I OSK 2424/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski (sprawozdawca) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Polskich Kolei Państwowych spółki akcyjnej z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 960/24 w sprawie ze skargi Polskich Kolei Państwowych spółki akcyjnej z siedzibą w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 29 lutego 2024 r., nr KKU-136/23 w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z 9 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 960/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę Polskich Kolei Państwowych spółki akcyjnej z siedzibą w W. (dalej również: "PKP", "przedsiębiorstwo", "spółka", "skarżąca", "skarżąca kasacyjnie") na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej (dalej również: "organ odwoławczy", "organ II instancji", "KKU") z 29 lutego 2024 r., nr KKU-136/23 (dalej również: "zaskarżona decyzja/akt", "decyzja/akt z 29 lutego 2024 r."), uchylającą akt Wojewody W. (dalej również: "Wojewoda", "organ I instancji") z 6 kwietnia 2023 r., nr SN-VI.7532.1.429.2016.11 i stwierdzającą nabycie z mocy prawa z 27 maja 1990 r. przez Gminę Miasto P. (dalej również: "Gmina"), prawa własności projektowanej działki nr [...], o powierzchni 0,0479 ha, jednostka ewidencyjna [...], obręb [...], arkusz mapy [...], wydzielonej z działki nr [...] o powierzchni 0,1261 ha, uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] w P. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła spółka, kwestionując go w całości i na podstawie cyt.: "(...) art. 176 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "ppsa"), zarzucając: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 1990 r., nr 32, poz. 191 ze zm., dalej: "ustawa z 10 maja 1990 r.", "ustawa Przepisy wprowadzające..."), cyt.: "(...) oraz art. 11 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, poprzez błędną ich wykładnię, a w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, iż negatywna przesłanka komunalizacji określona we wspomnianym wyżej art. 11 ust. 1 pkt 1 powiązana jest z odrębną przesłanką wskazaną w art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy, w związku z czym zastosowanie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy wymagałoby wykorzystywania danego składnika mienia ogólnonarodowego (państwowego) przez określony podmiot, jak również niezastosowanie art. 11 ust. 1 pkt 1"; b) art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające ... w zw. z art. 2, art. 3 pkt 1, art. 7 ust. 2 i art. 8 ustawy z dnia 1 grudnia 1989 r. o utworzeniu urzędu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej (Dz.U. z 1989 r., Nr 67, poz. 407 ze zm., dalej: "ustawa z 1 grudnia 1989 r.", "uuMTiGM") oraz art. 1, art. 6 ust. 1 pkt 3, art. 8, art. 19 ust. 1, art. 46 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. z 1989 r., Nr 26, poz. 138, dalej: "uPKP", "ustawa z 27 kwietnia 1989 r."), a także art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach (Dz.U. z 1989 r., Nr 52, poz. 310, dalej: "uok", "ustawa z 2 grudnia 1960 r."), cyt.: "(...) poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy składnik mienia ogólnonarodowego (państwowego), w tym projektowana działka nr [...], służył w dacie komunalizacji do wykonywania zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej"; c) art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające... w zw. z art. 11 pkt 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz.U. z 1988 r., Nr 30, poz. 207, dalej: "ustawa o obowiązku obrony", "ustawa z 21 listopada 1967 r.") oraz art. 1 uPKP, cyt.: "(...) poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy składnik mienia ogólnonarodowego (państwowego), w tym projektowana działka nr [...], służył w dacie komunalizacji do wykonywania zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej"; d) art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z 10 maja 1990 r. w zw. z art. 11 ust. 2 tej ustawy oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1990 r. w sprawie ustalenia wykazu przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych, których mienie nie podlega komunalizacji (Dz. U. z 1990 r., Nr 51, poz. 301, dalej: "rozporządzenie", "rozporządzenie z 9 lipca 1990 r."), cyt.: "(...) poprzez ich nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, iż spod komunalizacji wyłączone mogły być wyłącznie składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego) należące do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wymienionych w wskazanego rozporządzenia Rady Ministrów, a w konsekwencji niezastosowanie art. 11 ust. 1 pkt 2"; e) art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy Przepisy wprowadzające... w zw. z art. 16 ust. 1-4 oraz art. 50 ust. 1 uPKP, poprzez ich niezastosowanie; 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 13 § 1 ppsa oraz art. 3 § 1 ppsa, cyt.: "(...) poprzez uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia w sposób nieodnoszący się do istoty stawianych przez Skarżącą w postępowaniu pierwszoinstancyjnym zarzutów, a także rodzący wątpliwość, w jaki sposób i czy do doszło do rozpoznania istoty sprawy oraz należytego skontrolowania działalności Organu", b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 8 § 1 kpa oraz 15 kpa ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "kpa") , cyt.: "(...) poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo że przy jej wydaniu doszło do naruszenia zasad wynikających art. 8 § 1 kpa oraz 15 kpa, a to wskutek działania Organu w sposób schematyczny"; c) art. 133 § 1 ppsa, cyt.: "(...) poprzez pominięcie znaczenia ustaleń poczynionych przez Wojewodę W. w przedmiocie sposobu wykorzystywania działki nr [...], jak również błędne stwierdzenie treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji nr KKU-136/23 z dnia 29 lutego 2024 r."; d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa, cyt.: "(...) poprzez bezkrytyczne zaakceptowanie ustaleń Organu w przedmiocie niewykonywania przez Polskie Koleje Państwowe (przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe") w dniu 27 maja 1990 r. zadań należących do właściwości organów administracji rządowej i nieuchylenie zaskarżonej decyzji"; e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa oraz art. 107 § 3 kpa, cyt.: "(...) poprzez nieprawidłową kontrolę ustaleń Organu i nieuchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo że w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego przez Organ nie doszło do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpoznania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego za sprawą: - przyjęcia przez Organ, iż charakter i przeznaczenie działek (prawdopodobnie Organ miał na myśli działkę nr [...] oraz projektowaną działkę nr [...]) nie miał znaczenia dla sprawy, - przyjęcia przez Organ, iż przyznanie działce nr [...] statusu terenu zamkniętego nie miało znaczenia dla sprawy"; f) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 107 § 1 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 kpa i art. 18 ust. 1 oraz 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., cyt.: "(...) poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo że treść zawartego w niej rozstrzygnięcia jest niepełna; g) art. 151 ppsa, cyt.: "(...) poprzez jego zastosowanie i nieuwzględnienie skargi w całości, podczas gdy zachodziły podstawy do zastosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub c)" ppsa. Podnosząc powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W środku zaskarżenia wyroku zawarto również oświadczenie o zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie ww. zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina wniosła o jej oddalenie oraz o rozstrzygnięcie o cyt.: "(...) kosztach postępowania według norm przepisanych." Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ppsa, ponieważ skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony postępowania, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu środka zaskarżenia, nie zażądały jej przeprowadzenia. Stosownie do art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W analizowanej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, wyliczone enumeratywnie w art. 183 § 2 ppsa, nie występują. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, przy rozpoznaniu sprawy związany jest granicami środka zaskarżenia, wyznaczonymi wskazanymi w nim podstawami, tj.: naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 ppsa); naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa). Oznacza to, że podniesione w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej kwestionowanego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który nie bada ponownie całokształtu sprawy, a ogranicza się do weryfikacji zasadności zarzutów zawartych w środku zaskarżenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzutom skargi kasacyjnej brak jest waloru zasadności. Już na wstępie dostrzec należy, że złożony przez PKP środek zaskarżenia wyroku WSA obarczony jest wadami konstrukcyjnymi. Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika m.in.: nie powołała przepisów stosowanych przez Sąd wojewódzki (tu: art. 151 ppsa), a oparła się jedynie na regulacjach właściwych dla postępowania przed organem – pomijając de facto, że kwestionuje skargą kasacyjną wyrok WSA, który w ramach procesu decyzyjnego oceniał prawidłowość przeprowadzonej przez KKU wykładni i zastosowania skonkretyzowanych w decyzji przepisów. W skardze kasacyjnej brak jest również rozgraniczenia podstaw zaskarżenia z uwagi na treść art. 174 pkt 1 i 2 ppsa. Dalej zauważyć wypada, że w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego (zarzuty skargi kasacyjnej pkt: 1. od a) do e)) podniesiono szereg wadliwości opartych na "niezastosowaniu" przepisów prawa - czego ustawa ppsa nie przewiduje. Art. 174 pkt 1 ppsa obejmuje naruszenie prawa materialnego poprzez: jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym - w świetle brzmienia ww. regulacji - nie jest dopuszczalne formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej, jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie", czy "pominięcie" (vide np. wyroki NSA: z 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07; z 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06; z 28 marca 2007 r., I OSK 31/07; czy z 19 grudnia 2025 r., I OSK 597/24 oraz postanowienie NSA z 2 marca 2012 r., I OSK 294/12). Zgodnie jednak z dominującym poglądem, wyrażanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej możliwe jest kwestionowanie niezastosowania określonej regulacji, z tym jednak zastrzeżeniem, że strona skarżąca kasacyjnie może podnosić, że sąd rozpoznający sprawę zastosował nie ten przepis prawa materialnego, który powinien być zastosowany. W tej sytuacji autor środka zaskarżenia zobowiązany jest do wskazania przepisu "właściwego", który – w jego ocenie - powinien stanowić podstawę materialną rozstrzygnięcia i uzasadnienia, dlaczego ta właśnie regulacja jest adekwatna w danej sprawie (powinna mieć zastosowanie) – vide np. wyroki NSA: z 14 kwietnia 2004 r., OSK 121/04; z 19 grudnia 2005 r., II OSK 299/05; czy z 15 marca 2011 r., II OSK 323/10). Nadto, zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w postaci pozytywnej (zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana), a także w postaci negatywnej (czyli niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana), wymaga należytej precyzji konstrukcyjnej i konkretyzacji w odniesieniu do danej sprawy (vide np. wyroki NSA: z 3 października 2013 r., II FSK 1020/12; z 3 lutego 2026 r., III OSK 1043/25; czy z 11 marca 2026 r., III OSK 1909/25). Niezastosowany przez sąd w procesie kontroli przepis prawa materialnego może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, jeżeli w konkretnym stanie faktycznym istniały podstawy do dokonania subsumcji (por.: B. Dauter: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, teza 5, Lex 2013; wyrok NSA z 16 marca 2011 r., II GSK 400/10), a sąd nie dostrzegając właściwej podstawy oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie niewłaściwej. W konsekwencji stwierdzić należy, że zarzutu skonstruowanego w opisywany sposób nie dyskwalifikowałoby jedynie wskazanie przez stronę skarżącą kasacyjnie na niezastosowanie określonego przepisu jedynie wtedy, gdyby jednocześnie wskazano przepis, który w jej przekonaniu został wadliwie zastosowany, w miejsce regulacji przez nią wskazywanej – co oczywiste, wraz z podaniem uzasadnienia takiego stanowiska. Opisane wyżej związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa) oznacza, że nie jest on uprawniony, ani zobowiązany do zastępowania PKP w formułowaniu podstaw kasacyjnych w sposób spełniający wymogi z art. 174 ppsa. To skarżąca (reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika) ma za zadanie prawidłowo je określić, co wynika z art. 176 § 1 pkt 2 ppsa. Jedną z normatywnych przyczyn wprowadzenia przez ustawodawcę art. 175 ppsa konstytuującego cenzus sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, tj. adwokata lub radcę prawnego, bądź przez inne podmioty wymienione w ww. regulacji jest zapewnienie właściwego i - przede wszystkim - prawidłowego określenia tak podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienia, w zgodzie z ppsa. Wymogu tego skarga kasacyjna jednak nie spełnia, co tym samym czyni zarzuty określone w pkt 1 a) do e) nieskutecznymi. Powyższe, ale przede wszystkim fakt braku objęcia zarzutami skargi kasacyjnej zastosowanego w sprawie - art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające... - który to przepis stał u podstaw rozstrzygnięcia KKU i którego prawidłowość wykładni, a następnie zastosowania przez organ II instancji oceniał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, właściwie już samodzielnie przesądza o nieskuteczności podnoszonych przez PKP zarzutów naruszenia prawa materialnego. Podstawa komunalizacji opisanego na wstępie gruntu, jako niepodważona, pozostaje zatem wiążąca i w konsekwencji niweczy skuteczność pozostałych zarzutów materialnoprawnych. Odnosząc się do postawionych w środku zaskarżenia wyroku WSA naruszeń przepisów postępowania, również są one bezzasadne. Art. 141 § 4 ppsa stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, pisemne motywy powinny ponadto obejmować wskazania co do dalszego postępowania. Przepis ten sąd może naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, jako efekt procesu decyzyjnego, a wada ta wyklucza kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Okoliczność, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniesiono się szczegółowo do wszystkich argumentów strony, stanowi istotne naruszenie art. 141 § 4 ppsa jedynie w przypadku, gdy taka wadliwość mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli na treść podjętego rozstrzygnięcia. Zarzuty w tym zakresie nie są będą skuteczne, gdy pomimo nieprawidłowego nawet uzasadnienia, zaskarżony wyrok odpowiada prawu (art. 184 ppsa). Ponadto, przyjmuje się, że jeżeli uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wskazuje, jaki stan faktyczny sprawy został przyjęty, wówczas powołany przepis nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej. Błędnej nawet oceny okoliczności faktycznych, czy też wadliwości argumentacji dotyczącej wykładni lub zastosowania prawa materialnego, nie można utożsamiać z brakami uzasadnienia wyroku pierwszoinstancyjnego. W związku z powyższym, omawiana regulacja nie może stanowić właściwej płaszczyzny do skutecznego zakwestionowania stanowiska sądu co do wykładni, bądź zastosowania prawa materialnego. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego. Powołany przepis dotyczy składników, zakresu i kompletności uzasadnienia, nie zaś oceny stanu faktycznego oraz prawnego, ustalonego w postępowaniu administracyjnym i przyjętego przez sąd administracyjny. Powyższych wadliwości uzasadnienia wyroku Sądu I instancji Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził. WSA w Warszawie prawidłowo ocenił, że organy, w toku prowadzonego postępowania zebrały kompletny materiał dowodowy, wystarczający do wydania decyzji: ustaliły stan faktyczny w odniesieniu do spornej nieruchomości, podejmując czynności adekwatne dla wyjaśnienia okoliczności relewantnych dla wydania rozstrzygnięcia (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Sam zaś fakt odmiennej – niż korzystna dla PKP - oceny stanu sprawy przez KKU (art. 80 kpa), nie stanowi o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Przy