I OSK 2097/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie: Sędzia NSA Marek Stojanowski (sprawozdawca) Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Polskich Kolei Państwowych spółki akcyjnej z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 358/24 w sprawie ze skargi Polskich Kolei Państwowych spółki akcyjnej z siedzibą w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 14 grudnia 2023 r., nr KKU-113/23 w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Zaskarżonym wyrokiem z 11 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 358/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę Polskich Kolei Państwowych spółki akcyjnej z siedzibą w W. (dalej również: "PKP", "przedsiębiorstwo", "spółka", "skarżąca", "skarżąca kasacyjnie") na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej (dalej również: "organ odwoławczy", "organ II instancji", "KKU") z 14 grudnia 2023 r., nr KKU-113/23 (dalej również: "zaskarżona decyzja/akt", "decyzja/akt z 29 lutego 2024 r."), uchylającą akt Wojewody W. (dalej również: "Wojewoda", "organ I instancji") z 23 marca 2023 r., nr SN-VI.7532.1.56.2022.10 i stwierdzającą nabycie z mocy prawa z 27 maja 1990 r. przez Gminę Miasto P. (dalej również: "Gmina"), prawa własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki: nr [...] o powierzchni 0,0645 ha i nr [...] o powierzchni 2,9486 ha, obręb [...], uregulowanych w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] w P. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wojewoda, decyzją z 23 marca 2023 r., nr SN-VI.7532.1.56.2022.10, odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa, nieodpłatnie, z dniem 27 maja 1990 r., przez Miasto P. mienia Skarbu Państwa, stanowiącego opisane powyżej działki nr ew:. [...] i [...]. W uzasadnieniu ww. aktu przytoczył treść art. 5 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 1990 r., nr 32, poz. 191 ze zm., dalej: "ustawa z 10 maja 1990 r.", "ustawa Przepisy wprowadzające...", "ustawa komunalizacyjna"), w myśl którego: cyt.: "Jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do: 1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, 2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, 3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1 - staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin" oraz art. 11 ust. 1 tej ustawy ("1. Składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli: 1) służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej, 2) należą do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim, z zastrzeżeniem przepisu art. 14, 3) należą do Państwowego Funduszu Ziemi, z zastrzeżeniem przepisu art. 15."). Analizując stan faktyczny objętych żądaniem Gminy działek, Wojewoda przyjął, że na 27 maja 1990 r.: 1. nieruchomość ta stanowiła własność Skarbu Państwa we władaniu PKP, na podstawie ostatecznego orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. o wywłaszczeniu nieruchomości nr AA. I 5a/243/2/50 z 30 grudnia 1950 r., oraz orzeczenia o wykonaniu wywłaszczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z 12 października 1951 r., nr SA. Adm. II la/541/5. Powyższe wynikało z pisma Sądu Rejonowego [...] w P. z 12 grudnia 2022 r., protokołu badania księgi wieczystej KW nr [...] i wydruku księgi wieczystej KW nr [...]. 2. zgodnie z "Planem zagospodarowania przestrzennego m. P. - 1990 r." z 1975 r., zatwierdzonym 22 sierpnia 1975 r. przez Wojewodę P., stanowiącego integralną część "Planu zagospodarowania przestrzennego województwa p.", zatwierdzonego 21 października 1977 r. Uchwałą nr VII/25/77 Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z późn, zm., działka nr [...] (po podziale działki nr: [...] i [...]), zaliczona została do terenów intensywnego zainwestowania z przewagą funkcji koncentracji przemysłu w rejonie głównych liniowych elementów komunikacji - główne linie kolejowe. Dane te wywiedziono z wniosku Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta P. z 18 marca 2022 r.; 3. sporna nieruchomość nie była ujawniona w operacie ewidencji gruntów i budynków. Przyjęto także, że PKP wpisane było w księgę wieczystą, jako podmiot władający nieruchomością, a - na ww. datę istotną dla komunalizacji - cyt.: "(...) żaden podmiot nie legitymował się tytułem prawnym w formie prawem przepisanej (decyzja administracyjna właściwego organu, umowa zawarta za zezwoleniem tego organu, umowa o przekazaniu między państwowymi jednostkami organizacyjnymi nie posiadającymi osobowości prawnej, umowa zawarta przez te jednostki (...), protokół zdawczo-odbiorczy (...) albo też umowa kupna nieruchomości zawarta z jej właścicielem (...) do tej nieruchomości." - str. 4 aktu Wojewody. Istotą negatywnej dla Gminy decyzja Wojewody była przyjęta przez organ I instancji wykładnia ww. przepisów, wyłączająca możliwość zastosowania art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Wojewoda uznał mianowicie, że sporna nieruchomość nie należała do terenowego organu administracji państwowej, a PKP nigdy nie było przedsiębiorstwem państwowym, dla którego funkcję organu założycielskiego pełniłyby organy administracji państwowej stopnia podstawowego. W efekcie, grunty, którymi podmiot ten władał na 27 maja 1990 r., nie podlegały komunalizacji z mocy prawa, niezależnie od ustanowienia wobec nich "prawa zarządu" w "formie prawem ustanowionej". Organ I instancji wyjaśnił, że celem komunalizacji nie było przekazanie całości mienia państwowego "do rąk" samorządu, a do puli nieruchomości gminnych, miała przejść własność jedynie ściśle określonej ich części, tj. mienia, które w sensie prawnym lub faktycznym "należało do" jednostek państwowym szczebla podstawowego oraz do przedsiębiorstw państwowych utworzonych przez takie jednostki. Pozostałe nieruchomości - dla których organami założycielskimi były jednostki stopnia wojewódzkiego lub centralnego - miały pozostać państwowe. Wojewoda powołał się również na wykładnię art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r., podkreślając rolę użytego w tym przepisie pojęcia "służenie wykonywaniu zadań publicznych". Wskazał jednocześnie, że w odniesieniu do ww., negatywnej przesłanki komunalizacji, bez znaczenia pozostaje fakt posiadania przez PKP tytułu prawnego do danej nieruchomości oraz charakter korzystania z niego (stały bądź przejściowy). Sam bowiem fakt służenia mienia do zadań publicznych, w tym zajęcie gruntu infrastrukturą linii kolejowej o znaczeniu państwowym (linia nr [...][...]-[...]) mieści się w pojęciu "służenia" objętym ww. przepisem wyłączającym jego komunalizację. Zaskarżoną decyzją z 14 grudnia 2023 r., KKU, uchyliła akt Wojewody W. z 23 marca 2023 r., nie zgadzając się z przedstawioną przez organ I instancji wykładnią ww. regulacji ustawy Przepisy wprowadzające... i stwierdziła nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miasto P. własności tej nieruchomości. Organ odwoławczy, analizując stan sprawy uznał, że sporna nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa, co wynikało z ostatecznego orzeczenia wywłaszczeniowego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P., nr AA.I5a/243/2/50 oraz orzeczenia o wykonaniu wywłaszczenia z 12 października 1951 r., nr SA.Adm.II 1a/541/51 - odzwierciedlonych wpisem w ww. księdze wieczystej. Powyższe, zdaniem KKU, wypełniało pierwszą z przesłanek komunalizacji. Druga (status mienia) – a więc to czy należało ono do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego również została spełniona. Organ odwoławczy dokonał wykładni pojęcia "należenie" - odmiennego niż przyjęty przez Wojewodę. Powołał przy tym orzecznictwo sądowoadministracyjne z którego wynikało, że nieruchomość nie należy do tych organów jedynie, gdy została oddana w zarząd albo zawarto umowę za zezwoleniem właściwego organu o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowę o nabyciu nieruchomości. W tej sprawie powyższe zaś nie zachodziło. Organ II instancji wyjaśnił nadto, że pod pojęciem zarządu nie mieści się faktyczne władanie nieruchomością. Na podstawie ww. orzeczeń wywłaszczeniowych, KKU wywiodło, że wywłaszczenie zostało dokonane na rzecz Skarbu Państwa, na cele użyteczności publicznej. Zauważyło, że dowodem wykonywania prawa zarządu nie mogą być zapisy w ewidencji gruntów - o charakterze techniczo-deklaratoryjnym, nie zaś konstytutywnym. Są one bowiem pochodną wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów notarialnych i dzierżawy, a nie podstawą do stwierdzenia stanu prawnego nieruchomości. Podobnie dowodem na ustanowienie w formie prawem przewidzianej zarządu nie jest też decyzja ustalająca opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego. W ocenie KKU, stanowi ona pochodną tytułu prawnego do gruntu, którego w tej sprawie brak. Organ odwoławczy wskazał też, że w tej sprawie nie ma zastosowania rozporządzenie Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomości dotychczas w ich zarządzie lub w użytkowaniu (Dz.U. z 1998 r., Nr 23, poz. 120 ze zm., dalej: "rozporządzenie z 10 lutego 1998 r."), gdyż dotyczy ono nieruchomości i zarządu według stanu na 5 grudnia 1990 r., nie na datę istotną dla komunalizacji. Rozporządzenie to zostało wydane na potrzeby uwłaszczenia, nie komunalizacji, a komunalizacja i uwłaszczenie nie pozostają ze sobą w konflikcie czasowym, ani rzeczowym. Dalej KKU oceniło, że w tej sprawie nie wystąpiła także negatywna przesłanka do komunalizacji z art. 11-12 ustawy z 10 maja 1990 r. Wyjaśniło, że użyte w art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacjnej sformułowanie o służeniu do wykonywania zadań publicznych – która to okoliczność wyklucza komunalizację, oznacza stan faktyczny i nie nawiązuje do stosunku prawnego, na podstawie którego korzysta się z danego mienia stanowiącego własność ogólnonarodową, a do charakteru zadań, którego wykonaniu faktycznie służy określone mienie. Wykaz przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponad wojewódzkim określa rozporządzenie Rady Ministrów z 9 lipca 1990 r. o tym samym tytule (Dz.U. z 1990 r., Nr 