I OW 42/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy C. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy C. a Prezydentem Miasta S. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku E. L. o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego postanawia: 1. odrzucić wniosek; 2. zwrócić Wójtowi Gminy C. ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu od wniosku.

Pismem z 26 lutego 2025 r. Wójt Gminy C. (dalej: "wnioskodawca"), złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Prezydentem Miasta S. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku E. L. o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że pomimo iż osoba ubiegająca się o świadczenie wskazuje, że zamieszkuje na obszarze gminy C., z ustaleń wnioskodawcy wynika iż w istocie nie mieszka pod podanym przez siebie adresem. W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta S. wskazał, że wymieniona nie zamieszkuje na obszarze S.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Stosownie do art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "kpa") spór o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, rozstrzyga wspólny dla nich organ wyższego stopnia – z zastrzeżeniem pkt 2-4 – a w razie braku takiego organu – sąd administracyjny. W świetle powyższego przepisu niewątpliwym jest, że sąd administracyjny jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu o właściwość pomiędzy organami jednostkami samorządu terytorialnego wyłącznie wtedy, kiedy nie ma ustalonego na podstawie art. 22 § 1 pkt 1-4 kpa organu administracji publicznej właściwego do rozstrzygnięcia tego sporu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zawisły spór o właściwość dotyczy sprawy z zakresu administracji rządowej. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 322, ze zm., dalej: "uśr") świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem rodzinnym, zaś w myśl art. 20 ust. 1 uśr zadania w zakresie świadczeń rodzinnych są realizowane przez organ właściwy jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej. Faktem znanym sądowi z urzędu jest natomiast to, że organy pozostające w sporze mają siedziby w różnych województwach: gmina C. leży bowiem w województwie małopolskim, natomiast miasto S. w województwie śląskim. Powyższe oznacza, ze w sprawie znajduje zastosowanie art. 22 § 1 pkt 4 kpa. Zgodnie ze wskazanym przepisem spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego w różnych województwach, w sprawach należących do zadań z zakresu administracji rządowej, rozstrzyga minister właściwy do spraw administracji publicznej. Z tego względu, w świetle przytoczonych wyżej przepisów, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygnięcia niniejszego sporu a złożony wniosek podlegał odrzuceniu, jako złożony w sprawie nie należącej do właściwości sądu administracyjnego i dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 ppsa orzeczono jak w pkt 1 postanowienia. Zwrot wpisu w pkt 2 postanowienia nastąpił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa.