I SA/Ol 28/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Górska Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy sędzia WSA Anna Janowska (sprawozdawca) Protokolant sekretarz sądowy Elżbieta Parda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2026r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia 27 listopada 2025 r., nr 417/OR14/2025 w przedmiocie przyznania płatności ekologicznej na rok 2024 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie na rzecz strony skarżącej E. P. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z 27 listopada 2025 r. Dyrektor Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie (dalej jako: "organ odwoławczy", "Dyrektor OR ARiMR") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ostródzie (dalej jako: "organ pierwszej instancji", "Kierownik BP ARiMR") z 17 października 2025 r. w sprawie przyznania E. P. (dalej jako: "strona", "skarżąca") płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2024. Z przedłożonych Sądowi wraz ze skargą akt administracyjnych wynikał następujący stan prawny i faktyczny sprawy: W dniu 14 maja 2024 r. strona złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2024, na podstawie którego strona ubiegała się m.in. o przyznanie płatności ekologicznej w ramach Pakietu 11. Uprawy paszowe na gruntach ornych (po okresie konwersji) oraz o przyznanie kosztów transakcyjnych, w stosunku do działek: H o powierzchni 0,15 ha położonej na działce ewidencyjnej [...], D o powierzchni 8,46 ha położonej na działce ewidencyjnej [...] i F o powierzchni 4,96 ha położonej na działce ewidencyjnej [...]. W dniu 30 grudnia 2024 r. strona złożyła zmianę do wniosku. W dniu 18 października 2024 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa otrzymała wykaz z 15 października 2024 r. sporządzony przez Jednostkę Certyfikującą E. Sp. z o.o. (dalej jako: "JC"), który zawierał informacje o certyfikacji gospodarstwa. W wykazie potwierdzono uprawy ekologiczne dla działek ewidencyjnych nr: [...] z uprawą mieszanki wieloletniej traw z bobowatymi drobnonasiennymi o powierzchni 8,46 ha (działka rolna D), [...] z uprawą mieszanki wieloletniej traw z bobowatymi drobnonasiennymi o powierzchni 4,96 ha (działka rolna F), [...] z uprawią mieszanki wieloletniej traw z bobowatymi drobnonasiennymi o powierzchni 0,15 ha (działka rolna H). W przypadku działek ewidencyjnych: [...] obejmujących działkę rolną B nie potwierdzono uprawy ekologicznej - tj. nie zamieszczono ich w wykazie. Kierownik BP ARiMR po analizie materiału dowodowego decyzją z 10 kwietnia 2025 r. przyznał stronie w ramach Pakietu 11 płatność w łącznej wysokości 21.509,28 zł, w tym kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego na rok 2024 w łącznej wysokości 1.100 zł. Nadto ustalił obszar gruntów ornych objętych od dnia 15 marca 2020 r. zobowiązaniem ekologicznym na powierzchnię 45,76 ha. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, zarzucając, że nie przyznano płatności do działki rolnej B, na której od 15 marca 2020 r. realizowano zobowiązanie ekologiczne. Wskazała, że sposób uprawa działek nie zmienił się, natomiast we wniosku na 2024 r. nie wskazano działki B z uwagi na błąd popełniony przez doradcę z Biura Zespołu Doradców w M., którego strona nie mogła samodzielnie wykryć. W toku postępowania organ odwoławczy pismem z 31 lipca 2025 r. wezwał stronę do przedstawienia dowodów świadczących o tym, że na powierzchni działki rolnej B realizowane było zobowiązanie ekologiczne w 2024 r., zgodnie m.in. wymaganiami zawartymi w § 5 ust. 1 pkt 1-5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Rolnictwo ekologiczne'' objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1784 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie ekologiczne"). W związku powyższym wezwano do przedłożenia m.in.: planu działalności ekologicznej, rejestru działalności ekologicznej, zawierającego wykaz działań agrotechnicznych prowadzonych na działce rolnej B w 2024 r. oraz protokołu Jednostki Certyfikującej. W odpowiedzi pełnomocnik strony przedłożył: rejestr działalności rolnośrodowiskowej lub działalności ekologicznej lub zabiegów agrotechnicznych (PROW 2014-2020 oraz WPR PS), plan działalności ekologicznej z 15 czerwca 2020 r., protokół JC z kontroli gospodarstwa nr [...]