienie Sądu I instancji o odrzuceniu zażalenia. Gdyby doszło do rozpoznania tego zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny orzekałby w kwestii wpisu od zażalenia, które zostało wcześniej prawomocnie odrzucone (k. 143, 181, 190, 198, 211, 417, 455-456 akt sądowych). Zażalenie na postanowienie z 29 kwietnia 2025 r. wnieśli skarżący J.B. i uczestnik postępowania C.B. Wnoszący zażalenie nie odnieśli się merytorycznie do zaskarżonego postanowienia (k. 516 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Do wniesienia środka zaskarżenia (in casu - zażalenia) wymagane jest istnienie pokrzywdzenia (gravamenu) lub interesu prawnego (postanowienia NSA z: 15.6.2010 r. II OZ 547/10; 4.4.2013 r. I GSK 344/13, Lex 1320393, 5.6.2014 r. II OSK 1384/14; 15.5.2015 r. I OZ 251/15 - opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach, dalej cbosa; uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - zasada prawna - z 15.5. 2014 r. III CZP 88/13, OSNC 2014/11/108, T. Ereciński w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Wolters Kluwer 2016 t. III s. 29-31 uw. 8; postanowienia SN: z 15.2.2013 r. I CSK 316/12, Lex 1308001; 19.5.2010 r. I CZ 19/10, Lex 686085). W odniesieniu do postępowania sądowoadministracyjnego pogląd ten jest w pełni adekwatny. Sytuacja prawna w postępowaniu zażaleniowym C.B. różni się zasadniczo od sytuacji prawnej J.B. Uczestnik nie miał interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia z 29 kwietnia 2025 r. Postanowienie to w żaden sposób nie wpływało na jego sytuację prawną, ponieważ nie dotyczyło ani jego uprawnień, ani obowiązków. Fakt, że C.B. bierze udział w niniejszej sprawie jako uczestnik postępowania, pozostając zainteresowany wynikiem sprawy, nie ma znaczenia prawnego dla sytuacji, w której zaskarżonym postanowieniem umorzono postępowanie zażaleniowe zainicjowane zażaleniem J.B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 27 lutego 2024 r. Brak jest bezpośredniego związku pomiędzy interesem uczestnika w tym postępowaniu incydentalnym a sytuacją prawną J.B. Na skutek postanowienia z 29 kwietnia 2025 r. uczestnik nie doznał uszczerbku prawnego. Nie został on pokrzywdzony tym rozstrzygnięciem. W konsekwencji, nie sposób uznać, że miał on interes prawny w jego zaskarżeniu. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej ppsa), orzekł jak w punkcie 1 sentencji. W odniesieniu do zażalenia skarżącego J.B. wskazać trzeba, że - zgodnie z art. 195 § 3 ppsa - jeżeli postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe przed przedstawieniem zażalenia wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym umarza to postępowanie. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Sąd I instancji tranie wskazał, że do rozpoznania tego zażalenia nie może dojść, ponieważ zainicjowane nim postępowanie wpadkowe nie wywrze żadnego wpływu na prawomocne od 20 marca 2025 r. postanowienie Sądu I instancji o odrzuceniu zażalenia (k. 211). Gdyby bowiem doszło do rozpoznania tego zażalenia, to Naczelny Sąd Administracyjny orzekałby w kwestii wpisu od zażalenia, które zostało wcześniej prawomocnie odrzucone. Prawomocność postanowienia Sądu I instancji wynika z tego, że od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2025 r. (k. 417) nie przysługuje środek zaskarżenia. W konsekwencji, zarówno postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i kontrolowane przezeń w toku postępowania zażaleniowego postanowienie Sądu I instancji uzyskują status orzeczeń prawomocnych. Dlatego Sąd I instancji prawidłowo umorzył postępowanie zażaleniowe wywołane zażaleniem J.B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 27 lutego 2024 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na zarządzenie. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w punkcie 2 sentencji. Od niniejszego postanowienia nie przysługuje zażalenie.