I GZ 325/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 17 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 2786/23 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 9 października 2023 r., nr DIR-IX-6343.7.2023.AT.3 w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 21 maja 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 2786/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi B. P. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 9 października 2023 r., w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem z 22 grudnia 2023 r., skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez wskazanie numeru PESEL oraz nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, w tym do podpisania skargi z 14 listopada 2023 r. Wezwanie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 17 stycznia 2024 r. zatem termin do uzupełnienia braków formalnych upływał z dniem 24 stycznia 2024 r. Z akt sprawy wynika, że pismo stanowiące uzupełnienie braków formalnych skargi zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 25 stycznia 2024 r. Następie postanowieniem z 1 lutego 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę w związku z uzupełnieniem po terminie jej braków formalnych. Skarżąca wystąpiła z zażaleniem na powyższe postanowienie oraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wskazano, że pełnomocnictwo dla r. pr. W. B. zostało udzielone w dniu 18 lipca 2022 r., obejmowało uprawnienie do reprezentowania skarżącej przed sądami administracyjnymi oraz znajdowało się w aktach postępowania. Numer PESEL skarżącej znajdował się natomiast w załączniku do złożonej skargi (załącznik PIT za 2021 r.). Zdaniem Sądu pierwszej instancji w treści wniosku skarżąca nie wskazała innych merytorycznych argumentów przemawiających za uwzględnieniem wniosku lub mogących świadczyć o przyczynach niezachowania terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. PESEL skarżącej znajdował się bowiem na dokumencie załączonym do skargi, a pełnomocnictwo procesowe było już w aktach administracyjnych sprawy i obejmowało upoważnienie do reprezentowania skarżącej przed sądami administracyjnymi, to jednak okoliczność ta również nie stanowi argumentu przemawiającego za zasadnością przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi. Ponadto wezwanie obejmowało również nadesłanie pełnomocnictwa procesowego, którego złożenie przed sądem jest konieczne i nie może zostać zastąpione przez pełnomocnictwo znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy, co nie może stanowić o nadmiernym formalizmie ze strony Sądu. Konkludując, Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, że mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, pełnomocnik nie mógł przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej mu dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. Takich okoliczności w niniejszej sprawie nie wskazano. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zaskarżając je w całości, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości, przez przywrócenie skarżącej terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania a także o zwrot kosztów postępowania zażaleniowego, w tym zwrot kosztów zastępstwa prawnego na rzecz strony skarżącej. Postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2023 r. poz. 1634 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." poprzez odmowę przywrócenia uchybionemu terminowi do uzupełninia braków formalnych skargi, - art. 87 § 2 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie przez Sąd, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu, w sytuacji, gdy skarżąca wykazała, że zarówno numer PESEL, jak i pełnomocnictwo do działania w imieniu skarżącej przed sądem administracyjnym, znajdowały się w aktach sprawy i Sąd miał do nich dostęp, - art. 37 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie przez Sąd, że pełnomocnictwo nie zostało złożone, mimo, że właściwe pełnomocnictwo upoważniające pełnomocnika do reprezentowania strony skarżącej przed sądami administracyjnymi i podejmowani czynności określonych w art. 39 p.p.s.a. zostało złożone przed sądem administracyjnym i znajduje się w aktach sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywrócenie terminu. Ponadto w myśl art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni, od czasu ustania przyczyny uchybienia, a w piśmie tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem należy także dokonać czynności sądowej, której nie dokonano w terminie. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminu nie nastąpił z jej winy (zob. post. NSA z 11.05.2022 r., I GZ 134/22). Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Na wstępie należy zauważyć, że skarżąca jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Adwokat lub radca prawny (profesjonalny pełnomocnik), podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa i znajomością procedury sądowej (zob. post. NSA z 11 marca 2009 r., I OZ 198/09; post. NSA z 3 marca 2009 r., I OZ 155/09), w związku z tym, w stosunku do tych podmiotów podwyższone zostają standardy rzetelności. Z tego względu pełnomocnicy, winni dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy. Wiąże się to z odpowiedzialnością za prowadzenie sprawy strony oraz odpowiedzialnością za prawidłowy przebieg całego postępowania sądowego (zob. postanowienie NSA z 26 sierpnia 2009 r., II GZ 184/09). Rację ma w tym przypadku Sąd pierwszej instancji, wskazując że złożony wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi został podpisany przez skarżącą, co nie zwalania pełnomocnika strony z dochowania należytej staranności przy działaniu na rzecz mocodawcy. Argumentacja przedstawiona w złożonym wniosku nie stwarza możliwości jego uwzględnienia. Nie uzasadnia braku winy pełnomocnika strony skarżącej i przede wszystkim nie wykazuje, że mimo dołożenia wszelkich starań, pełnomocnik nie mógł przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej dokonania czynności procesowej w ustawowym terminie. Brak jest we wniosku argumentacji uzasadniającej fakt wystąpienia nadzwyczajnych i trudnych do pokonania okoliczności, przez które pełnomocnik strony skarżącej nie mógł dokonać uzupełniania braków formalnych. A tylko takie okoliczności uzasadniałby możliwość przywrócenia terminu do ich uzupełnienia. Przy czym Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że błędne jest stanowisko w zaskarżonym postanowieniu Sądu pierwszej instancji, w którym to Sąd ten stwierdza, że numer PESEL winien znajdować się w treści skargi. Otóż jeśli numer ten znajdował się w załączniku skargi, to jest to wystarczające do uznania, że numer taki strona skarżąca złożyła. Stwierdzenie jego braku w takiej sytuacji jest bezzasadne. Z akt sprawy wynika natomiast, że strona nie załączyła stosownego pełnomocnictwa do złożonej skargi, co potwierdza też spis załączonych do niej załączników. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.