I GZ 40/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 607/23 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. N. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 22 grudnia 2022 r., znak: O/MR/Nr 444/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego i umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji) postanowieniem z dnia 5 lipca 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 607/23 odrzucił skargę J. N. (dalej: skarżący) na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 22 grudnia 2022 r., nr O/MR/Nr 444/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego i umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi J. N. - adw. K. M. w dniu 12 stycznia 2023 r. Skarżący złożył skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję nadając ją w urzędzie pocztowym dnia 11 lutego 2023 r. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (koperta k. 9). WSA w Gdańsku przekazał powyższą skargę do właściwego sądu, tj. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 17 lutego 2023 r. (k. 17-18). Postanowieniem z dnia 19 maja 2023 r. sygn. akt V SPP/Wa 72/23 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił adwokata. W dniu 3 lipca 2023 r. do Sądu I instancji wpłynęło pismo Okręgowej Rady Adwokackiej informujące o wyznaczeniu w dniu 23 czerwca 2023 r. adw. M. C. - Ł. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego. Sąd I instancji zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 lipca 2023 r. skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.) z uwagi na uchybienie terminu przewidzianego na jej wniesienie. Jak wynika z akt sprawy, zaskarżona decyzja została doręczona stronie skarżącej w dniu 12 stycznia 2023 r., a zatem ustawowo określony 30-dniowy termin przewidziany na wniesienie skargi upłynął z dniem 13 lutego 2023 r. Strona skarżąca przesyłkę zawierającą skargę nadała wprawdzie w urzędzie pocztowym dnia 11 lutego 2023 r., a więc w terminie przewidzianym na złożenie skargi. Jednak skierowała ją bezpośrednio do WSA w Gdańsku. Sąd ten przekazał powyższą skargę na adres właściwego sądu administracyjnego, tj. do WSA w Warszawie w dniu 17 lutego 2023 r., a więc już po upływie 30-dniowego terminu przewidzianego do jej wniesienia. W takiej jak powyżej opisanej sytuacji, o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania przesyłki w placówce operatora pocztowego na adres właściwego sądu, a nie na adres innego podmiotu (choćby był nim sąd). W okolicznościach niniejszej sprawy miarodajna dla oceny zachowania terminu jest data przesłania przez WSA w Gdańsku skargi do WSA w Warszawie tj. 17 lutego 2023 r. Sąd podkreślił, że doręczona stronie skarżącej decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości jej zaskarżenia, poprzez wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem organu, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. Przedmiotowe postanowienie zostało w dniu 26 lipca 2023 r. doręczone pełnomocnikowi skarżącego, adw. M.C. – Ł. W dniu 18 lipca 2023 r., do WSA w Warszawie wpłynęło pismo Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia 13 lipca 2023 r., w którym poinformowano Sąd I instancji o zmianie pełnomocnika z urzędu i wyznaczeniu nowego - adw. J. K. W dniu 26 lipca 2023 r. wpłynął do Sądu wniosek nowego pełnomocnika o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Postanowieniem z dnia 12 września 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 607/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie z dnia 12 września 2023 r., Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 stycznia 2024 r. sygn. akt I GZ 376/23 uchylił zaskarżone postanowienie. Następnie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 10 maja 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 607/23 odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2024 r., sygn. akt I GZ 253/24 oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie. W wykonaniu zarządzenia sędziego WSA w Warszawie z 24 października 2024 r. odpis postanowienia z 5 lipca 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 607/23 odrzucającego skargę doręczono pełnomocnikowi skarżącego - adw. J. K. Zażalenie na postanowienie z dnia 5 lipca 2023 r. wniósł skarżący reprezentowany przez adw. J. K. Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez nadanie skardze dalszego biegu przekazując do rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz pełnomocnika adw. J. K. kosztów postępowania w podwojenie wysokości, gdyż nie były one uiszczone ani w całości ani w części. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił: 1. naruszenie art. 58 §1 pkt. 2 p.p.s.a. poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, iż skarga została złożona po terminie, podczas gdy Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 stycznia 2024 r., sygn. akt I GZ 376/23 uchylił zaskarżone postanowienie uznając, iż odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi tylko dlatego, że załączona do wniosku skarga jest zaadresowana do WSA w Gdańsku (zamiast do WSA w Warszawie) jest nieuzasadnione czym nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu I instancji tj. WSA w Warszawie, co w konsekwencji winno doprowadzić do nadania skardze dalszego biegu; 2. naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, podczas gdy skarżący nie miał wpływu na błędne przesłanie skargi do WSA w Gdańsku, a także na zmianę pełnomocnika w trakcie postępowania, o czym dowiedział się w tym samym dniu co WSA w Warszawie i tym samym nie miał wpływu na działania pierwszego pełnomocnika a brak przywrócenia terminu do wniesienia skargi niesie dla skarżącego ujemne skutki; W odpowiedzi na zażalenie pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie zażalenia , ewentualnie o jego oddalenie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że przedmiotowe zażalenie zostało wniesione w terminie. Na mocy zarządzenia sędziego WSA w Warszawie z 24 października 2024 r. odpis postanowienia z 5 lipca 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 607/23 odrzucającego skargę doręczono ustanowionemu pełnomocnikowi skarżącego - adw. J. K. w dniu 7 listopada 2024 r. (z.p.o. - k. 128). Zażalenie zostało natomiast nadane w dniu 14 listopada 20245 r., a więc z zachowaniem wyznaczonego terminu 7 dni do wniesienia zażalenia. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, a czynności tej dokonuje się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, o czym stanowi art. 54 § 1 p.p.s.a. Aby zatem skutecznie wnieść do sądu skargę, strona musi to uczynić za pośrednictwem organu, którego rozstrzygnięcie kwestionuje, w terminie prawem przewidzianym. Wniesienie skargi po upływie terminu powoduje zaś obligatoryjne jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że termin do wniesienia skargi jest zachowany wyłącznie w przypadku nadania pisma w placówce pocztowej do właściwego adresata (por. postanowienia NSA z 11 stycznia 2019 r., II GZ 466/18, oraz z 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GZ 262/17, publ. CBOSA) oraz że w przypadku złożenia przez stronę skargi do sądu lub organu niewłaściwego (w tym do organu I instancji), sąd lub organ powinien przesłać ją właściwemu organowi administracji publicznej celem nadania skardze biegu. W tej sytuacji o zachowaniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia decyduje data nadania skargi przez sąd lub organ niewłaściwy w urzędzie pocztowym na adres właściwego organu administracji publicznej (por. postanowienia NSA: z dn. 27 lutego 2009 r., sygn. akt I FSK 1597/08, z dnia 12 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1918/08). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest również pogląd, że w sytuacji wniesienia pisma, dla którego ustalony został termin, do niewłaściwego sądu administracyjnego (bądź organu), datą wniesienia pisma jest data jego przekazania (nadania) przez niewłaściwy sąd (lub organ) do sądu właściwego (zob. postanowienia NSA z: 25 maja 2010 r., sygn. akt II GSK 536/10, 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 59/15, 5 grudnia 2018 r., sygn. akt II FZ 718/18). W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji zasadnie uznał, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. i na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skargę odrzucił. Jak wynika z akt sprawy skarżący w postępowaniu administracyjnym był reprezentowany przez adwokata K. M. Był to pełnomocnik ustanowiony z wyboru. Pełnomocnictwo znajduje się w aktach administracyjnych sprawy. Organ administracji zaskarżoną decyzję doręczył wskazanemu pełnomocnikowi z wyboru w dniu 12 stycznia 2023 r. Jak zauważył Sąd I instancji doręczona stronie skarżącej decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości jej zaskarżenia, poprzez wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem organu, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. Z akt sądowych sprawy wynika jednak, że skargę złożył we własnym imieniu skarżący. Została ona napisana odręcznie. Z koperty, w której została wniesiona wynika, że nadawcą był skarżący, a adresatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Skarżący przesyłkę zawierającą skargę nadał wprawdzie w urzędzie pocztowym dnia 11 lutego 2023 r., a więc w terminie przewidzianym na złożenie skargi. Jednak skierowała ją bezpośrednio do WSA w Gdańsku. Sąd ten przekazał powyższą skargę na adres właściwego sądu administracyjnego, tj. do WSA w Warszawie w dniu 17 lutego 2023 r., a więc już po upływie 30-dniowego terminu przewidzianego do jej wniesienia. Odnosząc się do treści zażalenia należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie zapadły prawomocne rozstrzygnięcia odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję z dnia 22 grudnia 2022 r., tj. postanowieniem z 23 sierpnia 2024 r., sygn. I GZ 253/24. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie WSA w Warszawie z 10 maja 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 607/23, w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienie skargi na zaskarżoną decyzję. Wobec powyższego brak jest podstaw prawnych i faktycznych do uchylenia ww. postanowienia. Wskazane postanowienia są prawomocne. Należy zauważyć, że Sąd w niniejszym postępowaniu badając, czy czynność procesowa została dokonana w terminie ustawowym, nie jest uprawniony do badania przyczyn ewentualnego uchybienia temu terminowi (por. postanowienie NSA z 12 lipca 2013 r., sygn. akt II OZ 606/13, LEX nr 1344836; to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Poza tym kwestia ta została już przesądzona prawomocnym postanowieniem NSA z 23 sierpnia 2024 r., sygn. akt I GZ 253/24. Natomiast zarzuty, jak i argumentacja zawarta w uzasadnieniu zażalenia skarżącego stanowią powielenie argumentacji zawartej w pismach skarżącego dot. jego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję KRRiT z 22 grudnia 2022 r., jak również polemikę ze stanowiskami sądów obu instancji zaprezentowaną w prawomocnych rozstrzygnięciach dot. ww. wniosku. Wobec stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu zażalenia, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. Odnosząc się z kolei do zawartego w odpowiedzi na zażalenie wniosku organu o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Niniejsze postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest żadnym z orzeczeń wskazanych w art. 209 p.p.s.a. W odniesieniu do wniosku pełnomocnika skarżącego ustanowionego w ramach prawa pomocy o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne w niniejszym postanowieniu nie zawarto rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii. Zgodnie bowiem z art. 250 § 1 oraz art. 258 - 261 p.p.s.a. wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy przyznaje się przez wydanie odrębnego postanowienia przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny.