I GZ 323/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 17 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 329/24 w zakresie wtrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Grupy Producentów Warzyw A. [...] Sp. z o.o. w M. [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 25 lutego 2022 r., nr 33/CE/GROiW/2021/ARiMR w przedmiocie ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 13 lutego 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 329/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wtrzymał wykonanie zaskarżonej przez Grupę Producentów Warzyw A. [...] Sp. z. o.o. w M. [...] decyzji Prezesa Agencji restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa z 25 lutego 2022 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że strona uprawdopodobniła, że wykonanie decyzji może się dla niej wiązać z niebezpieczeństwem powstania trudnych do odwrócenia skutków sprowadzających się w konsekwencji do wstrzymania produkcji i sprzedaży, mając na uwadze wyniki finansowe prowadzonej działalności gospodarczej w zestawieniu z kwotą i odsetkami, do zwrotu której zobowiązano spółkę zaskarżoną decyzją. Skarżąca na mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia została zobowiązana do zwrotu 478 059,22 zł. Biorąc zaś pod uwagę sytuację majątkową skarżącej, w tym stratę którą poniosła w 2018 r. oraz wymagalne krótkoterminowe zobowiązania w kwocie ok 1,5 mln zł, wykonanie zaskarżonej stanowiłoby dla niej znaczną dolegliwość finansową i bez wątpienia spowodowałoby w sposób istotny ograniczenie środków koniecznych do prowadzenia działalności gospodarczej, a w konsekwencji mogłoby narazić spółkę na niebezpieczeństwo wyrządzenia trudnych do odwrócenia skutków. Organ wniósł zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zaskarżając je w całości, wskazując na naruszenie: - art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2023 r. poz. 1634 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." przez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji pomimo braku pełnej informacji o sytuacji majątkowej spółki oraz przez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji pomimo braku oceny wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, - art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 166 p.p.s.a. przez brak wyjaśnienia podstawy prawnej, a w szczególności brak zestawienia danych ekonomicznych dotyczących majątku i zobowiązań skarżącego. Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego od skarżącego na rzecz organu według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi, więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, z dnia 26 września 2013 r., II FZ 718/13). Stanowisko Sądu pierwszej instancji jest trafne. Spółka uprawdopodobniła wystąpienie trudnych do odwrócenia skutków. Pamiętać należy, że wnioskując o zapewnienie ochrony tymczasowej, wystarczającym jest uznanie, że okoliczności, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki, będą uprawdopodobnione. Fakt zapłaty należności w zaskarżonej decyzji organu może bez wątpienia stanowić o wystąpieniu trudnych do odwrócenia skutków, zważywszy na jej wysokość. Pamiętać należy, że celem ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. jest uchronienie wnioskodawcy przed określonymi w tym przepisie negatywnymi skutkami wykonania decyzji - ale tylko do czasu zakończenia kontroli sądowoadministracyjnej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 4089/17). Natomiast udzielenie spółce ochrony tymczasowej nie przesądza o tym, iż należność wynikająca z zaskarżonej decyzji nie będzie musiała być zapłacona. Należy mieć na uwadze, że w przypadku wydania przez Sąd prawomocnego, niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia, na spółce będzie ciążył obowiązek zapłaty wskazanej w zaskarżonej decyzji należności. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.