I GZ 306/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 20 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Po 955/22 w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 22 sierpnia 2022 r., nr 196/22/2022 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania w sprawie dofinansowania zakupu nawozów postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 21 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Po 955/22, oddalił wniosek o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 28 sierpnia 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania w sprawie dofinansowania zakupu nawozów. W piśmie procesowym z dnia 24 listopada 2022 r. skarżący wniósł o wyłączenie sędziego WSA Walentyny Długaszewskiej. W związku ze złożonym wnioskiem sędzia WSA Walentyna Długaszewska złożyła pisemne oświadczenie, w którym wskazała, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2023, poz. 1634 dalej: P.p.s.a.), mogące wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w sprawie skarżącego. Zdaniem Sądu I instancji, żądanie wyłączenia sędziego – w świetle powyższego nie mogło odnieść skutku. Skarżący poza złożeniem wniosku nie wskazał żadnych ustawowych przesłanek wymienionych w art. 18 § 1 P.p.s.a., ani też okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego (art. 19 P.p.s.a.). Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i jako bezzasadne podlega oddaleniu. Przepis art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego powinno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest w art. 19 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 20 p.p.s.a. wnoszący o wyłączenie obowiązany jest wskazać i uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Podkreślenia wymaga, że o wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie sędziego, to wyłącznie przyczyny, które wynikają z art. 18 i 19 p.p.s.a. Oznacza to, że przyczyną wyłączenia nie jest jakakolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza sędziego od rozpoznania jego sprawy, ale okoliczność przewidziana ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd I instancji trafnie ocenił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego. Z akt sprawy wynika, że sędzia, której wyłączenia domagał się skarżący, złożyła oświadczenie, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 p.p.s.a., ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). Wobec niewskazania w zażaleniu jakichkolwiek okoliczności i argumentów, które podważyłyby prawdziwość oświadczenia sędziego – stwierdzić należy, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie sędziego było zgodne z prawem. Podkreślić należy, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, autorytet moralny sędziego, asesora czy referendarza sądowego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność takiego oświadczenia (por. postanowienia NSA: z 12 marca 2012 r., I FZ 147/12, z 9 października 2013 r., II OZ 851/13 oraz z 24 września 2014 r., I OZ 754/14). Tym samym, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.