91, poz. 301, dalej: "rozporządzenie z 9 lipca 1990 r.). Dlatego brak jest podstaw do zastosowania odstępstwa od komunalizacji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła PKP S.A., kwestionując ww. akt w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz zwrot kosztów postępowania. Przeciwko aktowi KKU, spółka wywiodła następujące zarzuty: I. Naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1.) art. 138 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "kpa"), poprzez jego błędne zastosowanie oraz uchylenie decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia 23.03.2023 r., znak: SN-VI.7532.1.56.2022.10; 2. art. 7, 8, 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, polegające na nierozpatrzeniu przez organ w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez wadliwe przyjęcie przez organ, że: - nieistotny jest fakt, że przedmiotowe działki na dzień 27 maja 1990 r. znajdowały się we władaniu Polskich Kolei Państwowych, na podstawie ostatecznego orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. o wywłaszczeniu nieruchomości nr AA.I 5a/243/2/50 z 30 grudnia 1950 r. oraz orzeczenia o wykonaniu wywłaszczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia 12 października 1951 r., nr SA.Adm. II la/541/51, - nieistotny jest fakt, że na działce [...] (po podziale działka [...] oraz [...]) znajduje się infrastruktura kolejowa, w tym linia kolejowa o znaczeniu państwowym nr [...] relacji [...] – [...] (poz. [...] załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 kwietnia 2013 r. w sprawie wykazu linii kolejowych o znaczeniu państwowym): - nieistotny jest fakt, że zgodnie z "Planem zagospodarowania przestrzennego miasta P. z 1975 r. działka nr [...] zaliczona została do terenów intensywnego zainwestowania z przewagą funkcji koncentracji przemysłu w rejonie głównych liniowych elementów komunikacji - główne linie kolejowe, - nieistotny jest fakt, że działka nr [...] (po podziale [...] oraz [...]) została zaliczona do terenów zamkniętych zastrzeżonych ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa decyzją nr 14 Ministra Infrastruktury z 18 września 2020 r. w sprawie ustalenia terenów zamkniętych, przez które przebiegają linie kolejowe, - nieistotny jest fakt, że sporna nieruchomość nigdy nie została przekazana w posiadanie jakiejkolwiek innej jednostki organizacyjnej, a jedynym podmiotem władającym nią była Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych w P., potem PKP i w końcu PKP S.A., a poprzednicy prawni Skarżącej nigdy nie utracili zdolności do bycia posiadaczem w/w nieruchomości, - nieistotny jest fakt, że w stosunku do dawnej działki [...] (w wyniku jej podziału powstała m.in. działka [...]) w dniu 3 września 1994 r. została wydana decyzja o ustaleniu opłat rocznych na podstawie art. 40 ust. 3 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dnia 29 kwietnia 1985 r., wydana na rzecz [...] Dyrekcji Okręgowych Kolei Państwowych w P., - sporna nieruchomość nie służyła realizacji zadań publicznych należących do właściwości organów administracji państwowej, tj. zadaniom Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, - elementy faktycznego władania i zarządzania sporną nieruchomością nie mogą stanowić argumentu rozstrzygającego o tym, że dana nieruchomość nie "należała" w dniu 27 maja 1990 r. do rady narodowej i terenowego organu administracji rządowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej, - decyzje ustalające opłaty roczne z tytułu zarządu/użytkowania gruntu nie są wystarczającym dowodem ustanowienia zarządu w sensie prawnym, - nieistotny jest fakt, iż w dziale II księgi wieczystej nr [...] ujawniono jako właściciela przedmiotowych działek "Skarb Państwa (Polskie Koleje Państwowe)", a taki stan rzeczy utrzymuje się od 1952 r.; 3. art. 8 i 107 § 3 kpa, przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niepełne wyjaśnienie, które fakty Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała za udowodnione oraz dlaczego innym dowodom odmówiła wiarygodności; 4. art. 75 § 1 kpa, poprzez błędne przyjęcie, że jedynym dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogą być: decyzja terenowego organu administracji państwowej o oddaniu gruntu w zarząd, zawarta za zezwoleniem tego organu umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowa o nabyciu nieruchomości, podczas gdy przepisy ustawy komunalizacyjnej nie regulują postępowania dowodowego w sposób szczególny i tym samym zastosowanie winny w tej sytuacji mieć ogóle reguły wynikające z k.p.a., które przewidują także inne środki dowodowe; 5. art. 76 § 1 kpa, poprzez pominięcie okoliczności, że decyzja o ustaleniu opłat rocznych na podstawie art. 40 ust. 3 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dnia 29 kwietnia 1985 r., wydana na rzecz Zachodniej Dyrekcji Okręgowych Kolei Państwowych w P. stanowi dokument urzędowy, a zatem jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: 1. art. 5 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r., poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy nie wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki, ponieważ to poprzednik prawny PKP S.A. a nie Gmina Miasto P. władało sporną nieruchomością w dacie ustawowej komunalizacji; 2. art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, iż działka stanowiąca teren zamknięty zastrzeżony ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023 r., poz. 1752 ze zm., dalej: "pgk") może w ogóle podlegać ustawowej komunalizacji, mimo iż niewątpliwie służy w takiej sytuacji wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej; 3. art. 1 i art. 7 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. z 1948 r., Nr 43, poz. 312 ze zm., dalej: "rozporządzenie z 24 września 1926 r.", "rozporządzenie o utworzeniu PKP") w zw. z art. 16 i art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz.U. z 1989 r., Nr 26, poz. 138 ze zm., dalej: "ustawa z 27 kwietnia 1989 r.", "uPKP"), poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji błędne przyjęcie, że sporna nieruchomość nie znajdowała się w zarządzie PKP w momencie wejścia w życie ustawy z 10 maja 1990 r.; 4. art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. z 1989 r., Nr 14, poz. 74 ze zm., dalej: "uggwn") w brzmieniu obowiązującym w dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej (obecnie art. 80 uggwn), poprzez jego niezastosowanie i nieprzyjęcie, że sporna nieruchomość znajdowała się w zarządzie skarżącej w dniu wejścia w życie ustawy z 10 maja 1990 r.; 5. art. 38 ust. 2 uggwn, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, że każda jednostka organizacyjna miała "obowiązek" na gruncie tego przepisu do wystąpienia o wydanie decyzji przez terenowe organy administracji państwowej, podczas gdy nie można wystąpić o ustanowienie prawa zarządu, skoro już takowe prawo posiada się z mocy prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zaskarżonym w tej sprawie wyrokiem z 11 czerwca 2024 r., w sprawie I SA/Wa 358/24, oddalił skargę, uznając, że kwestionowana decyzja nie narusza prawa. W motywach rozstrzygnięcia wyjaśnił, że decyzja komunalizacyjna ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że stwierdza ona stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wejścia w życie ustawy z 10 maja 1990 r., tj. 27 maja 1990 r. Wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Zdaniem WSA, organ prawidłowo ustalił, że na 27 maja 1990 r., PKP nie przysługiwało prawo zarządu (użytkowania) spornej nieruchomości. Nie przedstawiono bowiem dokumentu potwierdzającego uzyskanie takiego prawa wobec objętego żądaniem komunalizacji gruntu. Powyższe doprowadziło KKU do prawidłowej konkluzji, że jako składnik mienia państwowego nieruchomość ta należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Sąd wojewódzki ocenił, że dokonana przez organ odwoławczy ocena sprawy, jak i rozważania prawne, były prawidłowe i znajdujące uzasadnienie w obowiązujących przepisach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocenił, że istota tej sprawy sprowadzała się do wykładni pojęcia mienia "należącego do". Podzielił przy tym wywody KKU, że użyte w art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej przez ustawodawcę ww. sformułowanie oznacza przynależność mienia państwowego do określonego podmiotu w sensie prawnym, nie faktycznym (jak przyjął Wojewoda). Na potwierdzenie powyższego wymienił orzecznictwo sądowe. Podkreślił, że w tym stanie rzeczy faktyczne władanie nieruchomością przez inny podmiot (w tym przypadku PKP) nie stanowi negatywnej przesłanki komunalizacji mienia, która w trybie art. 5 ust. 1, następowała z mocy prawa z dniem wejścia ustawy komunalizacyjnej w życie. Podstawowym zagadnieniem istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy było - zdaniem WSA - ustalenie stanu prawnego i faktycznego spornej nieruchomości, a przede wszystkim zbadanie, czy na 27 maja 1990 r., PKP dysponowało tytułem prawnym do gruntu, co wykluczałoby możliwość jego komunalizacji, czy też władało nim jedynie faktycznie. Analizując akta administracyjne, Sąd I instancji stwierdził, że bez wątpliwości PKP w ww. dacie nie dysponowało żadnym aktem dotyczącym spornej nieruchomości (tj. decyzją, umową, protokołem zdawczo-odbiorczym), który ustanowiłby uprawnienie do zarządu lub użytkowania. Dokumentów kreujących prawo zarządu nie odnaleziono. W znajdującym się w aktach wniosku PKP o wydanie decyzji uwłaszczeniowej spółka także nie powołuje się na jakiekolwiek prawo do gruntu, wskazując wyłącznie na posiadanie, co jest jej zdaniem wystarczające do uznania, że zachodzą przesłanki do wyłączenia nieruchomości spod komunalizacji (art. 11 ustawy komunalizacyjnej). Tym samym uprawniony był wniosek organu odwoławczego, że PKP władało nieruchomością wyłącznie w sposób faktyczny. Powołując się na art. 6 uggwn, w brzmieniu obowiązującym na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej, terenowe organy administracji państwowej zarządzały gruntami