czym alternatywy dla powyższego trudno doszukać się w argumentacji podnoszonej w tym zakresie przez spółkę. PKP nie podaje konkretnych, pominiętych przez organy czynności, czy dowodów, powołując się jedynie na gołosłowne w tej sytuacji twierdzenia, że KKU nie wzięła pod rozwagę ustaleń poczynionych przez Wojewodę, a WSA powyższe bezkrytycznie zaakceptował. Przeciwnie – organ odwoławczy i Sąd wojewódzki – wzięły pod uwagę tak charakter spornej nieruchomości, jak i jej zajęcie infrastrukturą kolejową oraz wyznaczenie na tym obszarze terenu zamkniętego – jednak uznały, że te okoliczności pozostają irrelewantne dla wyniku sprawy. W motywach wyroku WSA określił powyższe fakty i ocenił je w perspektywie skonkretyzowanej, objętej żądaniem działki, odnosząc się przy tym do okoliczności związanych z regulacją kluczową dla komunalizacji mienia ogólnonarodowego - art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, Sąd wojewódzki wziął też pod uwagę i rozważył negatywne przesłanki określone w art. 11 ust. 1 tej ustawy (vide: przedostatni akapit na str. 11 uzasadnienia WSA, str. 56 akt sąd. - art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy; ostatni akapit na str. 11 i str. 12 uzasadnienia WSA, str. 56 i 56 verte akt sąd. - art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy). Dalej wyjaśnić należy, że rzeczywiście spraw dotyczących problematyki komunalizacji gruntu pozostającego w faktycznym władaniu PKP jest wiele. Są one również z zasady podobne. Nie można jednak zarzucać Sądowi wojewódzkiemu, że poprzez odniesienie się do istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia przepisów prawa (art. 5 ust. 1 ustawy o komunalizacji), czy powołanie się na właściwe i wiążące ten Sąd - na mocy art. 269 ppsa - uchwały NSA (I OPS 2/16 i I OPS 5/17) i orzecznictwo, sanował on "schematyczne", zdaniem strony, podejście KKU, czy rozpoznał sprawę sugerując się przede wszystkim przebiegiem innych postępowań w tym samym przedmiocie. Niezgodny z oczekiwaniami PKP kierunek wyniku przeprowadzonego przez WSA procesu decyzyjnego, nie czyni kontroli przeprowadzonej przez Sąd I instancji iluzoryczną. Dodatkowo i jedynie na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że autor skargi kasacyjnej, zarzucając sądowi wojewódzkiemu "schematyczność" dokonanej oceny i bezkrytyczne przyjmowanie poglądów innych składów orzekających, sam obszernie powołuje się na wyrok, który ma przemawiać za uwzględnieniem środka zaskarżenia (odosobniony wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 209/19), a przedstawiona przez niego argumentacja prawnomaterialna w znacznej mierze cechuje się zbieżnością ze stanowiskiem wyrażonym w publikacji Małgorzaty Bednarek "Komunalizacja versus uwłaszczenie państwowych osób prawnych (na przykładzie nieruchomości PKP)", Wyd. C.H.Beck, 2018 r., str. 1 – 10, której przy tym autor nie powołuje. Podobnie, Sąd wojewódzki nie naruszył przepisu wynikowego, określającego jedynie kierunek rozstrzygnięcia - "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c" ppsa (którego – słusznie w związku z oddaleniem skargi - nie zastosował) w zw. z art. 8 § 1 kpa oraz 15 kpa (zarzut 2. b), poprzez cyt.: "(...) nieuchylenie decyzji, pomimo, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia zasad wynikających z art. 8 KPA oraz art. 15 KPA, a to wskutek działania Organu w sposób schematyczny". Konkretyzacji ww. naruszenia brak jest w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Autor środka zaskarżenia nie określił tu m.in.: na czym w tej sprawie polegała "schematyczność" podejścia, ograniczając się do ww., arbitralnej jedynie tezy i wskazania na wyrok WSA w Warszawie, wydany w innej sprawie (I SA/Wa 2159/22). Taki sposób uzasadniania zarzutu kasacyjnego nie jest prawidłowy. Nietrafne jest również zarzucanie Sądowi I instancji wadliwości na gruncie art. 13 § 1 ppsa oraz art. 3 § 1 ppsa – a więc przepisów o charakterze ustrojowym, określających właściwość sądów administracyjnych. Skuteczne podnoszenie ww. wady wyroku, musiałoby de facto polegać na sytuacji, gdy Sąd wojewódzki uchyliłby się od przeprowadzenia