I GZ 376/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 607/23 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J. N. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 22 grudnia 2022 r., nr O/MR/Nr 444/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego i umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 12 września 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 607/23 odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi J. N. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z 22 grudnia 2022 r., w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego i umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych. Jak wynika z akt sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z 5 lipca 2023 r. odrzucił skargę z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego złożył skargę nadając ją w urzędzie pocztowym 11 lutego 2023 r. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Sąd przekazał powyższą skargę do właściwego sądu, tj. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 17 lutego 2023 r. Jednocześnie 18 lipca 2023 r. do Sądu wpłynęło pismo Okręgowej Rady Adwokackiej z 13 lipca 2023 r. z informacją, iż ORA zmieniła skarżącemu pełnomocnika z urzędu i w miejsce adw. M. Ch. [...] wyznaczono adw. J. K. Nie wskazano jednak żadnych przyczyn dokonanej zmiany. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że uchybienie poprzedniego pełnomocnika skarżącego spowodowane było skierowaniem skargi do niewłaściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sąd ten wskazał, że środkiem do sanowania błędów profesjonalnych pełnomocników ma być wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Ocenił, iż jednocześnie z wniesieniem o przywrócenie terminu musi zostać dopełniona czynność, dla której określony był termin, co powoduje że skarga powinna zostać wniesiona do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego w Warszawie. Takiej skargi pełnomocnik nie wniosła, co powodowało, że wniosek o przywrócenie terminu nie mógł zostać pozytywnie rozpatrzony. Strona skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zaskarżając je w całości, zarzucając naruszenie; - art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) - dalej: "p.p.s.a." poprzez błędne uznanie, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, podczas gdy skarżący nie miał wpływu na błędne przesłanie skargi do WSA w Gdańsku do WSA w Warszawie a także na zmianę pełnomocnika w trakcie postępowania, o czym dowiedział się w tym samym dniu co WSA w Warszawie i tym samym nie miał wpływu na działania pierwszego pełnomocnika; - błędne przyjęcie, iż nowa pełnomocnik nie uprawdopodobniła, że o ustanowieniu jej nowym pełnomocnikiem z urzędu dowiedziała się dopiero w dniu 18 lipca 2023 r., co wydawało się według WSA konieczne, podczas gdy Sąd pierwszej instancji wskazuje, iż otrzymał od Okręgowej Rady Adwokackiej pismo o ustanowieniu nowego pełnomocnika 18 lipca 2023 r. (pismo ORA z 13 lipca 2023 r.), a zatem nowa pełnomocnik mogła otrzymać korespondencję z ORA w podobnym terminie. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu i nadanie skardze dalszego biegu oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z potwierdzenia doręczenia nowemu pełnomocnikowi pisma ORA z 18 lipca 2023 r., oraz koperty. Skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Należy wskazać, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a). Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a postanowił dopuścić dowód z dokumenty złożonego do wniesionego zażalenia w postaci pisma z Okręgowej Rady Adwokackiej z 13 lipca 2023 r. oraz załączonej koperty, jak też wydruku z systemu śledzenia przesyłek operatora pocztowego. Z tego wydruku wynika, że wskazane pismo zostało doręczone 18 lipca 2023 r. (k. 68 akt sądowych). Powoduje to, że nowo ustanowiony pełnomocnik z urzędu 18 lipca 2023 r. miał wiedzę o tym, że został ustanowiony w tej sprawie. Przyjąć w tej sytuacji należy, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi został złożony w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że w tej sprawie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, nowo ustanowiony pełnomocnik z urzędu powinien złożyć skargę. Należy bowiem zauważyć, że skarga została już złożona i przekazana przez WSA w Gdańsku do właściwego sądu administracyjnego, czyli do WSA w Warszawie 22 lutego 2023 r. (k. 16). W tej sytuacji odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi tylko dlatego, że załączona do wniosku skarga jest zaadresowana do WSA w Gdańsku (zamiast do WSA w Warszawie) jest nieuzasadnione. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej z urzędu wynagrodzenia za wykonaną pomoc prawną, gdyż wynagrodzenie to należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym art. 258-261 p.p.s.a. Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.