I GZ 79/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 stycznia 2026 r. sygn. akt I SA/Rz 509/25 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi R. S. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 2 września 2025 r. nr 9009-2025-2302 w przedmiocie przyznania płatności dobrostanowej postanawia uchylić zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 stycznia 2026 r., sygn. akt I SA/Rz 509/25.

Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarządzeniem z 8 stycznia 2026 r. wezwał R. S. (dalej zwanego: skarżącym) do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej przez niego skargi na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z 2 września 2025 r. w przedmiocie przyznania płatności dobrostanowej, w kwocie 570 złotych, stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535; powoływanego dalej jako: rozporządzenie Rady Ministrów). Zażalenie na powyżej opisane zarządzenie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i zwrot sprawy do WSA w Rzeszowie, wstrzymanie biegu terminu na wykonanie zarządzenia do czasu prawomocnego rozpoznania skargi, a także zwolnienie z opłaty od zażalenia, gdyby taka opłata była wymagalna. Skarżący w uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy, który w jego ocenie doprowadził do błędnego określenia przez WSA w Rzeszowie wysokości żądanego wpisu sądowego. Skarżący wyjaśnił, że w skardze nie wskazał wartości przedmiotu zaskarżenia, gdyż taka wartość nie została określona ani wyliczona. Wartość taka nie wynika, w ocenie skarżącego, z zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącego konsekwencją zawyżenia tej opłaty jest ograniczenie prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.) sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Natomiast art. 220 § 3 p.p.s.a. wprowadza odrębny rygor nieuiszczenia wpisu od m.in. skargi pomimo wezwania, którym jest odrzucenie tego środka zaskarżenia. Stosownie do brzmienia art. 230 § 1 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. W tym kontekście istotnym jest, że wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały, o czym stanowi art. 231 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego bada jego zgodność z prawem, tj. prawidłowość wskazania podstawy prawnej żądanego wpisu oraz jego wysokość. Wezwanie dokonane na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału należy uznać za nieprawidłowe. Błędna okazała się podstawa prawna wezwania, a w konsekwencji wysokość wpisu od skargi do uiszczenia którego został wezwany skarżący. Postępowanie administracyjne toczące się w przedmiocie przyznania płatności dobrostanowej jest w istocie postępowaniem w zakresie przyznawania pomocy w ramach płatności bezpośrednich wymienionych w art. 16 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 1 ze zm.), oraz w katalogu znajdującym się w art. 20 pkt 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1741 ze zm.). Prawidłową zatem podstawą do jego wyliczenia była podstawa prawna ujęta w § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów, bowiem w sposób odrębny traktować należy postępowanie w przedmiocie przyznania płatności, a inaczej postępowanie w przedmiocie ewentualnego jej zwrotu, gdzie faktycznie sprawa dotyczy należności pieniężnych. W świetle powyższego należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarga wniesiona przez skarżącego objęta jest wpisem stałym. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia pomimo, że sprawa tylko pośrednio dotyczy należności pieniężnych, a w konsekwencji powyższego niewłaściwie powołano postawę prawną wezwania do uiszczenia wpisu sądowego i określono należną kwotę wpisu od skargi. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.