. Dyrektor OR ARiMR decyzją z 28 sierpnia 2025 r. uchylił decyzję Kierownika BP ARiMR w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że w materiale dowodowym istnieją wątpliwości wymagające wyjaśnienia. Kierownik BP ARiMR pismem z 4 września 2025 r. zwrócił się do JC o określenie, czy na działce rolnej B została przeprowadzona certyfikacja na 2024 r. JC poinformowała, że strona w 2020 r. zgłosiła powierzchnię [...] (1,30 ha), [...] (1,21ha), [...] (27,43 ha), deklarując nieekologiczny sposób użytkowania. Powierzchnie te w 2024 r. wchodziły w skład działki rolnej B. Tym samym, w związku z deklaracją producenta, ww. powierzchnie nie podlegały certyfikacji na zgodność z przepisami o rolnictwie ekologicznym. Decyzją z 17 października 2025 r. Kierownik BP ARiMR przyznał stronie w ramach Pakietu 11 płatność w łącznej wysokości 21.509,28 zł, w tym kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego na rok 2024 w łącznej wysokości 1.100 zł oraz ustalił obszar gruntów ornych objętych od dnia 15 marca 2020 r. zobowiązaniem ekologicznym na powierzchnię 45,76 ha. Utrzymując w mocy powyższą decyzję, Dyrektor OR ARiMR wskazał, że warunki do przyznania płatności ekologicznej wynikają m.in. z § 2 ust. 1 pkt 4, § 6 ust. 1 pkt 2, § 9 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, art. 35 ust. 1,2 i 3, art. 38 ust. 2 i 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/848 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie Rady (UE) nr 834/2007 (Dz. U. UE. L. z 2018 r. Nr 150, str. 1 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie 2018/848"), art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b), art. 6 ust. 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 23 czerwca 2022 r. o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1235; dalej jako: "ustawa o rolnictwie ekologicznym"). Przy czym, jak podkreślił organ odwoławczy, wykaz JC ma decydujące znaczenie dla przyznania płatności ekologicznej. Stosownie bowiem do art. 6 ust. 5 ustawy o rolnictwie ekologicznym stanowi on dokument urzędowy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 i 803, dalej jako: "k.p.a."). Nadto zgodnie z § 2 i § 9 rozporządzenia ekologicznego jedynie wykazanie uprawy jako produktu ekologicznego przez specjalistyczną JC dowodzi, że spełnione zostały warunki umożliwiające przyznanie płatności. W ocenie Dyrektora OR ARiMR, przedłożony przez pełnomocnika strony protokół z kontroli gospodarstwa nie potwierdził, że działka rolna B została uznana za ekologiczną w 2024 r. Co więcej organ podkreślił, że strona 20 czerwca 2024 r., tj. w dniu kontroli, zdawała sobie sprawę z jej zakresu, o czym świadczy podpis na Wykazie działek ewidencyjnych użytkowanych rolniczo w gospodarstwie, jak również podpisy złożone na każdej stronie protokołu. Samo prowadzenie uprawy ekologicznej nie dowodzi wytworzenia produktu ekologicznego. Dla stwierdzenia, że dany produkt spełnia wymogi i może zostać uznany, jako produkt ekologiczny konieczne jest spełnienie szeregu warunków wynikających z przepisów prawa. Postępowanie takie kończy się wydaniem stosownego certyfikatu, którego strona nie posiada w odniesieniu do uprawy na działce rolnej B o powierzchni 29,94 ha. W związku z brakiem deklaracji na wniosku oraz brakiem działki w JC, organ pierwszej instancji zasadnie, w ocenie organu odwoławczego, nie mógł przyznać płatności w stosunku do działki B. Prawidłowo również w oparciu o art. 78 ust. 1 i 2 k.p.a. organ pierwszej instancji odmówił uwzględnienia wniosku dowodowego strony w postaci przesłuchiwania zarówno świadków (D. D. - pełnomocnika strony, R. P. - doradcy, który pomagał przy sporządzaniu wniosków o przyznanie płatności w ubiegłych latach), jak również strony. Końcowo organ odwoławczy wskazał, że postępowanie administracyjne wszczynane jest na wniosek strony, zatem to ona kształtuje zakres swojego żądania i bierze na siebie odpowiedzialność za poprawną deklarację w zakresie żądania wskazanej we wniosku płatności. Postępowanie wyjaśniające przed organami ARiMR zostało w istotny sposób zmodyfikowane, w stosunku do postępowania uregulowanego w k.p.a. Organy ARiMR zostały zobowiązane na podstawie art. 66 ust.1 i 2 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024 r., poz.1741) jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, w miejsce obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Tym samym za błędy we wniosku odpowiada wyłącznie strona a nie upoważniony doradca, który wypełni go w imieniu strony. Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zaskarżyła strona, wnosząc o zmianę decyzji poprzez przyznanie płatności ekologicznej za obszar o powierzchni 43,17 ha oraz kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego na rok 2024 w miejsce dotychczasowej płatności za obszar o powierzchni 13,57 ha, ewentualnie o uchylenie w całości decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, o zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej według norm przepisanych oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z: - oświadczenia o zadeklarowanych powierzchniach na okoliczność zgłoszenia działek o numerach [...] jako ekologicznych, -faktury proforma nr [...] na okoliczność obszaru objętego certyfikacją, czyli ponad 50 ha, - planu działalności ekologicznej - wykazu działek rolnych i ekologicznych, na okoliczność zgłoszenia działek o numerach [...] jako ekologicznych, - wykazu działek rolnych ujętych w protokole z kontroli gospodarstwa z 2023 r. na okoliczność zgłoszenia działek o numerach [...] jako ekologicznych, - załącznika 2 do zgłoszenia podjęcia działalności w zakresie rolnictwa ekologicznego na okoliczność zgłoszenia działek o numerach [...] jako ekologicznych, - zeznań świadków D. D. i R. P. oraz skarżącej na okoliczności podniesione w uzasadnieniu skargi, w tym na okoliczność przebiegu procedury składania wniosku, zakresu dotyczącego działek objętych rolnictwem ekologicznym, braku zmian obszaru objętego rolnictwem ekologicznym, braku możliwości znalezienia błędu przez skarżącą. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie: - § 2 ust. 1, § 6 ust. 1 pkt 2, § 9 ust 1 rozporządzenia ekologicznego oraz art. 29 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, ze zm.) poprzez błędne uznanie, że nie było podstaw do przyznania skarżącej płatności ekologicznej ponad kwotę 21.509,28 zł, pomimo zgłoszenia działek o łącznej powierzchni 45,76 ha w ramach rolnictwa ekologicznego i spełnienia wymaganych warunków; - art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 i 4 oraz art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie właściwej ochrony słusznemu interesowi skarżącej poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prawnego, w tym w szczególności brak przesłuchania świadków oraz skarżącej na okoliczności istotne w sprawie, a także brak wyjaśnienia, które fakty miałyby być znane organowi z urzędu lub dotyczyć faktów powszechnie znanych. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że nie miała świadomości tego, że kształt wniosku, a co za tym idzie - obszar działek użytkowanych, jako ekologiczne, miał ulec w 2024 r. zmianie. W 2020 roku deklarowała w wykazie działek rolnych i zobowiązań ekologicznych działki o numerach ewidencyjnych [...] (oznaczoną jako C1), [...] (D1), [...] (E1). W jej ocenie nie można się zgodzić ze stanowiskiem organu, że podpis skarżącej na Wykazie działek ewidencyjnych świadczy o tym, że zdawała sobie ona sprawę z zakresu kontroli oraz tego, że przedmiotowe działki rolne nie zostały uznane za ekologiczne. Przeciwnie, skarżąca będąc przekonana, że wniosek nie uległ zmianie w stosunku do pierwszego, który składała, podpisała dokument w dobrej wierze i zaufaniu do doradcy. Jednocześnie inspektor JC - dysponując zmienionymi danymi - powielił błąd dotyczący braku wpisania działek rolnych o powierzchni prawie 30 ha do protokołu. W związku z powyższym budzi wątpliwość, czy w niniejszej sprawie należycie przeprowadzono te czynności, skoro w poprzednich wnioskach uwzględniono działki o numerach [...], których powierzchnia wynosi 29,94 ha, a w ostatnim okresie - mimo braku zmiany w stanie faktycznym - ich nie ujęto. Konsekwencją błędnego zaczytania danych była certyfikacja z pominięciem działek o numerach [...], przy czym zauważono, że faktura za certyfikację opłacana jest co do całości zobowiązania. W świetle doświadczenia życiowego, logiki i ekonomii niezasadne byłoby niezgłoszenie w ostatnim roku obowiązywania programu powierzchni działki, która przecież uprzednio była objęta płatnościami ekologicznymi w sytuacji, gdy stan faktyczny nie uległ zmianie. Zdaniem skarżącej, wątpliwości wzbudziło też stwierdzenie przez JC, że skarżąca w 2020 r. zgłosiła działki [...], deklarując ich nieekologiczny sposób użytkowania, w sytuacji gdy w 2020 r. działki te zostały oznaczone jako "E" czyli produkcja ekologiczna - Załącznik 2 do zgłoszenia podjęcia działalności