I OZ 597/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 26 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 389/23 o odrzuceniu zażalenia na zarządzenie wzywające do wykonania zarządzenia o uiszczeniu wpisu od zażalenia oraz odrzuceniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi J.J. na postępowanie Starosty O. z dnia [...] stycznia 2023 r., znak: [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 26 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę J.J. na postępowanie Starosty O. z [...] stycznia 2023 r. w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, uznając ją za niedopuszczalną. Następnie postanowieniem z 14 lipca 2023 r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną strony z uwagi na jej niedopuszczalność w związku ze sporządzeniem jej osobiście przez skarżącego. Kolejnym postanowieniem z 1 września 2023 r. Sąd odrzucił osobiście sporządzone zażalenie skarżącego na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie. Zarządzeniem z 4 stycznia 2024 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 21 lutego 2024 r. oddalił zażalenie skarżącego na powyższe zarządzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wezwał skarżącego zarządzeniem z 7 marca 2024 r. do wykonania zarządzenia z 4 stycznia 2024 r. o wpisie od zażalenia w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Pismem z 12 kwietnia 2024 r. skarżący wniósł zażalenie na to zarządzenie. Postanowieniem z 16 maja 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił to zażalenie jako niedopuszczalne, wskazując, że zarządzenie to jest niezaskarżalne. O odrzuceniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu zażalenia Sąd orzekł z powodu nieuiszczenia wymaganego wpisu sądowego. Na powyższe postanowienie zażalenie wywiódł skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10. Stosownie do postanowień art. 198 ppsa przepisy dotyczące zażaleń stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Należy wskazać, że stosownie do art. 227 § 1 ppsa zażalenie przysługuje na zarządzenie w przedmiocie kosztów sądowych. Analiza zacytowanych powyżej przepisów wskazuje, że zażalenie przysługuje jedynie na zarządzenie przewodniczącego o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. W okolicznościach niniejszej sprawy przedmiotem zażalenia skarżącego było zarządzenie dotyczące wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, tj. zarządzenie niebędące zarządzeniem wymienionym w art. 227 § 1 ppsa. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na to zarządzenie, w związku z czym wniesienie na nie zażalenia jest niedopuszczalne i skutkuje jego odrzuceniem (zob. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2023 r., sygn. akt III FZ 32/23). Niezależnie od powyższego w myśl art. 230 § 1 ppsa od pism wszczynających postępowanie (w tym zażaleń) przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Ponadto zgodnie z art. 220 § 1 ppsa sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że odmienny skutek nieuiszczenia wpisu sądowego przewidziany został w art. 220 § 3 ppsa, który przewiduje, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Skoro w rozpoznawanej sprawie skarżący nie uiścił wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z 1 września 2023 r. o odrzuceniu zażalenia, to zażalenie to podlegało odrzuceniu jako nieopłacone. Z uwagi na powyższe w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do zmiany bądź uchylenia prawidłowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w postanowieniu.