I GZ 36/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Rz 565/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. w K. na decyzję Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia 16 sierpnia 2023 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: WSA lub Sąd I instancji) postanowieniem z 19 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 565/23 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. w K. (dalej: skarżąca) na decyzję Zarządu Województwa Podkarpackiego z 16 sierpnia 2023 r. w przedmiocie zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich wykorzystanych z naruszeniem procedur. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca nie uprawdopodobniła niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody. Strona nie wykazała istnienia argumentów przemawiających za tym, że wykonanie decyzji mogłoby rodzić niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1. Naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie wstrzymania wykonania decyzji Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia 16 sierpnia 2023 r. nr [...], w sytuacji gdy skarżący wykazał konieczność wstrzymania wykonania w całości zaskarżonej decyzji, wobec niebezpieczeństwa wyrządzenia P. znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków; 2. Dalsze naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie wstrzymania wykonania skarżonej decyzji, w sytuacji gdy odmowa wstrzymania powoduje po stronie skarżącego zagrożenie pozbawienia P. płynności finansowej, pozbawi P. możliwości ubiegania się o środki, o których mowa w art. 2 ust. 5 ustawy o finansach publicznych - co faktycznie pozbawi Izbę możliwości funkcjonowania, osiągania przychodów, spełniania zadań, do których została powołana i może doprowadzić do jej likwidacji; 3. Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu przez Sąd pierwszej instancji dokonania pełnej i prawidłowej oceny akt sprawy i wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji - co doprowadziło do bezzasadnego uznania, iż brak jest podstaw do wstrzymania skarżonej decyzji, w tym zbagatelizowanie faktu, iż niewstrzymanie decyzji wiąże się z egzekucją administracyjną kwoty [...] zł z racji tego, że P. nie ma żadnych możliwości spłacenia tej kwoty - co spowoduje zablokowanie przez organy egzekucyjne kont organizacji i sparaliżowanie jakiejkolwiek działalności operacyjnej; 4. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż nie zachodzi realne niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody materialnej, w sytuacji gdy wielkość szkody powinna być oceniana przez pryzmat ogólnej kondycji finansowej wnioskodawcy; prawidłowe ustalenia faktyczne doprowadziłyby do uznania, że sytuacja majątkowa P. uzasadnia uznanie, iż nie wstrzymanie wykonania decyzji spowoduje znaczną szkodę majątkową, a także trudne do odwrócenia skutki - pozbawi Izbę możliwości funkcjonowania, osiągania przychodów, spełniania zadań, do których została powołana, a w konsekwencji może doprowadzić do jej likwidacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Zauważyć należy, że w sprawach, w których rozstrzygane są kwestie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ciężar dowodzenia okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. zdecydowanie przesuwa się na stronę wnioskującą, gdyż tylko ona posiada w tym zakresie stosowną wiedzę. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. W judykaturze dominuje stanowisko – akceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w rozpatrywanej sprawie – kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. np. postanowienia NSA z dnia: 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07; 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11; 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11; 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA oceniając wniosek skarżącej w świetle przywołanych przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. prawidłowo uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem braki wniosku, tak w zakresie zawartej w nim argumentacji, jak i dowodów przedłożonych na jej poparcie, nie dawały podstaw do zastosowania w stosunku do strony instytucji ochrony tymczasowej. Skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przedstawiła żadnej argumentacji uprawdopodobniającej, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji. Aby zbadać, czy rzeczywiście w stosunku do strony zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, konieczne jest odniesienie wysokości zobowiązań skarżącej z tytułu zwrotu środków dofinansowania do jej sytuacji materialnej (finansowej). Bez porównania tych dwóch wartości nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia autora zażalenia. Skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazała swojej sytuacji materialnej, nie przedłożyła żadnych dokumentów, a zatem dokonanie ustalenia jaki konkretnie wpływ mogłoby wywrzeć wykonanie zaskarżonej decyzji na skarżącą okazało się niemożliwe. Skarżąca również w zażaleniu nie wykazała, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Wobec braku przedstawienia przez skarżącą dokumentów obrazujących jej wpływy i wydatki, Naczelny Sąd Administracyjny nie był wstanie, tak jak i Sąd I instancji, ocenić że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków względem skarżącej. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.