w zakresie rolnictwa ekologicznego. Potwierdzeniem stanowiska skarżącej jest też wykaz działek rolnych ujętych w protokole z kontroli gospodarstwa z 2023 r. Protokół z kontroli gospodarstwa wskazuje na ekologiczny sposób użytkowania działek o numerach [...], co stoi w sprzeczności z przytoczonym w zaskarżonej decyzji stanowiskiem JC. Rozbieżności tej organ nie wyjaśnił. Jak podniesiono, skarżąca nie może ponosić ujemnych konsekwencji błędnego zaczytania wniosku z sytemu, którym operują doradcy. Jak podkreśliła nie była w stanie samodzielnie wykryć błędu, szczególnie, że co roku korzystała z pomocy doradców i nie było z tego tytułu nieprawidłowości. Wniosek został złożony 14 maja 2024 r., widnieje na nim adnotacja, że braki można było uzupełnić do 15 maja 2024 r. Wykrycie błędu systemu komputerowego było więc dla niej nieosiągalne. Poza tym, wobec braku nanoszenia zmian przez skarżącą, była ona przekonana, że wniosek został złożony w zakresie takim jak do tej pory. Skarżąca nie podawała, że działki o numerach [...] mają być ujęte jako użytkowane w sposób nieekologiczny. Inspektor JC również nie dostrzegł tego błędu. Natomiast konsekwencje z tego powodu poniesie wyłącznie skarżąca, choć nie zawiniła w żaden sposób. Skarżąca zarzuciła także, że mimo zgłaszania świadków na wcześniejszych etapach niniejszej sprawy, nie zostali oni przesłuchani. Organ nie wyjaśnił wyczerpująco, dlaczego odstąpił od tych czynności, mimo że zeznania świadków mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podzielając swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 11 marca 2026 r. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako: "p.p.s.a."), oddalił wnioski dowodowe skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie z uwagi na to, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Wskazania przy tym wymaga, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny przez Sąd, czy organy ARiMR prawidłowo przyznały skarżącej płatność ekologiczą (PROW 2014-2020) na rok 2024 w wariancie 11.1 do działek rolnych D, F i H o łącznej powierzchni 13,57 ha, nie obejmując tą płatnością działki rolnej B o powierzchni 29,94 ha. W ocenie Sądu, stanowisko OR Dyrektora ARiMR, choć formalnie poprawne, jest przedwczesne. Nie zostało dostatecznie przeanalizowane i wyjaśnione, czy - przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności faktycznych związanych z ubieganiem się strony o płatność ekologiczną (PROW 2014-2020) na rok 2024 - podczas wypełniania wniosku nie został popełniony przez rolnika błąd, wobec którego nie można przypisać mu złej woli, a organ mógł ten błąd mógł stwierdzić na podstawie treści wniosku oraz wiedzy urzędowej i obowiązującego stanu prawnego (art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności; Dz.U.UE.L.2014.227.69). Treść złożonego w niniejszej sprawie wniosku jest bezsporna i odpowiada ustaleniom przedstawionym przez Dyrektora OR ARiMR w zaskarżonej decyzji. W treści złożonego 14 maja 2024 r. wniosku zadeklarowano do płatności ekologicznej na 2024 r. w ramach wariantu 11.1. następujące działki rolne: D (nr ewidencyjny [...]) o powierzchni 8,46 ha, F (nr ewidencyjny [...]) o powierzchni 4,96 ha oraz H (nr ewidencyjny [...]) o powierzchni 0,15 ha - łącznie 13,57 ha. Co jednak organ odwoławczy pomija już w opisie stanu faktycznego przedstawionego w zaskarżonej decyzji, wezwaniem z 14 listopada 2024 r. organ pierwszej instancji na podstawie art. 50 § 1 k.p.a. zobowiązał stronę do złożenia w terminie 7 dni wyjaśnień lub dokumentów w zakresie wykrytych w sprawie nieścisłości dotyczących działek ewidencyjnych o numerach [...] oraz [...], które były deklarowane w poprzednim roku zobowiązania, a ponadto wskazano, że suma kwalifikowanych powierzchni zadeklarowanych w ramach wariantu 11.1 działek rolnych jest inna niż w sprawie pierwszorocznej. Wskazano, że w celu złożenia wyjaśnień strona powinna złożyć zmianę do wniosku lub dokumenty uzupełniające lub zgłosić się osobiście lub przez pełnomocnika w siedzibie organu. Z powyższego wynika, że organ pierwszej instancji dopuszczał możliwość zmiany wniosku o przyznanie płatności ekologicznej na 2024 r. Analogicznie możliwość wyjaśnienia wątpliwości co do treści wniosku strony dopuszczał organ odwoławczy, który na etapie postępowania odwoławczego wezwał stronę pismem z 31 lipca 2025 r. do złożenia wyjaśnień oraz przedstawienia dowodów potwierdzających