oceny legalności aktu organu administracji publicznej, czy wydał rozstrzygnięcie poza swoją właściwością. Do powyższego w tej sprawie w żadnym razie nie doszło. Nie stanowi naruszenia art. 133 § 1 ppsa ("Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi."), postulowane w zarzucie 2. c) cyt.: "(...) pominięcie znaczenia ustaleń poczynionych przez Wojewodę (...) w przedmiocie sposobu wykorzystania działki nr (...), jak również błędne stwierdzenie treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji...". Jak wskazano już wyżej, WSA ocenił sprawę w jej całokształcie, odnosząc się do dokumentacji zgromadzonej w aktach administracyjnych sprawy, dokonał przy tym odmiennej niż postuluje spółka walidacji kwestii relewantnych dla rozstrzygnięcia, w związku z czym przychylił się do stanowiska KKU. Powyższe nie stanowi naruszenia art. 133 § 1 ppsa. Słusznie również Sąd I instancji nie stwierdził wad decyzji w obrębie art. 107 § 1 kpa (akt KKU zawiera wszelkie istotne, objęte tym przepisem elementy). Poza tym – ww. przepis kpa dzieli się na jednostki redakcyjne (punkty od 1 do 9), których autor środka zaskarżenia nie wyszczególnił, a które konkretyzują podnoszoną wadliwość (co jest obowiązkiem profesjonalnego pełnomocnika – art. 175 ppsa). Samo pominięcie przez KKU w osnowie decyzji słów: "mienia Skarbu Państwa" – przy jednoczesnym zachowaniu istotnych elementów aktu – wynika z treści zastosowanego w sprawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Nie jest to zatem naruszenie samodzielnie skutkujące uchyleniem aktu KKU. W kwestii podnoszonego w ramach tego samego zarzutu (2. f), naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 kpa – dotyczącego uchylenia decyzji organu I instancji – przedstawionego w związku z art. 18 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z 10 maja 1990 r. (cyt.: "1. Wojewoda wydaje decyzje w sprawie stwierdzenia nabycia mienia z mocy prawa, w sprawie jego przekazania - w zakresie unormowanym ustawą. 2. Tworzy się Krajową Komisję Uwłaszczeniową jako organ odwoławczy od decyzji, o których mowa w ust. 1.") – pozostaje on dla Naczelnego Sądu Administracyjnego niezrozumiały. Jak wskazano już wyżej – decyzja KKU zawiera elementy istotne dla tego typu aktu, organ wskazał prawidłową podstawę prawną kierunku rozstrzygnięcia (art. 138 § 1 pkt 2 kpa) – zgodną z uzasadnieniem, a zacytowany powyżej przepis ustawy komunalizacyjnej określa właściwość Wojewody i podstawę działania KKU – jako organu odwoławczego. W tej sytuacji trudno doszukać się podstaw dla uwzględnienia żądania PKP i wyłączenia kwestionowanej decyzji z obrotu prawnego. Zarzut 2. g) sprowadzający się do alternatywy zastosowania: art. 151 ppsa i art. 145 § 1 pkt 1 lit. cyt.: "a) lub c)" ppsa – jest nieprawidłowy konstrukcyjnie, wobec przeciwstawienia w nim przepisów blankietowych (determinujących kierunek rozstrzygnięcia). Skoro zaś WSA oddalił skargę, prawidłowo zastosował art. 151 ppsa. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 ppsa, oddalił skargę kasacyjną. Sąd nie orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego dla uczestnika postępowania, wobec braku podstawy prawnej dla uwzględniania takiego wniosku. W postępowaniu przed NSA ustawodawca wprowadził zasadę odpowiedzialności finansowej za wynik postępowania. W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną jest obowiązana zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ - jeżeli skargą kasacyjną zaskarżono wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalający skargę lub skarżącego - jeżeli skargą kasacyjną zaskarżono wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego uwzględniający skargę (art. 204 ppsa). Ustawodawca nie uregulował natomiast podstawy prawnej dla zwrotu kosztów postępowania na rzecz uczestników postępowania kasacyjnego (vide np. wyroki NSA: z 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 887/12; z 1 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 803/21; z 26 kwietnia 2019 r., II OSK 1156/18; czy z 9 maja 2023 r., sygn. akt I OSK 919/22). Uzasadnienie sporządzono stosownie do art. 193 zdanie drugie ppsa.