I OZ 671/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 30 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń: J.B. i C.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 lutego 2025 r. sygn. akt III SA/Kr 893/23 odrzucające zażalenie J.B. na zarządzenie Przewodniczącego z dnia 30 grudnia 2024 r. o wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za doręczenie wyroku z uzasadnieniem w sprawie ze skargi J.B. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 6 kwietnia 2023 r. znak IG-II.7221.35.2023.PS w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego postanawia: 1. odrzucić zażalenie C.B.; 2. oddalić zażalenie J.B.

Postanowieniem z 13 lutego 2025 r. sygn. akt III SA/Kr 893/23 (dalej postanowienie z 13 lutego 2025 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie J.B. na zarządzenie Przewodniczącego z 30 grudnia 2024 r. o wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia z 17 stycznia 2024 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem w sprawie ze skargi J.B. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 6 kwietnia 2023 r. znak IG-II.7221.35.2023.PS w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z 17 stycznia 2024 r. wezwano skarżącego J.B. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem ściągnięcia od strony. Na to zarządzenie skarżący wniósł zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 14 listopada 2024 r. I OZ 692/24 oddalił zażalenie. Zarządzeniem z 30 grudnia 2024 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 17 stycznia 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem w terminie 7 dni pod rygorem egzekucji. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu 16 stycznia 2025 r. Pismem z 20 stycznia 2025 r. skarżący wniósł zażalenie na to zarządzenie. Sąd I instancji wskazał, że zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy stanowi o tym konkretny przepis prawa. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej ppsa) nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na zarządzenie w przedmiocie wykonania prawomocnego zarządzenia w kwestii uiszczenia kosztów sądowych. Dlatego Sąd odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne, zgodnie z art. 198 w zw. z art. 197 § 2 w zw. z art. 178 ppsa (k. 85, 115-119, 144, 181, 325-326v, 354, 367, 378-380 akt sądowych). Zażalenie na postanowienie z 13 lutego 2025 r. wnieśli: skarżący J.B. (dalej skarżący) i uczestnik postępowania C.B. (dalej uczestnik), wnosząc o jego uchylenie jako sprzeczne z art. 164, 167 w zw. z art. 166 ppsa. Zwrócili oni uwagę, że nie otrzymali sentencji wydanego w tej sprawie wyroku ani uzasadnienia, które byłyby podpisane przez skład orzekający. Wnoszący zażalenie nie odnieśli się natomiast merytorycznie do zaskarżonego postanowienia (k. 448 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Do wniesienia środka zaskarżenia (in casu - zażalenia) wymagane jest istnienie pokrzywdzenia (gravamenu) lub interesu prawnego (postanowienia NSA z: 15.6.2010 r. II OZ 547/10; 4.4.2013 r. I GSK 344/13, Lex 1320393, 5.6.2014 r. II OSK 1384/14; 15.5.2015 r. I OZ 251/15 - opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach, dalej cbosa; uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego - zasada prawna -z 15.5. 2014 r. III CZP 88/13, OSNC 2014/11/108, T. Ereciński w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Wolters Kluwer 2016 t. III s. 29-31 uw. 8; postanowienia SN: z 15.2.2013 r. I CSK 316/12, Lex 1308001; 19.5.2010 r. I CZ 19/10, Lex 686085). W odniesieniu do postępowania sądowoadministracyjnego pogląd ten jest w pełni adekwatny. Sytuacja prawna w postępowaniu zażaleniowym C.B. różni się zasadniczo od sytuacji prawnej J.B. Uczestnik nie miał interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia z 13 lutego 2025 r. Postanowienie to w żaden sposób nie wpływało na jego sytuację prawną, ponieważ nie dotyczyło ani jego uprawnień, ani obowiązków. Fakt, że C.B. bierze udział w niniejszej sprawie jako uczestnik postępowania, pozostając zainteresowany wynikiem sprawy, nie ma znaczenia prawnego dla sytuacji, w której J.B. nie dopełnił wymogu fiskalnego w zakresie obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu wyroku III SA/Kr 893/23 z uzasadnieniem. To skarżący J.B., a nie uczestnik postępowania C.B., został wezwany do wykonania prawomocnego wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu wyroku III SA/Kr 893/23 z uzasadnieniem. Brak jest bezpośredniego związku pomiędzy interesem uczestnika w tym postępowaniu incydentalnym a sytuacją prawną J.B. Na skutek postanowienia z 13 lutego 2025 r. uczestnik nie doznał uszczerbku prawnego. Nie został on pokrzywdzony tym rozstrzygnięciem. W konsekwencji, nie sposób uznać, że miał on interes prawny w jego zaskarżeniu. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w punkcie 1 sentencji. W odniesieniu do zażalenia J.B. wskazać trzeba, że - zgodnie z art. 194 § 1 ppsa - zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 ppsa. W myśl art. 198 ppsa, przepisy niniejszego działu (odnoszące się do środków odwoławczych - przyp. NSA) stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Art. 227 § 1 ppsa stanowi, że zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Przepis ten jest podstawą zaskarżalności zarządzeń Przewodniczącego w przedmiocie wezwania skarżącego do usunięcia braków fiskalnych zażaleń przez uiszczenie wpisów. Niemniej, ani z tego przepisu, ani z żadnej innej normy obowiązującej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wynika możliwość zaskarżenia zarządzenia wzywającego stronę do wykonania prawomocnego zarządzenia, m.in., w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu od zażalenia. Zarządzenie Przewodniczącego z 17 stycznia 2024 r. - wobec oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 14 listopada 2024 r. I OZ 692/24 wywiedzionego od tego zarządzenia zażalenia - pozostaje w mocy i jako takie podlega wykonaniu, jeżeli wolą skarżącego jest nadanie sprawie zainicjowanej zażaleniem, od którego nie uiszczono wpisu, dalszego biegu. Zarządzenie sędziego z 30 grudnia 2024 r. stanowi w istocie jedynie przypomnienie skarżącemu o obowiązku wykonania prawomocnego zarządzenia z 17 stycznia 2024 r. Jest ono niezaskarżalne, a więc - jak prawidłowo wskazał Sąd I instancji - zażalenie na to zarządzenie jest niedopuszczalne. Dlatego zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Powołane przez skarżącego w uzasadnieniu argumenty, że jest ono sprzeczne z art. 164 ppsa nie mogły zostać uwzględnione. Zgodnie z art. 137 § 4 w zw. z art. 166 ppsa, sentencję postanowienia podpisuje cały skład sądu. Z kolei, zgodnie z art. 143 § 1 zdanie pierwsze w zw. z art. 166 ppsa, uzasadnienie postanowienia podpisują sędziowie, którzy brali udział w jego wydaniu. Postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem; jeżeli sąd postanowienia nie uzasadnia, od chwili podpisania sentencji (art. 164 ppsa). Pisma w postępowaniu sądowym i orzeczenia doręcza się w odpisach (art. 75 § 1 ppsa). Odpis sentencji postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym doręcza się stronom, jeżeli uzasadnienia postanowienia nie sporządza się z urzędu (art. 139 § 4 w zw. z art. 166 ppsa). Odpis postanowienia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu doręcza się każdej stronie (art. 142 § 1 w zw. z art. 166 ppsa). Treść przywołanych regulacji prawnych wskazuje jednoznacznie, że podpisaniu przez skład Sądu podlega sentencja i uzasadnienie orzeczenia, natomiast stronie doręczany jest odpis orzeczenia z uzasadnieniem, które nie podlegają podpisaniu przez skład Sądu. Znajdujące się w aktach sprawy oryginały orzeczeń, tj. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 15 listopada 2023 r. i jego uzasadnienia, jak i zaskarżonego postanowienia i jego uzasadnienia, zostały podpisane przez skład sędziowski (odpowiednio - k. 85, 119, 370, 372). Zgodnie z art. 75 § 1, art. 139 § 4 w zw. z art. 166 i art. 142 § 1 w zw. z art. 166 ppsa, stronom i innym uczestnikom postępowania doręcza się wyłącznie odpisy pism i orzeczeń, a oryginały pozostają w aktach sprawy. Przepisy te wprost wskazują, że stronie doręcza się odpis, a nie oryginał orzeczenia. W odróżnieniu od oryginału orzeczenia, jego odpis nie podlega podpisaniu przez skład sędziowski. Na odpisie umieszczana jest pieczęć sądowa i stosowna adnotacja wskazująca na zgodność odpisu z oryginałem orzeczenia oraz informacja, że na oryginale orzeczenia znajdują się właściwe podpisy. Oryginał zaskarżonego postanowienia wraz z uzasadnieniem znajduje się w aktach sprawy, do których skarżący ma zagwarantowany dostęp na podstawie art. 12a § 4 ppsa. Zarzut skarżącego dotyczący niepodpisania przesłanego mu wyroku, jak i odpisu zaskarżonego postanowienia jest bezzasadny. Orzeczenia te nie są dotknięte brakami formalnymi. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w punkcie 2 sentencji. Od niniejszego postanowienia nie przysługuje zażalenie.