państwowymi, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Dalej Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że zarząd (dziś trwały zarząd), uprawnia określony podmiot do władania nieruchomością, natomiast sam fakt korzystania przez PKP z nieruchomości, co do zasady tego prawa nie kreuje. Wskazał, że obowiązująca w tamtym czasie uggwn przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określonych wypadkach – enumeratywnie wymienionych w przepisach tej ustawy. Stosownie do art. 38 ust. 2 tej ustawy, dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogły być: 1) decyzja o oddaniu w zarząd, 2) zawarta za zezwoleniem tego organu, umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, 3) bądź umowa o nabyciu nieruchomości. Tego rodzaju dokumentami PKP, jak już zaznaczono, nie dysponowało. Powołując się na art. 87 ust. 2 uggnw Sąd wojewódzki zauważył, że zainteresowane jednostki, które nie legitymowały się dokumentami o przekazaniu nieruchomości, wydanymi w formie prawem przewidzianej, a były na 1 sierpnia 1988 r. posiadaczami gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, mogły złożyć wniosek o uregulowanie tego stanu prawnego. Konstatując powyższe WSA stwierdził zasadność stanowiska KKU, że na 27 maja 1990 r., z którym ustawa komunalizacyjna wiąże skutek w postaci przejścia na właściwe gminy prawa do mienia ogólnonarodowego spełniającego przesłanki określone w art. 5 ust. 1 i 2 tej ustawy, PKP nie legitymowało się tytułem prawnym do spornej nieruchomości, którego istnienie uniemożliwiałoby komunalizację. Na ww. datę sporna nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa, co potwierdza wpis w księdze wieczystej. Sąd I instancji uznał również, że prawa zarządu do tej nieruchomości nie sposób wywieść również z mających charakter ogólny aktów normatywnych dotyczących funkcjonowania PKP. Następnie WSA opisał główne, historyczne akty prawne dotyczące przedsiębiorstwa i wynikające z nich prawa, przytaczając szeroko argumentację uchwał siedmiu sędziów NSA z 27 lutego 2017 r. sygn. akt I OPS 2/16 i z 26 lutego 2018 r., I OPS 5/17. Wskazał także na moc wiążąca uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 269 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "ppsa"). Odnosząc się do pozostałych zarzutów Sąd I instancji ocenił, że fakt istnienia na spornym terenie linii kolejowej o znaczeniu państwowym nie wyłącza komunalizacji. Zdaniem WSA, w świetle przepisów kreujących powstanie PKP, brak jest regulacji stanowiącej podstawę uznania, że mamy do czynienia z podmiotem wykonującym w dacie komunalizacji zadania publiczne. Sąd wojewódzki zauważył, że powołane w skardze rozporządzenie wydane zostało dopiero w 2013 r. i choćby z tego powodu jego zastosowanie w sprawie jest niemożliwe (inna niż komunalizacyjna data ustalania stanu faktycznego i prawnego). Podobny argument odnosi się do ustanowienia na spornym terenie terenu zamkniętego (decyzją Ministra Infrastruktury z 18 września 2020 r. w sprawie ustalenia terenów zamkniętych) i decyzji o ustaleniu opłat wydanej 3 września 1994 r., a więc po dacie komunalizacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił, że ww. akt z 3 września 1994 r. nie odnosi się do konkretnie ustanowionego dla tej nieruchomości prawa zarządu, wynikającego z innej decyzji – co w świetle jednolitego orzecznictwa sądowoadministracyjnego – wyklucza przyjęcie zasadności poglądu, że PKP dysponuje prawem zarządu do tej nieruchomości. Zdaniem Sądu wojewódzkiego, słusznie w tej sprawie KKU uznała, że nie znajduje zastosowania art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy komunalizacyjnej, gdyż PKP nie figuruje w wykazie objętym rozporządzeniem z 9 lipca 1990 r. Końcowo WSA stwierdził, że organ odwoławczy rozpatrzył całokształt materiału dowodowego i dokonał prawidłowej oceny przesłanek komunalizacji w odniesieniu do spornej nieruchomości oraz w należyty sposób uzasadnił zajęte stanowisko. Sąd I instancji nie dopatrzył się też naruszenia przez organ przepisów kpa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła spółka, kwestionując go w całości i zarzucając: I. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ppsa), cyt.: "(...) które miało wpływ na wynik sprawy..." tj.: 1) art. 5 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające..., cyt.: "(...) poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na nieuwzględnieniu, iż z brzmienia tych przepisów a contrario wynika, że mienie będące własnością Skarbu Państwa, które "nie należało" w momencie wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej do rady narodowej albo terenowego organu administracji rządowej stopnia podstawowego, bądź też do przedsiębiorstwa państwowego, dla którego te organy pełniły funkcję organu założycielskiego, nie staje się własnością właściwej gminy, co ma znaczenie w niniejszej sprawie, ponieważ to poprzednik prawny PKP S.A. a nie Gmina Miasto P. władał sporną nieruchomością w dacie ustawowej komunalizacji; 2) art. 11 ust. 1 pkt. 1 ustawy z 10 maja 1990 r., cyt.: "(...) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, iż poprzednik prawny Skarżącej nie wykonywał w dacie komunalizacji zadań publicznych, mimo iż: a. przedmiotowa działka stanowi teren zamknięty zastrzeżony ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, a co za tym idzie nie może w ogóle podlegać ustawowej komunalizacji, b. sporna nieruchomość w dacie komunalizacji faktycznie służyła realizacji zadań publicznych, bowiem posadowiona na niej infrastruktura kolejowa była wykorzystywana przez przedsiębiorstwo państwowe "PKP" jako element systemu państwowej kolei użytku publicznego, c. Minister Transportu i Gospodarki Morskiej wykonywał swoje zadania dotyczące kolei publicznych częściowo przy pomocy przedsiębiorstwa państwowego "PKP", którego był organem założycielskim i nad którym sprawował de facto władzę, a które służyło zaspokajaniu potrzeb ludności w dziedzinie transportu"; 3) art. 1 i art. 7 ust. 1 rozporządzenia z 24 września 1926 r. w zw. z art. 16 i art. 50 ust. 1 uPKP, cyt.: "(...) poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że podstawą do przekazania gruntów PKP w zarząd nie mogły być przepisy regulujące status PKP, a w konsekwencji, że PKP nie uzyskało prawa zarządu do posiadanych gruntów z mocy prawa", 4) art. 87 uggnw (obecnie art. 80 uggwn), cyt.: "(...) poprzez jego niezastosowanie i nieprzyjęcie, że sporna nieruchomość znajdowała się w zarządzie Skarżącej w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10.05.1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych", 5) art. 38 ust. 2 uggwn, cyt.: "(...) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, że każda jednostka organizacyjna miała "obowiązek" na gruncie tego przepisu do wystąpienia o wydanie decyzji przez t.o.a.p., podczas gdy nie można wystąpić o ustanowienie prawa zarządu, skoro już takowe prawo posiada się z mocy prawa." II. naruszenie prawa procesowego (art. 174 pkt 2 ppsa), które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 151 ppsa, cyt.: "(...) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi w całości, w sytuacji, gdy w sprawie zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c..." ppsa, 2. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ppsa i art. 135 ppsa w zw. z art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 75 § 1 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa, cyt.: "(...) poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji niezastosowanie środków przewidzianych ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku czynności podjętych w granicach sprawy, czego skutkiem było zaniechanie wyczerpującego zebrania dowodów w sprawie, a także brak rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego w sposób wszechstronny i kompletny, w szczególności poprzez wadliwe przyjęcie, że: - nieistotny jest fakt, że przedmiotowa nieruchomość na dzień 27 maja 1990 r. znajdowała się we władaniu Polskich Kolei Państwowych na podstawie ostatecznego orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. o wywłaszczeniu nieruchomości nr AA.I 5a/243/2/50 z dnia 30 grudnia 1950 r. oraz orzeczenia o wykonaniu wywłaszczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia 12 października 1951 r., nr SA.Adm. II la/541/51, - nieistotny jest fakt, że na działce [...] (po podziale działka [...] oraz [...]) znajduje się infrastruktura kolejowa, w tym linia kolejowa o znaczeniu państwowym nr [...] relacji [...] – [...] (poz. [...] załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 kwietnia 2013 r. w sprawie wykazu linii kolejowych o znaczeniu państwowym); - nieistotny jest fakt, że zgodnie z "Planem zagospodarowania przestrzennego mi. P. - 1990 r." z 1975 r. działka nr [...] zaliczona została do terenów intensywnego zainwestowania z przewagą funkcji koncentracji przemysłu w rejonie głównych liniowych elementów komunikacji - główne linie kolejowe, - nieistotny jest fakt, że działka nr [...] (po podziale [...] oraz [...]) została zaliczona do terenów zamkniętych zastrzeżonych ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa decyzją nr 14 Ministra Infrastruktury z 18 września 2020 r. w sprawie ustalenia terenów zamkniętych, przez które przebiegają linie kolejowe, - nieistotny jest fakt, że sporna nieruchomość nigdy nie została przekazana w posiadanie jakiejkolwiek innej jednostki organizacyjnej, a jedynym podmiotem władającym nią była Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych w P., potem PKP i w końcu PKP S.A., a poprzednicy prawni Skarżącej nigdy nie utracili zdolności do bycia posiadaczem w/w nieruchomości, - nieistotny jest fakt, że w stosunku do dawnej działki [...] (w wyniku jej podziału powstała m.in. działka [...]) w dniu 3 września 1994 r. została wydana decyzja o ustaleniu opłat rocznych na podstawie art. 40 ust. 3 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dnia 29 kwietnia 1985 r., wydana na rzecz [...] Dyrekcji Okręgowych Kolei Państwowych w P., - sporna nieruchomość nie służyła realizacji zadań publicznych należących do właściwości organów