realizację w 2024 r. zobowiązania ekologicznego na powierzchni działki rolnej B, a następnie w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej z 28 sierpnia 2025 r. dostrzegł potrzebę wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w związku z przedłożeniem przez stronę planu działalności ekologicznej, rejestru działalności ekologicznej oraz protokołu JC. Strona już po upływie terminu wyznaczonego w wezwaniu organu pierwszej instancji złożyła 30 grudnia 2024 r. zmianę do wniosku, w której w pozycji dotyczącej działki rolnej B (nr ewidencyjny [...]) o powierzchni 29,94 ha w rubryce zatytułowanej "Uwagi" wskazała symbol właściwy dla analizowanej płatności - RE 1420 oraz wskazała wariant 11.1, a także rok podjęcia zobowiązania - 2020. Wskazanie symbolu płatności ekologicznej jedynie w rubryce "Uwagi" powodowało, że w sumarycznym powierzchni deklarowanych do płatności ekologicznej w ramach wariantu 11.1 w dalszym ciągu figurowała powierzchnia gruntów 13,57 ha. Niemniej analiza zmiany wniosku, w zestawieniu z treścią skierowanego do strony wezwania organu pierwszej instancji, jak również okolicznością, że działka rolna B była deklarowana do płatności ekologicznej w ramach wariantu 11.1 przez cały dotychczasowy tok zobowiązania wieloletniego potwierdzała, że intencją strony było, by zmianą wniosku z 30 grudnia 2024 r. zadeklarowano wariant 11.1 również w odniesieniu do działki rolnej B. Z kolej w odpowiedzi na wezwanie organu odwoławczego z 31 lipca 2025 r. strona przedłożyła plan działalności ekologicznej, rejestr działalności ekologicznej potwierdzający prowadzenie działań agrotechnicznych na działce rolnej B w 2024 r. oraz protokół JC z 20 czerwca 2024 r., w którym w rubryce 20. dotyczącej komentarza inspektora wymieniono m.in. działkę ewidencyjną nr [...], przy czym w odniesieniu do działki rolnej B wskazano produkcję nieekologiczną. Strona przedłożyła również fakturę wystawioną przez JC 8 stycznia 2025 r. dotyczącą opłaty za certyfikację w odniesieniu do powierzchni gruntów wskazujących na certyfikację zobowiązania ekologicznego podjętego również na powierzchni działki rolnej B. W przedmiocie zakresu merytorycznego wniosku o przyznanie płatności ekologicznej na 2024 r. Sąd co do zasady podziela stanowisko organu, które ma odzwierciedlenie w przepisach prawa, że odpowiedzialność za treść merytoryczną wniosku ponosi rolnik. To rolnik deklaruje, do których działek, jakich powierzchni, jakie płatności i w jakim wariancie chce uzyskać, a samo postępowanie jest inicjowane na jej wniosek. Powinien zatem dochować należytej staranności w dopełnieniu wszystkich warunków, od których uzależnione jest uzyskanie płatności. Wniosek o płatność powinien zawierać wszystkie informacje niezbędne do ustalenia kwalifikowalności tej pomocy. W szczególności powinien pozwalać na jednoznaczną identyfikację zgłoszonych do płatności działek rolnych, ich powierzchnię, położenie, a jeśli to konieczne, dalsze specyfikacje dotyczące ich użytkowania, a także potrzebne do wykazania kwalifikowalności do przedmiotowego systemu lub środka (zob. art. 14 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014). Wnioski o przyznanie płatności stanowią oświadczenie wiedzy i woli, są składane pod rygorem odpowiedzialności karnej, zaś organy Agencji są związane treścią wniosków składanych przez rolników, nawet jeśli zlecają oni przygotowanie wniosku osobie trzeciej (wyrok NSA z 14 maja 2015 r., sygn. akt lI GSK 2106/14; CBOSA). Niemniej, w procesie wypełniania wniosku pewien udział został także przypisany właściwym organom. To one są odpowiedzialne za utworzenie systemu identyfikacji działek rolnych, który ma gwarantować nie tylko mierzalność działki, ale też jej niepowtarzalną i jednoznaczną lokalizację. W celu identyfikacji wszystkich działek właściwy organ ma obowiązek dostarczyć rolnikowi formularz geoprzestrzenny wniosku o przyznanie pomocy (art. 17 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014). Materiały graficzne dostarczone beneficjentowi powinny wskazywać granice oraz unikalną identyfikację działek referencyjnych, aby umożliwić beneficjentowi prawidłowe wskazanie wielkości i położenia każdej działki rolnej. Beneficjent może potwierdzić przekazane mu informacje, albo obowiązany jest je poprawić lub zmienić (art. 17 ust. 4 i 5 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014). Złożenie poprawnie wypełnionego wniosku nie jest jednak warunkiem bezwzględnym, co do którego nie przewidziano sytuacji wyjątkowych. W określonych przypadkach należy bowiem beneficjentom zezwolić na wprowadzanie korekt i poprawianie oczywistych błędów we wnioskach oraz we wszelkich dokumentach uzupełniających, dostosowywanie po ich złożeniu (zob. motyw 3 i 14 preambuły oraz art. 1 lit. h), art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014, a także art. 59 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008). Z art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 wynika, że wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze. Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym. W tym miejscu wskazać należy, że choć ww. rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 utraciło moc od 1 stycznia 2023 r., to jednak z uwagi na art. 14 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2022/1173 z dnia 31 maja 2022 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej (Dz.U.UE.L.2022.183.23), rozporządzenie to stosuje się nadal do: (a) wniosków o przyznanie pomocy w odniesieniu do płatności bezpośrednich, złożonych przed dniem 1 stycznia 2023 r.; (b) wniosków o płatność złożonych w związku ze środkami wsparcia wdrażanymi na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1305/2013; (c) systemu kontroli i kar administracyjnych w odniesieniu do przepisów dotyczących zasady wzajemnej zgodności. Z art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 wynika, że warunkiem dokonywania korekt i poprawek, w dowolnym czasie po złożeniu wniosku i dokumentów, jest stwierdzenie oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze. Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym. "Oczywisty błąd", o jakim mowa w ww. przepisie, nie dotyczy wyłącznie błędu pisarskiego lub rachunkowego. Błąd oczywisty to nie tylko błąd, który widoczny jest bez przeprowadzenia jakiejkolwiek dodatkowej analizy czy bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami. Przeciwnie, stwierdzenie oczywistego błędu najczęściej wiąże się z porównaniem dokumentu nim obarczonego z dokumentem wolnym od błędu (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 18 czerwca 2020 r., I SA/Go 117/20, Lex nr 3026373, wyrok WSA w Kielcach z 11 kwietnia 2019 r., I SA/Ke 88/19, Lex nr 2654239). Zdaniem Sądu, do kategorii tej można zaliczyć również niespójność, sprzeczność lub przeoczenie. Ocena organu winna być dokonana na podstawie ogólnej oceny danego przypadku (por. wyrok WSA w Szczecinie z 10 czerwca 2020 r., I SA/Sz 49/20, Lex nr 3024899, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 31 lipca 2019 r., I SA/Go 389/19, Lex nr 2706750, wyrok NSA z 17 grudnia 2019 r., I GSK 779/19, publ. CBOSA). W ocenie Sądu, jednostki organizacyjne ARiMR, jako organy wyspecjalizowane, profesjonalne i niewątpliwie oceną obejmujące wnioski kompleksowo, dysponujące adekwatną znajomością przepisów, mają obowiązek dostrzec oczywiste sprzeczności w składanych wnioskach. Z akt niniejszej sprawy wynika, że pracownicy organu pierwszej instancji bez trudu wychwycili błąd we wniosku strony dotyczący braku zgodności powierzchni zadeklarowanych w 2024 r. w ramach wariantu 11.1 z powierzchnią deklarowaną dotychczas w ramach zobowiązania wieloletniego. W przedmiotowej sprawie skarżąca już 5. rok realizowała zobowiązanie ekologiczne (ostatni rok zobowiązania), obejmujące od początku działkę rolną B o powierzchni (deklarowaną w pierwszych 3 latach zobowiązania w ramach działki rolnej E1 o łącznej powierzchni 31,52 ha). Od początku ujawnienia przez organ pierwszej instancji przedmiotowego błędu w postaci braku zadeklarowania do płatności ekologicznej działki rolnej B w ostatnim roku zobowiązania skarżąca konsekwentnie utrzymywała, że przeoczenie we wniosku działki powstało na etapie wypełniania wniosku elektronicznego przez osobę, która jej w tym pomagała. Co istotne, była to profesjonalistka - pracownica Ośrodka Doradztwa Rolniczego. Jak wskazywała strona, na etapie sporządzenia i złożenia wniosku nie była ona świadoma zaistnienia powyższego błędu. W ocenie Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy stosownie do brzmienia art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 powinien dokonać oceny na podstawie wszystkich okoliczności sprawy (jak wymaga tego ustawodawca unijny – "ogólnej oceny danego przypadku"), jaki był zamierzony przez rolnika zakres wniosku i czy stwierdzony błąd miał charakter błędu oczywistego, a ponadto czy nie został popełniony bez winy strony ("w dobrej wierze"). Przemawiać za tym może szereg okoliczności, które w niniejszej sprawie nie zostały ocenione w aspekcie normy z art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014, takich jak złożenie kolejnego wniosku w ramach zobowiązania 5-letniego, skorzystanie z pomocy Ośrodka Doradztwa Rolniczego przy wypełnianiu wniosku, złożenie 30 grudnia 2024 r. zmiany wniosku. W świetle art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 strona powinna być powiadomiona o wykryciu rozbieżności stwierdzonych przez organ w rozpoznawanej sprawie, aby mogła wyjaśnić, czy złożona deklaracja nie była obarczona błędem, zwłaszcza przy uwzględnieniu, że wniosek dotyczył ostatniego roku zobowiązania 5-letniego. W niniejszej sprawie strona została poinformowana o istniejących sprzecznościach, niemniej wydając rozstrzygnięcie w sprawie organy nie uwzględniły ani złożonej przez stronę zmiany wniosku z 30 grudnia 2024 r., ani też nie odniosły się do argumentacji strony w zakresie, w jakim wymagał tego od nich przepis art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014, co wskazywało na naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie, jakim obliguje on organy ARiMR do przedstawienia stosownego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Przyjęcie stanowiska, że organ nie weryfikuje wniosku w zakresie innym, niż sama jego treść formalna, pomijając przy tym złożoną przez skarżącą zmianę wniosku oraz posiadaną z urzędu wiedzę umożliwiającą weryfikację zgodności jej deklaracji ze stanem faktycznym i prawnym, byłoby nieproporcjonalne do ewentualnych negatywnych skutków, jakimi obciążono stronę skarżącą. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2020 poz. 217 j.t., dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich) w postępowaniu o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 k.p.a. nie stosuje się. W myśl art. 27 ust. 2 ww. ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawić dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z treści art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich wynika, że k.p.a. jest stosowany w ograniczonym zakresie, a ciężar dowodu co do okoliczności mających znaczenie dla płatności ciąży na rolniku składającym wniosek. To nie zwalnia jednak organów od przestrzegania zasady praworządności, czy też obowiązku rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W ocenie Sądu, organ odwoławczy nie powinien ograniczać kontroli wniosku tylko do oceny pod kątem nieprawidłowości mogących skutkować odmową przyznania płatności. Wniosek powinien być rozpatrzony w zakresie przysługujących rolnikowi uprawnień, w świetle wszystkich mogących znaleźć zastosowanie w sprawie przepisów. Tylko wówczas można przyjąć, że organ zrealizował wymagania wynikające z zasady praworządności, o której mowa w art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w zw. z art. 6 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP, a także stosownie do 27 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz art. 107 § 3 k.p.a. w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy i przedstawił jego ocenę w uzasadnieniu decyzji. Zdaniem Sądu, realizując zasady postępowania wynikające z ww. przepisów, organy orzekające powinny ocenić, czy w sprawie wystąpił "oczywisty błąd" w rozumieniu art. 4 rozporządzenia nr 809/2014 na podstawie nie tylko analizy wniosku złożonego 14 maja 2024 r., ale również zmiany wniosku z 30 grudnia 2024 r. i dokumentów uzupełniających przedłożonych przez stronę w reakcji na wezwanie organu odwoławczego z 31 lipca 2025 r. Oczywistość błędu należy rozważać w okolicznościach danej sprawy - jak stanowi art. 4 rozporządzenia nr 809/2014 - "na podstawie ogólnej oceny danego przypadku". Odmawiając uznania wyjaśnień strony o powodach niezadeklarowania w 2024 r. do płatności ekologicznej działki rolnej B, jak również nie odnosząc się do przedstawionego przez stronę materiału dowodowego, organ odwoławczy nie dokonał dogłębnej, pełnej oceny sprawy jako konkretnego, jednostkowego przypadku, w tym nie zbadał w sposób właściwy przesłanek z art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014, nie ocenił, czy przedmiotowego błędu nie można uznać za oczywisty oraz nie odniósł się do przesłanki dobrej wiary