I OZ 19/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 76/15 o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi S. K., K. K., K. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 23 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, IV SA/Wa 76/15, pozostawiono wniosek S. K. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w spawie ze skargi S. K., K. K., K. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy mieć na uwadze, że stosownie do treści art. 252 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") wniosek taki składa się na urzędowym formularzu według wzoru ustalonego przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia z 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy. Z kolei stosownie do art. 257 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W przedmiotowej sprawie pismem z 17 września 2015 r. wezwano S. K. do uzupełnienia braku wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Do pisma dołączono formularz PPF. Wezwanie to doręczono skarżącej 22 września 2015 r. Niemniej jednak skarżąca w zakreślonym terminie nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 257 p.p.s.a. Sąd I instancji pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła S. K. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że Sąd odmawia jej "wszelkiego całkowitego prawa pomocy z Urzędu Mecenasa (adwokata) niezbędnego w tej sprawie (...) do wyjaśnienia tej przedmiotowej sprawy zgodnie z całą prawdą i stanem faktycznym". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 252 § 1 p.p.s.a. stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Wniosek taki musi zostać złożony na urzędowym formularzu (§ 2 art. 252 p.p.s.a.). Konsekwencje niespełnienia wymogów wskazanych w art. 252 p.p.s.a. określa przepis art. 257 p.p.s.a., który stanowi że wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W niniejszej sprawie skarżąca pomimo wezwania z 17 września 2015 r. do uzupełnienia braku wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu w zakreślonym terminie nie uzupełniła wskazanego braku formalnego. Postępowanie sądowe, w tym również postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, jest postępowaniem sformalizowanym, a ustawodawca uzależnił możliwość rozpoznania wniosku od sporządzenia go we wskazanej przepisami formie. Zarówno jego treść, jak i czas przeznaczony na jego wypełnienie, są w przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego dostosowane do możliwości każdej strony. Przy czym złożenie wniosku o prawo pomocy nie jest obligatoryjne, a składa go strona domagająca się skorzystania z nadzwyczajnej instytucji procesowej, która winna poddać się stosownym rygorom. W świetle powyższego uznać należy, że Sąd I instancji zasadnie przyjął, że nieuzupełnienie, na wezwanie sądu, braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu, skutkować musiało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji