I GZ 35/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 1785/23 w zakresie odrzucenia skargi K. G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 23 czerwca 2023 r., nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej" postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 19 października 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 1785/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA lub Sąd I instancji) odrzucił skargę K. G. (dalej: skarżąca) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 23 czerwca 2023 r. w przedmiocie odmowy pomocy finansowej na operacje typu "Premie na rozpoczęcie działalności pozarolniczej". W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca wezwana została do nadesłania nr PESEL. Skierowane do skarżącej wezwanie zawierało pouczenie, że nieuzupełnienie braków formalnych skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje odrzucenie skargi. Powyższe wezwanie nie zostało odebrane przez skarżącą. Zgodnie z regulacją art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: p.p.s.a.) w przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia. W konsekwencji powyższego przesyłkę uznano za skutecznie doręczoną w dniu 3 października 2023 r. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając to orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 3 i art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) oraz art. 49 § 1 p.p.s.a. – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe ich zastosowanie, albowiem strona nie uchybiła brakowi formalnemu w postaci braku numeru PESEL. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sposób doręczania pism sądowych, w tym wezwań, w razie niemożności doręczenia pisma do rąk własnych lub innych upoważnionych osób został uregulowany w art. 73 p.p.s.a. Przepis § 1 tego artykułu stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65–72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie natomiast z art. 73 § 2 p.p.s.a. zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Natomiast w myśl art. 73 § 3 p.p.s.a. w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Wreszcie, § 4 tej regulacji stanowi, że doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Powyższe przepisy określają warunki, które muszą zostać spełnione, aby sąd mógł przyjąć fikcję doręczenia, tj. stwierdzić, że na mocy ustawy pismo nieodebrane przez stronę traktuje się jako prawidłowo doręczone. W myśl powyższych przepisów powinny zostać spełnione ku temu następujące przesłanki: wystąpienie niemożności doręczenia pisma w inny sposób, dwukrotne awizowanie pisma w odpowiednim czasie, a także upływ 14-dniowego terminu od pozostawienia pierwszego zawiadomienia o możliwości odebrania pisma w placówce pocztowej. Jak wynika z akt sprawy, Sąd I instancji wezwał stronę do uzupełnienia braku formalnego poprzez podanie nr PESEL w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Prawidłowo Sąd I instancji wskazał, że skoro po dwukrotnym awizowaniu przesyłki sądowej zawierającej powyższe wezwanie, wezwanie to nie zostało odebrane z placówki pocztowej, to przesyłkę tę uznano za skutecznie doręczoną w dniu 3 października 2023 r. Siedmiodniowy termin na wykonanie wezwania do złożenia dokumentów minął zatem 10 października 2023 r. W zakreślonym w ten sposób terminie skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi. Spełniona została zatem przesłanka do odrzucenia skargi z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skarżąca wskazała w zażaleniu, że nie została skutecznie wezwana do uzupełnienia braków formalnych z powodu wystąpienia nieprawidłowości działania Poczty Polskiej S.A. przy doręczeniu przedmiotowej przesyłki sądowej. Istotą argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zażalenia jest próba podważenia prawidłowości doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie, tj. spełnienia w okolicznościach sprawy przesłanek skuteczności doręczenia w trybie z art. 73 p.p.s.a., czyli poprzez awizo. Skarżąca kwestionuje fakt prawidłowej awizacji wskazując na brak awiza w skrzynce pocztowej, podnosząc nadto, że w okresie wskazanym jako terminy awizacji nie otrzymała żadnej korespondencji sądowej, w tym zawiadomienia o przesyłce poleconej. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że domniemanie prawdziwości danych przedstawionych przez doręczyciela może zostać obalone przez stronę mającą w tym interes. W niniejszej sprawie skarżąca nie obaliła jednak skutecznie tego domniemania. Nie przedstawiła ona bowiem żadnych dowodów na okoliczność niedoręczenia jej zawiadomień o przesyłce zawierającej wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi. Niewystarczające jest zaś samo twierdzenie strony w tym zakresie. Przyjęcie tezy przeciwnej prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego, bowiem w każdej takiej sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizowania poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej bądź też zostało błędnie wystawione. Wyprowadzone zaś w zażaleniu argumenty nie mogły zaprzeczyć fikcji doręczenia. Stanowisko wnoszącej zażalenie nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Ze znajdującej się w aktach koperty (karta akt sądowych nr 23), w której na adres skarżącej została nadana przesyłka z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych oraz załączonego do niej dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru (z.p.o.) wynika, iż z powodu niedoręczenia przesyłki, nastąpiło jej dwukrotne awizowanie w dniach 19 i 27 września 2023 r. Z z.p.o. wynika również, że przesyłkę pozostawiono w UP, o czym w dniu 19 września 2023 r. umieszczono zawiadomienie w drzwiach adresata. Wszystkie czynności podjęte przez doręczyciela przy próbie dostarczenia przesyłki sądowej zostały odnotowane na kopercie i z.p.o., a każda adnotacja tam się znajdująca została opatrzona podpisem osoby doręczającej. Jak wynika zaś z ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych, dokument zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma ma zaś moc dokumentu urzędowego, a zatem stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone (vide np.: postanowienie NSA z dnia 10 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OZ 460/20; wyrok NSA z 12 grudnia 2018 r., sygn. akt I FSK 784/16). Tym samym, wobec braku obalenia domniemania prawidłowości doręczenia przesyłki w sposób zastępczy, nie sposób uznać, że do doręczenia nie doszło. Brak jest zatem podstaw, aby w rozpoznawanej sprawie stwierdzić, że skutek doręczenia w myśl art. 73 § 3 w zw. z § 4 p.p.s.a. nie wystąpił w dniu 3 października 2023 r., to jest w ostatnim dniu okresu 14 dni, licząc od dnia pierwszego awizo (19 września 2023 r.). Powyższe oznacza, że siedmiodniowy termin do uzupełnienia braku skargi bezskutecznie upłynął w dniu 10 października 2023 r. Wyjaśnienia wymaga podnoszona w zażaleniu kwestia naruszenia prawa skarżącej do Sądu poprzez zastosowanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia uchwały NSA z 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22. Wskazać należy, iż powołana uchwała - tak jak zauważyła to skarżąca - miała nie tylko za zadanie ujednolicić orzecznictwo w kwestii braków formalnych poprzez nie podanie w pierwszym piśmie (skardze) w sprawie numeru PESEL. Owa uchwała miała też za zadanie określić wytyczne dla wojewódzkich sądów administracyjnych w odniesieniu do postępowania w przypadku wskazanego wyżej braku formalnego skargi, co też miało miejsce w niniejszej sprawie. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.