I GZ 168/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2023 r., sygn. akt V SPP/Wa 19/23 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi S. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 4 marca 2021 r., nr 1401-IEE2.711.1.320.2020.11.PM w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 3 marca 2023 r. sygn. akt V SPP/Wa 19/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi S. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 4 marca 2021 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z 9 lutego 2023 r. o sygn. akt V SA/Wa 3206/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę strony z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego. Sąd ocenił, że na to rozstrzygnięcie nie mógł mieć wpływu fakt, że w piśmie z 23 stycznia 2023 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten został złożony w odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu wydane po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy. W związku z powyższym, złożenie ponownego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie uchroniło strony przed ujemnymi skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez Sąd terminie. Sąd dalej wyjaśnił, że rozpatrzenie niniejszego wniosku o prawo pomocy nie ma żadnego znaczenia z punku widzenia umożliwienia skarżącemu dochodzenia swoich praw w postępowaniu przed sądem administracyjnym, bowiem ani na obecnym ani na ewentualnym, przyszłym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, tj. w postępowaniu zażaleniowym, skarżący nie musi i nie będzie musiał ponosić żadnych wydatków tytułem kosztów sądowych. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zaskarżając w całości. Na podstawie art. 57 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) - dalej: "p.p.s.a." zaskarżonemu postanowieniu zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych, który objawił się wadliwym ustaleniem jakoby skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, w sytuacji gdy zdaniem skarżącego spełnił wymogi formalne dla skargi oraz rażące naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022, poz. 2000 ze zm.) – zwanej dalej "k.p.a", poprzez brak wszechstronnego zbadania okoliczności sprawy przez pominięcie okoliczności stosowania się skarżącego do wezwań sądu w sytuacji, gdy istota sporu, jak również treść zaskarżonej decyzji opartej o pozbawioną elementarnego materiału dowodowego założenia, winna zostać poddana wnikliwiej kontroli instancyjnej przez Sąd pierwszej instancji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Nadto wniósł o udzielenie prawa pomocy, w tym w szczególności przez zwolnienie go od konieczności poniesienia wpisu od niniejszego zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma (w tym przypadku skargi), od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (w tym przypadku wpis). W razie nieopłacenia skargi wzywa się wnoszącego, aby uiścił należny wpis, a niewykonanie tego wezwania w terminie skutkuje odrzuceniem zażalenia na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie wnioski skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych zostały merytorycznie i prawomocnie rozstrzygnięte. W związku z tym, prawidłowo wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 11 kwietnia 2022 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, z pouczeniem o terminie jego wykonania oraz rygorze nieziszczenia wpisu. Skarżący nie uiścił w terminie wpisu sadowego; złożył kolejny wniosek o przyznanie mu prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w sytuacji, gdy wniesiony on został po merytorycznie i prawomocnie rozstrzygniętym uprzednim wniosku w tym przedmiocie. Ponowne złożenie wniosku nie może bowiem uchylić skutków prawomocności pierwotnego rozstrzygnięcia w kwestii prawa pomocy. W związku z tym, skoro wpis od skargi nie został uiszczony w terminie zakreślonym w wezwaniu, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Natomiast wobec odrzucenia skargi, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że w tej sytuacji rozpoznanie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne w rozumieniu art. 249a p.p.s.a. i postępowanie w tym zakresie podlegało umorzeniu. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 220 § 4 p.p.s.a. zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi jest wolne od wpisu sądowego, zatem na etapie postępowania sprowadzającego się – wobec niewypełnienia obowiązku uiszczenia wpisu od skargi – do ewentualnej możliwości zaskarżenia w drodze zażalenia postanowienia o odrzuceniu skargi, zasadne było zastosowanie art. 249a p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.