I OZ 1463/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 1073/11 o umorzeniu postępowania z wniosku o prawo pomocy w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie umorzył postępowanie z wniosku R.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż skarżącemu przyznano już w dniu 29 grudnia 2011 r. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, a wyznaczony wówczas adwokat reprezentuje skarżącego do chwili obecnej. Tym samym wniosek skarżącego należało uznać za bezprzedmiotowy, co skutkowało umorzeniem postępowania w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a". Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R.S., podnosząc między innymi, że domaga się zmiany ustanowionego dla niego pełnomocnika, z uwagi na sporządzenie przez niego opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Prawo pomocy, w tym ustanowienie pełnomocnika z urzędu, ma na celu zagwarantowanie stronie, która nie posiada wystarczających środków, prawa do sądu. Realizację prawa pomocy stanowi nie tylko sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, ale – wbrew temu co podnosi skarżący – także ewentualne sporządzenie opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia tego środka zaskarżenia. Sporządzenie takiej opinii ma na celu niedopuszczenie do wszczęcia postępowania, które, w ocenie profesjonalnego pełnomocnika, zakończy się niepowodzeniem. Jeżeli zatem, zapoznawszy się z aktami sprawy, pełnomocnik z urzędu dojdzie do wniosku, że nie istnieją szanse uwzględnienia skargi kasacyjnej, jego obowiązkiem jest sporządzenie wspomnianej opinii – co stanowi formę pomocy, a nie odmowę jej udzielenia. O tym, że sporządzenie opinii prawnej o braku podstaw do sporządzenie i wniesienia skargi kasacyjnej stanowi realizację prawa pomocy wskazuje ponadto § 13 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Zgodnie z przywołanym przepisem "za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej" adwokatowi z urzędu przysługuje połowa stawki minimalnej. Ustawodawca na równi traktuje zatem zarówno sporządzenie przez pełnomocnika z urzędu skargi kasacyjnej jak i opinii o braku podstaw do jej wniesienia. W tej sytuacji skarżący nie może skutecznie domagać się ponownego przyznania prawa pomocy i wyznaczenia nowego pełnomocnika z urzędu, ponieważ w tym zakresie prawo pomocy zostało już "skonsumowane". Stąd też, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd I instancji zasadnie umorzył postępowanie w przedmiocie udzielenia skarżącemu prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.