administracji państwowej, tj. zadaniom Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, - elementy faktycznego władania i zarządzania sporną nieruchomością nie mogą stanowić argumentu rozstrzygającego o tym, że dana nieruchomość nie "należała" w dniu 27 maja 1990 r. do rady narodowej i terenowego organu administracji rządowej stopnia podstawowego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej, - decyzje ustalające opłaty roczne z tytułu zarządu/użytkowania gruntu nie są wystarczającym dowodem ustanowienia zarządu w sensie prawnym, - nieistotny jest fakt, iż w dziale II księgi wieczystej nr [...] ujawniono jako właściciela przedmiotowych działek "Skarb Państwa (Polskie Koleje Państwowe)", a taki zapis utrzymuje się od 1952 r., - nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, że z treści decyzji o ustaleniu opłat rocznych na podstawie art. 40 ust. 3 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dnia 29 kwietnia 1985 r. wynika, że w stosunku do działki [...] organy traktowały PKP jako "użytkownika wieczystego" i pobierały z tego tytułu opłatę roczną "za prawo użytkowania wieczystego", co w połączeniu z ujawnieniem w 1952 r. w księdze wieczystej jako właściciela "Skarbu Państwa (Polskich Kolei Państwowych)", powinno pozwolić wyciągnąć wniosek co do tego, że na datę komunalizacji PKP dysponowało prawem zarządu dla tej nieruchomości, uprawniony był wniosek, że PKP władało nieruchomością wyłącznie w sposób faktyczny, podczas gdy legitymowało się w tym względzie decyzją z 03.09.1994 r. o ustaleniu opłat rocznych na podstawie art. 40 ust. 3 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z dnia 29 kwietnia 1985 r., wydaną na rzecz [...] Dyrekcji Okręgowych Kolei Państwowych w P. oraz pośrednio także wpisem w dziale II KW nr [...], co skutkowało dokonaniem błędnych ustaleń faktycznych i oddaleniem skargi"; 3. naruszenie art. 141 § 4 ppsa, cyt.: "(...) poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego wyroku z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń i nie odniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, w szczególności: - brak wyczerpującego merytorycznego ustosunkowania się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zwłaszcza zarzutu, że w księdze wieczystej dla przedmiotowej nieruchomości obok Skarbu Państwa jako właściciela ujawniono także Polskie Koleje Państwowe, co potwierdza fakt władania nieruchomością przez Skarżącą oraz - brak wyczerpującego ustosunkowania się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, zwłaszcza naruszenia art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, co uniemożliwia merytoryczną kontrolę instancyjną postępowania sądowo-administracyjnego." Podnosząc powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W środku zaskarżenia wyroku zawarto również oświadczenie o zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie ww. zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W analizowanej sprawie przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 ppsa, nie zachodzą. Rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 ppsa, gdyż PKP – na podstawie art. 176 § 2 ppsa – złożyło oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, a pozostałe strony w ustawowym terminie nie zawnioskowały o jej przeprowadzenie. Skarga kasacyjna jest uzasadniona w zakresie, który skutkował uchyleniem kwestionowanego wyroku, ponieważ Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 ppsa. W myśl tego przepisu, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Art. 141 § 4 ppsa można naruszyć m.in. wtedy, gdy uzasadnienie nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta wyklucza kontrolę instancyjną wyroku. Przy czym okoliczność, że motywy rozstrzygnięcia nie odnoszą się szczegółowo do wszystkich argumentów strony, stanowi istotne naruszenie omawianej regulacji jedynie wtedy, gdy ta wadliwość mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli na treść podjętego rozstrzygnięcia - do czego doszło na gruncie tej sprawy. Zdaniem składu orzekającego w sprawie sygn. akt I OSK 2097/24, uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera rzetelnego wyjaśnienia podstawy prawnej zapadłego rozstrzygnięcia. Materialnoprawną podstawą weryfikowanej przez Sąd I instancji decyzji KKU był art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. W myśl tego przepisu, cyt.: "(...) jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do: 1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, 2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, 3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1 - staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin." Wymienione w cytowanym przepisie przesłanki komunalizacji mienia należy oceniać na datę wejścia w życie ustawy (27 maja 1990 r.), biorąc jednak przy tym pod rozwagę warunki negatywne, określone w art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r., jako "przepisy, które stanowią inaczej". Do regulacji takich zaliczyć należy normę