I GZ 60/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 1164/22 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 16 marca 2022 r., nr DIR-IIa.025.12.2021.DJ.4 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za niepodatkowe należności budżetowe postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 25 październik 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 1164/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a.") odrzucił skargę kasacyjną M. K. od wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 31 maja 2023 r. oddalającego skargę M. K. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 16 marca 2022 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości z tytułu zwrotu dofinansowania. W dniu 4 sierpnia 2023 r. strona skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę kasacyjną od wyroku oddalającego jej skargę z dnia 31 maja 2023 r. Zarządzeniem z dnia 7 sierpnia 2023 r. strona skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł – w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu został przesłany na wskazany adres pełnomocnika i doręczony tam w dniu 5 września 2023 r. (potwierdzenie na k. 102 akt sądowych), mimo tego należna opłata sądowa od skargi kasacyjnej nie została uiszczona (informacja na k. 105 akt sądowych). W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie obowiązany był odrzucić skargę kasacyjną. Pełnomocnik w imieniu skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania zażaleniowego w tym kosztów zastępstwa przez radcę prawnego wg norm przepisanych oraz zwrócenie się do Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa w Warszawie XIV Wydział Karny sygn. XIV K 431/21 o wydanie kopii opinii psychiatrycznej wydanej na potrzeby sprawy karnej stwierdzającej, że skarżąca cierpi na zaniki pamięci. Zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 58 § 1 pkt. 3 p.p.s.a. w zw. z art. 87 p.p.s.a. przez odrzucenie skargi kasacyjnej, co do którego uzupełniono braki formalne zgodnie z wezwaniem w warunkach uprawdopodobnienia przywrócenia terminu Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W takim przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątki od takiego obowiązku określają przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 i następne p.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnoszący skargę nie jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, czy to na podstawie przepisów p.p.s.a., czy też na podstawie orzeczenia sądu. Wezwanie do uiszczenia wpisu doręczono w dniu 5 września 2023 r. Siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu upłynął w niniejszej sprawie z dniem 12 września 2023 r., a wezwanie pozostało niewykonane. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 października 2024 r. oddalającym zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2022 r. w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej słusznie stwierdził, że brak winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, w szczególności przy dokonywaniu czynności procesowych, dla skuteczności których określony jest termin. Odnosi się to także do pełnomocnika procesowego strony, upoważnionego do dokonywania czynności w imieniu strony, przy czym zaniechania pełnomocnika w dokonaniu czynności obciążają stronę. Pełnomocnik skarżącej uchybienie terminu do wniesienia opłaty tłumaczył zanikami pamięci skarżącej. Jednak okoliczność ta nie została w żaden sposób uprawdopodobniona. Tymczasem to na pełnomocniku, jako profesjonaliście powołującemu się na brak winy w uchybieniu terminu, ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności na to wskazujących. Wynikający z art. 87 § 2 p.p.s.a. obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia okoliczności, nie oznacza, że strona może poprzestać wyłącznie na gołosłownych twierdzeniach. Podkreślenia wymaga, że sąd nie jest związany twierdzeniami wniosku, gdyż istota uprawdopodobnienia sprowadza się do przekonania sądu przynajmniej o prawdopodobieństwie zaistnienia okoliczności, z których wnioskodawca chciałby wywodzić pozytywne dla siebie skutki prawne. W rozpoznawanej sprawie właśnie przedstawienie dokumentów, takich jak chociażby zaświadczenie lekarskie opisujące stan zdrowia skarżącej, uprawdopodabniałoby brak winy w uchybieniu terminu. Takiego dokumentu jednak nie przedłożono, a wręcz przeciwnie, pełnomocnik wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego a następnie do Naczelnego Sądu Administracyjnego o zbadanie stanu zdrowia skarżącej poprzez zwrócenie się do Sądu Rejonowego o wydanie kopii opinii psychiatrycznej mocodawczyni. Wymóg uprawdopodobnienia braku winu należy do strony, która z danego faktu wywodzi twierdzenia a nie do sądu. Co istotne pełnomocnik, wiedząc o zanikach pamięci swojej mocodawczyni i zachowując należytą staranność, powinien był zweryfikować prawidłowość wykonania przez skarżącą przelewu w wyznaczonym terminie, chociażby telefonicznie z sekretariatem Sądu. Nie może przy tym ujść uwadze, że wezwanie o uiszczenie wpisu było kierowane do pełnomocnika skarżącej, a więc do podmiotu, który jest pełnomocnikiem profesjonalnym. Z treści art. 214 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych (na które składa się również wpis zgodnie z treścią art. 211 w zw. z art. 212 § 2 p.p.s.a.) obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Nadto art. 219 § 1 p.p.s.a. stanowi, że opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. Pełnomocnik profesjonalny, reprezentujący swego mandanta i działający w jego interesie powinien wiedzieć, że od wniesionej skargi kasacyjnej – w sytuacji, gdy stronie nie przyznano prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a sprawa nie leży w katalogu spraw przedmiotowo wyłączonych od opłacenia ich wpisem sądowym – należało uiścić wpis sądowy, tym bardziej w sytuacji, gdy po dostrzeżeniu braku formalnego w tym zakresie, Sąd I instancji wezwał do uiszczenia należnej opłaty. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a wniesione zażalenie nie podważa tej oceny. Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. i art. 198 p.p.s.a. oddalił zażalenie.