I GZ 248/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 marca 2023 r. sygn. akt III SPP/Po 19/23 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] września 2022 r., nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości z tytułu mandatu postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 29 marca 2023 r. sygn. akt III SPP/Po 19/23, po rozpoznaniu wniosku W. N. (skarżący) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi skarżącego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z [...] września 2022 r. w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości z tytułu mandatu, odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z [...] września 2022 r. doręczono skarżącemu 10 października 2022 r. Skarżący wniósł skargę na to postanowienie 14 listopada 2022 r. Skarżący wniósł również o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; obecnie: Dz.U.2024.935 t.j. dalej: "p.p.s.a."), prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Oczywista bezzasadność skargi zachodzi, gdy przepisy prawa jasno i jednoznacznie, bez konieczności dokonywania głębszej analizy prawnej, wykluczają możliwość uznania żądania skarżącego. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skoro zaskarżone postanowienie doręczono skarżącemu 10 października 2022 r., trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął 9 listopada 2022 r. (środa). Skargę wniesiono zaś 14 listopada 2022 r., czyli po upływie terminu do jej wniesienia. Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Oznacza to, że skarga jest oczywiście bezzasadna, a w tej sytuacji prawo pomocy nie przysługuje (art. 247 p.p.s.a.). Od powyższego postanowienia skarżący wniósł zażalenie, wnosząc m.in. o jego uchylenie w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi lub wniosku. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza to, że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. Potrzeba zastosowania art. 247 p.p.s.a. zachodzi przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji postanowieniem z dnia 29 marca 2023 r., sygn. akt III SA/Po 1178/22 odrzucił skargę jako wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia (k. 22 akt sądowych). W niniejszej sprawie Sąd był zatem uprawniony do uznania skargi za oczywiście bezzasadną, a to z kolei uzasadniało odmówienie prawa pomocy (art. 247 p.p.s.a.). Na marginesie wskazać należy, że postanowieniem z 20 marca 2024 r., sygn. akt III SPP/Po 102/23 Referendarz sądowy WSA w Poznaniu zmienił postanowienie referendarza sądowego z 25 sierpnia 2023 r., sygn. III SPP/Po 45/23 w ten sposób, że w punkcie 1. odmówił skarżącemu zwolnienia z opłat sądowych w części ponad kwotę 20 zł i w punkcie 2. ustanowił dla skarżącego radcę prawnego z urzędu. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.