prawną, wpisaną w dyspozycję art. 11 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające.... W myśl tego przepisu, cyt.: "Składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli: 1) służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej". Jak wynika przy tym z treści skargi, wniesionej do Sądu wojewódzkiego, PKP podnosiła, że wydając zaskarżoną decyzję, organ dokonał wadliwej wykładni ww. przepisu prawa materialnego - w tym art. 11 ust. 1 pkt. 1 ustawy z 10 maja 1990 r., poprzez wadliwe przyjęcie, że cyt.: "(...) działka stanowiąca teren zamknięty, zastrzeżony ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne może w ogóle podlegać ustawowej komunalizacji, mimo iż niewątpliwie służy w takiej sytuacji wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej" - zarzut II.2 skargi do WSA. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że błędne przyjęcie przez KKU, że PKP, na 27 maja 1990 r., nie wykonywały zadań należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej, a składniki mienia wchodzące w skład spornej nieruchomości do wykonywania takich właśnie zadań służyły. Wadliwą wykładnię art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. zarzucono również Sądowi wojewódzkiemu w skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ramach naruszeń materialnoprawnych (zarzut I. 2). W motywach wyroku WSA brak jest jednak jakiegokolwiek odniesienia się składu orzekającego, do treści tego przepisu. Sąd I instancji, zobowiązany do oceny sprawy w jej całokształcie, uzasadnieniem wyroku objął omówienie przesłanek z art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. (wraz ze stosownym orzecznictwem), pomijając w zasadzie zupełnie dokonanie wykładni i oceny ewentualnego zastosowania w tej sprawie "przepisów, które stanowią inaczej". Przede wszystkim w uzasadnieniu wyroku brak jest stanowiska Sądu I instancji w zakresie wykładni art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające... w wyżej przedstawionym kontekście. Do przesłanek negatywnych komunalizacji, objętych art. 11 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r., WSA odniósł się jedynie pobieżnie (str. 12 uzasadnienia wyroku, karta 80 verte akt sąd.). Przy czym wypowiedział się jedynie w kwestii przesłanki z art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z 10 maja 1990 r., wskazując, że cyt.: "Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie Komisja słusznie uznała, że nie znajduje zastosowania art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy komunalizacyjnej, stosownie do treści którego (...). Ta zaś w wykazie objętym rozporządzeniem Rady Ministrów z 9 lipca 1990 r. w sprawie ustalania wykazu przedsiębiorstw państwowych i jednostek organizacyjnych, których mienie nie podlega komunalizacji (Dz. U. Nr 51, poz. 301) PKP nie ujęła. Określenie "należące" do przedsiębiorstw państwowych oznaczało bowiem, jak już wyjaśniono, należenie mienia państwowego do tych podmiotów w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym, to jest posiadanie określonego tytułu prawnego, którego PKP do przedmiotowej nieruchomości nie posiadały." W konsekwencji Sąd wojewódzki pominął zupełnie pkt 1 tego przepisu, do którego wykładni i oceny zastosowania w sprawie był również zobowiązany. Powyższe, jako wykluczające kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, stało u podstaw uwzględnienia skargi kasacyjnej, jako zasadnej - w tej części. Ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny pozostałych zarzutów środka zaskarżenia byłaby zaś co najmniej przedwczesna, gdyż brak analizy (w tym jakiejkolwiek wykładni) oraz walidacji możliwości zastosowania przesłanki negatywnej komunalizacji uniemożliwia pełne odzwierciedlenie procesu decyzyjnego Sądu I instancji, a więc i kontrolę instancyjną. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd wojewódzki weźmie powyższe pod uwagę, dokonując w szczególności wykładni i oceny zastosowania w tej sprawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające...- jako "przepisu, który stanowi inaczej" - a więc przesłanki ewentualnie wyłączającej zastosowanie art. 5 ust. 1 tej ustawy wobec objętej aktem KKU z 14 grudnia 2023 r., nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny, uznając skargę kasacyjną za uzasadnioną ze wskazanego powyżej powodu – z mocy art. 185 § 1 ppsa – orzekł jak w sentencji. W oparciu o art. 207 § 2 ppsa, Sąd kasacyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz PKP uznając, że z uwagi na okoliczności sprawy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym ten przepis stanowi. Zdaniem składu orzekającego w tej sprawie, w przypadku, gdy przyczyną sprawiającą, że doszło do postępowania kasacyjnego była wadliwość orzeczenia Sądu I instancji – spowodowana wyłącznie stanowiskiem tego Sądu – nie zaś wynikiem merytorycznej kontroli zaskarżonego aktu, w stopniu uzasadniającym uchylenie wyroku, brak jest dostatecznych podstaw do obciążenia organu administracji publicznej kosztami postępowania kasacyjnego.