I OZ 955/16

Dnia 22 września 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 22 września 2016 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 maja 2016 roku sygn. akt II SA/Sz 1389/15 oddalające wniosek o wyłączenie protokolanta M.P. w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 20 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 1389/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek o wyłączenie protokolanta M.P. od udziału w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w rozpoznawanym wniosku skarżący podał jako podstawę do wyłączenia protokolanta od udziału w sprawie oświadczenie złożone przez niego w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 277/10 dotyczące protokołu rozprawy z dnia 2 lutego 2011 r. Z akt sprawy o sygn. II SA/Sz 277/10 wynika, że M.P. oświadczyła, iż protokół rozprawy z dnia 2 lutego 2011 r. został sporządzony zgodnie z przebiegiem rozprawy, oraz że skarżący odmówił dobrowolnego opuszczenia sali rozpraw i na polecenie Przewodniczącego została wezwana ochrona Sądu. W dniu 10 maja 2016 r. M.P. złożyła do akt sprawy oświadczenie, w którym podała, że ze skarżącym nie pozostaje w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym. Jej kontakty z R.S. mają charakter wyłącznie służbowy. W ocenie Sądu pierwszej instancji w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z określonych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) przyczyn wyłączenia protokolanta z mocy samej ustawy. Fakt, iż M.P. protokołowała przebieg rozprawy w dniu 2 lutego 2011 r. w sprawie z innej skargi R.S. toczącej się przed Sądem, a następnie złożyła oświadczenie dotyczące protokołu rozprawy, które skarżącego nie satysfakcjonuje, nie stanowi podstawy o jakiej mowa w powyższym przepisie. Skarżący nie wykazał również istnienia żadnych określonych w art. 19 p.p.s.a. przesłanek wyłączenia protokolanta, bowiem z uzasadnienia wniosku nie wynika, aby między stroną, a protokolantem zachodził stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Ponadto zdaniem Sądu w sprawie zastosowanie winien znaleźć art. 20 § 2 p.p.s.a, określający, że strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana. Okoliczności podnoszone przez stronę nie stanowiły o zasadności przedmiotowego wniosku, a dodatkowo dotyczyły sytuacji mającej miejsce kilka lat temu. Zatem również z tego względu żądanie skarżącego nie mogłoby odnieść zamierzonego skutku. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R.S. domagając się jego uchylenia i wyłączenia protokolanta M.P. od udziału w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) przepisy rozdziału 5 działu I p.p.s.a. stosuje się odpowiednio do wyłączenia protokolanta. Zatem zasadność wniosku skarżącego o wyłączenie protokolanta od udziału w jego sprawie badana jest przez pryzmat przepisów stosowanych w sprawach wniosków o wyłącznie sędziego od orzekania w sprawie. Zgodnie z art. 18 w związku z art. 24 ust. 1 p.p.s.a. wyłącznie protokolanta powinno nastąpić z urzędu w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) jego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (§ 2). W myśl zaś art. 19 w związku z art. 24 ust.1 p.p.s.a. wyłączenie protokolanta następuje na wniosek strony, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do jego bezstronności. Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia protokolanta musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez protokolanta, którego wniosek dotyczy. W ocenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie występują okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia protokolanta od udziału w sprawie. Okoliczności takie nie wynikają ani z wniosku o włączenie protokolanta, ani z rozpoznawanego zażalenia. Zawarte i powtórzone w pismach argumenty i poglądy skarżącego mają charakter ogólny i nie wskazują jakiejkolwiek z przyczyn wyłączenia protokolanta, o których mowa w art. 18 i 19 p.p.s.a. Wynika z nich jedynie niezadowolenie z czynności podejmowanych przez protokolanta w postępowaniu prowadzonym ze skargi R.S. Pamiętać przy tym należy, że wyłączenie protokolanta, ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania z postępowania protokolantów, których strona uznaje za nieodpowiednich ze względu na subiektywnie pojmowane własnych interesów. Nie może tym samym służyć umożliwieniu stronie wybierania składów orzekających i pracowników sądu według jej pozbawionego obiektywizmu odczucia. Ponadto z treści złożonego przez M.P. oświadczenia (k. 23) jednoznacznie wynika, że brak jest jakichkolwiek podstaw do wyłącznie jej od udziału w sprawie na podstawie art. 18 i 19 p.p.s.a. Skarżący nie wykazał zaś żadnych okoliczności mogących podważyć prawdziwość powyższego oświadczenia. Skoro zatem protokolant, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. dające podstawę do jego wyłączenia od udziału w niniejszej sprawie, a prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że wniosek o wyłączenie protokolanta nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.