wnioskodawcy. W rezultacie nie dokonał właściwej oceny przypadku skarżącej na podstawie całego zebranego materiału dowodowego pod kątem zmiany zobowiązania ekologicznego, a posłużył się jedynie ogólnymi sformułowaniami i zacytowaniem treści przepisów prawa, wyciągając przedwczesny wniosek, że nie został spełniony warunek z § 2 i § 9 rozporządzenia ekologicznego. Zdaniem Sądu, również oparcie się przez organ orzekający w sprawie na informacji JC o braku certyfikacji uprawy na działce rolnej B w zakresie zgodności z przepisami o rolnictwie ekologicznym w 2024 r. nie było wystarczające, w sytuacji gdy literalne brzmienie powołanych przez organy § 2 i § 9 przepisów rozporządzenia ekologicznego, a także ustawy o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej nie zawężają możliwości przyznania płatności ekologicznej wyłącznie w odniesieniu do producentów, którzy znaleźli się w wykazie producentów spełniających wymagania dotyczące produkcji ekologicznej, a jedynie nadają tym wykazom moc dokumentu urzędowego (art. 6 ust. 5 ustawy o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej). Jak wskazał sam organ odwoławczy, naliczanie płatności ekologicznej, nie następuje wyłącznie w oparciu o informacje JC, ale również informacje wynikające z wniosku, informacje od innych podmiotów czy wyniki kontroli terenowych. Zgodzić się należy z organem, że wykaz JC może mieć decydujące znaczenie dla przyznania płatności ekologicznej, w sytuacji gdy zgłoszona do płatności ekologicznej działka rolna nie spełni wymagań dotyczących certyfikacji. W takim przypadku zasadne jest odwołanie się do argumentacji, że zadaniem ARiMR nie jest weryfikacja i badanie zasadności odmowy uznania, czy w gospodarstwie prowadzona jest produkcja zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym. Te kwestie należą bowiem do wyłącznej właściwości wysokospecjalistycznych JC. Jednakże w niniejszej sprawie ustaleń i oceny organu orzekającego nie wymagała okoliczność, czy uprawa jest prowadzona zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, lecz okoliczność, z jakich przyczyn działka rolna B nie została w 2024 r. poddana certyfikacji przez JC, co również powinno podlegać ocenie w kontekście wynikającej z art. 4 rozporządzenia nr 809/2014 przesłanki dobrej wiary wnioskodawcy. Sąd nie uwzględnił natomiast wniosku dowodowego zawartego w skardze. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Oznacza to, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym jest dopuszczalne wyjątkowo, jedynie w sytuacji wystąpienia wskazanych wyżej przesłanek i dotyczy wyłącznie dowodu z dokumentu. W sytuacji, gdy zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, Sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (wyrok NSA z 25 września 2000 r., sygn. akt FSK 1/00). Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, gdyż organ nie podjął się wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie kwestii mającej znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, powinno być dokonane przez organ w postępowaniu administracyjnym. Ponadto wskazania wymaga, że przedstawione w niniejszej sprawie kopie dokumentów nie zostały poświadczone za zgodność z oryginałem. Dodatkowo z literalnego brzmienia art. 106 § 3 p.p.s.a. wynika, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym niedopuszczalne jest przeprowadzanie dowodów z zeznań strony lub świadków (por.: wyroki: NSA z 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1282/22; WSA w Gliwicach z 3 lipca 2023 r., sygn. akt III SAB/G1135/23). Z powyższych względów Sąd stwierdził w niniejszej sprawie naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i 4, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 4 i art. 27 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, a także art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uzasadniało to uchylenie zaskarżonej decyzji. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy podda ocenie argumenty skarżącej pod kątem możliwego skorygowania oczywistego błędu, a zajęte stanowisko przedstawi wyczerpująco, pod względem prawnym i faktycznym, w uzasadnieniu decyzji. Dokona oceny argumentacji skarżącej w kontekście art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014, z uwzględnieniem wykładni tego przepisu wskazanej w uzasadnieniu wyroku oraz realiów niniejszej sprawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.