I OZ 954/16

Dnia 22 września 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 22 września 2016 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 maja 2016 roku sygn. akt II SA/Sz 1389/15 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego Katarzyny Grzegorczyk-Meder w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 20 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 1389/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Katarzyny Grzegorczyk-Meder od orzekania w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w rozpoznawanym wniosku skarżący podał jako przyczyny wyłączenia zachowanie procesowe sędziego jako funkcjonariusza publicznego w sprawach o sygn. akt II SA/Sz 277/10 w czasie nieotwartego formalnie posiedzenia sądu w dniu 2 lutego 2011 r. oraz II SA/Sz 141/12 podczas jawnego posiedzenia Sądu w dniu 10 września 2015 r. w stosunku do osoby skarżącego. Sędzia Katarzyna Grzegorczyk-Meder w dniu 6 maja 2016 r. złożyła do akt sprawy oświadczenie, w którym wskazała, że nie istnieją ani przesłanki wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), ani też okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu, okoliczności przedstawione w rozpoznawanym wniosku nie stanowią o konieczności wyłączenia od rozpoznania sprawy sędziego Katarzyny Grzegorczyk-Meder. Sformułowania użyte przez skarżącego we wniosku są przykładem subiektywnych przeświadczeń o braku obiektywizmu sędziego, z powodu niezadowalających stronę czynności podejmowanych przez sędziego i wynikają z oczekiwań skarżącego co do sposobu prowadzenia postępowania sądowego w jego sprawach. Sąd podkreślił, że nie jest uzasadnioną wątpliwością co do bezstronności sędziego przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo. Tego rodzaju zarzuty nie mieszczą się w hipotezie normy prawnej zawartej w art. 19 p.p.s.a., a uczestnik postępowania może kwestionować prawidłowość postępowania sądu w drodze skargi kasacyjnej bądź innych szczególnych środków prawnych. Sąd podkreślił także, że z wyjaśnień złożonych przez sędziego jednoznacznie wynika, że nie istnieją ani przesłanki z art. 18 p.p.s.a, ani też inne okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędzio. Ponadto prawdziwość oświadczenia sędziego nie budzi żadnych wątpliwości. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R.S. domagając się jego uchylenia i wyłączenia sędziego Katarzyny Grzegorczyk-Meder od orzekania w sprawie. Skarżący zarzucił, że zaskarżone postanowienie narusza zasady państwa demokratycznego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania pozaprawnych przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa zawartymi w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) wyłączenie sędziego następuje na wniosek strony, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi więc być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. W niniejszej sprawie, bez wątpienia nie występują okoliczności określone w art. 18 § 1 p.p.s.a. Powyższe stwierdzenie potwierdza także oświadczenie złożone przez sędziego WSA Katarzyny Grzegorczyk-Meder (k. 22), okoliczność ta nie była także podważana przez skarżącego. Odnosząc się zaś do okoliczności określonych w art. 19 p.p.s.a. wskazać należy, że nie wywołuje uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego sposób prowadzenia przez sędziego rozprawy. Tym bardziej, że kwestia bezstronności sędziego WSA Katarzyny Grzegorczyk-Meder była już oceniana w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 277/10, kiedy to skarżący wniósł o wyłączenie sędziego albowiem zwróciła się ona do niego podniesionym głosem i nie chciała odnotować w protokole w całości uzasadnienia wniosku o połączenie spraw pod dyktando skarżącego, a także w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 210/11, którym oddalone zostało zażalenie na wymienione wyżej postanowienie Sądu I instancji. Podkreślić należy, że o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie wnioskodawcy o wadliwym sposobie wykonywania przez sędziego obowiązków przewodniczącego składu orzekającego w danej sprawie. Tego rodzaju okoliczności nie stwarzają uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego w niniejszej sprawie i nie mogą stanowić podstawy do jego wyłączenia od orzekania w sprawie. Wobec niepodniesienia przez skarżącego okoliczności uzasadniających istnienie w sprawie wątpliwości co do bezstronności w sprawie sędziego WSA Katarzyny Grzegorczyk-Meder należało uznać, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.