I OZ 1459/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 12 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 1389/15 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie. 4

Postanowieniem z dnia 7 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 1389/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił zażalenie R. S. na postanowienie tego Sądu z dnia 26 maja 2017 r. o odrzuceniu zażalenia R. S. na postanowienie tego Sądu z dnia 4 maja 2017 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej R. S. od wyroku tego Sądu z dnia 15 marca 2017 r. oddalającego jego skargę na sprecyzowaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. W jego uzasadnieniu wskazano, iż odpis postanowienia z dnia 26 maja 2017 r. został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 31 maja 2017 r., natomiast w dniu 28 czerwca (winno być 16 czerwca, bo pismo z dnia 28 czerwca było tylko jego uzupełnieniem) 2017 r. R. S. złożył zażalenie na powyższe postanowienie. W ocenie Sądu pierwszej instancji bieg terminu do wniesienia zażalenia należy liczyć od daty doręczenia postanowienia z dnia 26 maja 2017 r. pełnomocnikowi skarżącego, tj. od dnia 31 maja 2017 r., natomiast doręczenie tego postanowienia skarżącemu przez pełnomocnika w dniu 19 czerwca 2017 r. nie otworzyło dodatkowego terminu do wniesienia zażalenia. Zgodnie bowiem z art. 67 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. W niniejszej sprawie termin do wniesienia zażalenia mijał w dniu 7 czerwca 2017 r. Przeto skarżący wniósł zażalenie do Sądu Wojewódzkiego z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 194 § 2 P.p.s.a., co skutkować musiało, na podstawie art. 178 P.p.s.a. w związku 197 § 2 P.p.s.a., jego odrzuceniem. Zażalenie na to postanowienie wniósł R. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 197 § 2 w zw. z art. 178 P.p.s.a. poprzez uznanie, iż zażalenie z dnia 16 czerwca 2017 r. wniesione zostało po upływie terminu; - art. 67 § 5 P.p.s.a. poprzez doręczanie odpisu postanowienia z dnia 26 maja 2017r. stronie, pomimo iż skarżący reprezentowany jest przez pełnomocnika i doręczenia winny być dokonywane obligatoryjnie tylko jemu. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie (winno być przyznanie) kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w postępowaniu zażaleniowym z urzędu. W uzasadnieniu zażalenia jego autor wskazał, że Sąd Wojewódzki doręczył postanowienie z dnia 26 maja 2017 r. zarówno pełnomocnikowi skarżącego (w dniu 31 maja 2017 r.), jak i bezpośrednio samemu skarżącemu (w dniu 19 czerwca 2017r.). Zatem skarżący, wnosząc w dniu 16 czerwca 2017 r. zażalenie nie uchybił siedmiodniowemu terminowi, gdyż w stosunku do skarżącego ten termin nie rozpoczął w tym dniu jeszcze biegu. Ponadto doręczenie korespondencji sądowej zarówno pełnomocnikowi, jak i skarżącemu mogło wprowadzić w błąd co do początku biegu terminu do wniesienia zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej: P.p.s.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Przekroczenie wyznaczonego ustawowo terminu obliguje Sąd do odrzucenia spóźnionego środka zaskarżenia stosownie do art. 178 i art. 197 § 2 P.p.s.a. Jedynym środkiem obrony jest żądanie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Termin ten liczy się od dnia doręczenia odpisu postanowienia (art. 82 P.p.s.a.). W sytuacji, gdy strona postępowania sądowoadministracyjnego ustanowiła pełnomocnika procesowego lub osobę upoważnioną do odbioru pism, prawnie skuteczne jest doręczanie wszelkich pism, od chwili udzielenia pełnomocnictwa lub upoważnienia, do rąk pełnomocnika procesowego lub też do rąk osoby upoważnionej do odbioru pism (p. art. 67 § 5 P.p.s.a.), co w judykaturze nie budzi jakichkolwiek wątpliwości (por. orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 stycznia 2009 r., sygn. II OSK 1897/07, z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. I OZ 839/11, z dnia 16 maja 2013 r., sygn. II OZ 361/13, publ. CBOSA). Jak wynika z akt niniejszej sprawy skarżący reprezentowany jest przez ustanowionego w ramach prawa pomocy pełnomocnika. Tym samym za nieprawidłowe uznać należy doręczenie przez Sąd pierwszej instancji odpisu postanowienia z dnia 26 maja 2017 r. zarówno pełnomocnikowi skarżącemu, jak i jemu osobiście, o czym zresztą Sąd meriti nie wspomniał przytaczając stan faktyczny sprawy, błędnie twierdząc, iż to pełnomocnik skarżącego doręczył ów odpis stronie. W tej sytuacji czynność ta nie wywarła skutku procesowego – doręczenia, od którego liczone mogą być terminy procesowe (p. też postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2013 r., sygn. II OZ 360/13, publ. CBOSA). Jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy uchybienie to nie miało znaczenia, bowiem zażalenie skarżącego z dnia 16 czerwca 2017 r. z innej przyczyny było niedopuszczalne. Mianowicie licząc termin do wniesienia zażalenia od dnia doręczenia postanowienia stronie osobiście, to zostało ono wniesione przed doręczeniem postanowienia, ergo jest przedwczesne, a tym samym podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Z tego też powodu w niniejszej sprawie nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 67 § 5 P.p.s.a., ponieważ nie miał on wpływu na wynik sprawy. Licząc zaś termin od dnia doręczenia pełnomocnikowi skarżącego odpisu postanowienia z dnia 26 maja 2017r., zażalenie zostało wniesione z jego uchybieniem. Zarówno w jednej, jak i w drugiej sytuacji, takie zażalenie musiało podlegać odrzuceniu, stosownie do art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. Odnosząc się do argumentacji dotyczącej braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, trzeba podkreślić, że ta kwestia należy do materii przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W tym miejscu godzi się zwrócić uwagę, iż zażalenie na postanowienie o odrzuceniu pisma z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia oraz wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności wzajemnie się wykluczają. Zażalenie składa strona wówczas, gdy twierdzi że nie uchybiła terminowi, natomiast w przeciwnym wypadku właściwym jest wniosek o przywrócenie terminu. W każdym razie wniosek taki jest dopuszczalny po prawomocnym przesądzeniu uchybienia terminu (odrzuceniu środka z tego powodu). W tej sprawie oba środki wniesiono równocześnie i tak też je rozpoznano. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji. Nie orzekł Sąd o wynagrodzeniu z tytułu pomocy prawnej świadczonej z urzędu, gdyż w tym zakresie wyłącznie właściwe są wojewódzkie sądy administracyjne. ----------------------- 2