I GSK 99/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A.Ch. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 376/24 w sprawie ze skargi A. Ch. na czynność Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 21 listopada 2023 r. nr OR10-65080-OR1000067/22 w przedmiocie pomocy finansowej ze środków unijnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. Ch. na rzecz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 czerwca 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 376/24 oddalił skargę A. Ch. na czynność Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 21 listopada 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. Od tego wyroku Sądu pierwszej skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając go całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie: 1. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. ze zm.) - dalej "p.p.s.a." w związku z art. 35 ust. 1 w związku z art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2023 r., poz. 2298) - dalej jako: "ustawa PROW" i w związku z § 2 ust. 1 pkt 2) w związku z ust. 3 w związku z § 5 ust. 1 pkt 5 oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Rozwój przedsiębiorczości - rozwój usług związanych z rolnictwem i leśnictwem" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w tworzenie i rozwój działalności pozarolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 1843 ze zm.) - dalej jako: "rozporządzenie", poprzez wadliwie wykonaną przez Sąd pierwszej instancji funkcję kontrolną polegającą na błędnym zastosowaniu art. 151 p.p.s.a. i oddaleniu skargi, a w efekcie niezasadnym utrzymaniu w obrocie prawnym czynności organu, pomimo iż ta czynność została wydana po przeprowadzonym nieprawidłowo postępowaniu polegającym na rozpatrzeniu zgromadzonego materiału dowodowego w sposób niezgodny z wymogami ustawowymi, tj. w sposób niewyczerpujący i przejawiający się brakiem udowodnienia przesłanek podważających twierdzenia skarżącej i pozwalających na wydanie odmowy przyznania pomocy, co doprowadziło do błędnej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, tj. wniosku, biznesplanu wyjaśnień skarżącej i wyciągnięcie z nich niewłaściwych, niezgodnych z rzeczywistym stanem faktycznym sprawy wniosków w zakresie uznania, iż skarżąca nie uzupełniła prawidłowo braków formalnych wniosku i w związku z tym stanem organ właściwie odmówił skarżącej przyznania pomocy, mimo że w jej ocenie sprostała one wszelkim wymogom stawianym w ustawie PROW oraz w rozporządzeniu, co czyniło zasadności przyznania jej pomocy finansowej ze środków unijnych a czego jako działania niezgodnego z wymogami art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy PROW nie dopatrzył się Sąd pierwszej instancji; 2. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. i w związku z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie przez Sąd pierwszej instancji ogólnego, lakonicznego uzasadnienia faktycznego i prawnego wyroku, w którym Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów i argumentów przedstawionych w skardze, poddającego w wątpliwość i uniemożliwiającego sprawdzenie, czy Sąd dokonał dogłębnej kontroli legalności działalności organu administracji publicznej i wydanego przez ten organ rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącej z uzasadnienia wyroku nie wynika dlaczego Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organu i uznał, że operacja planowa przez skarżącą nie spełnia wymogu zrealizowania operacji i osiągnięcia jej celu oraz brak jest odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do złożonych przez skarżącą wyjaśnień w zakresie zarzucanych jej braków formalnych wniosku. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W przypadku uchylenia zaskarżonego wyroku w całości wniosła o uchylenie zaskarżonej czynności organu, oraz o zasądzenie zwrotu kosztów procesu. W złożonej odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasadzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna okazała się niezasadna z uwagi na brak usprawiedliwionych zarzutów w niej zawartych. Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest to, czy skarżącej zasadnie odmówiono przyznania pomocy finansowej na operacje typu "Rozwój przedsiębiorczości - rozwój usług związanych z rolnictwem i leśnictwem" w ramach poddziałania 6.4 "Wsparcie inwestycji w tworzenie i rozwój działalności pozarolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Przechodząc do zarzutów złożonego środka odwoławczego, wskazać należy, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest zasadny. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał na prawidłowo ustalony stan faktyczny i wyjaśnił podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia. Zaskarżony wyrok poddaje się kontroli instancyjnej, jasno prezentuje powody oddalenia skargi. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 3 § 2 p.p.s.a. należy wskazać, ze zarzut ten nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ w skardze kasacyjnej nie wskazuje się na czym naruszenie tych przepisów przez Sąd pierwszej instancji miało polegać. Mając na uwadze konieczność wykazania przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną wpływu naruszenia przepisów postępowania przez Sąd pierwszej instancji, których to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, należało uznać ten zarzut za nieuzasadniony. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania wskazanego w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej należy wskazać, że skarżąca faktycznie w błędny sposób interpretuje przepis § 6 ust. 2 rozporządzenia. Brzmienie tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że ograniczenie w dofinasowaniu kosztów ciągnika odnosi się do wszystkich ciągników, który zakup jest planowany przez wnioskodawców w ramach przyznania pomocy finansowej. Na aprobatę zasługuje stanowisko organu, który wskazuje że treść tego przepisu rozporządzenia zawiera jedynie uszczegółowienie brzmienia jego początkowej części. Natomiast skarżąca w ramach uzupełnienia wniosku nie skorygowała podanego kosztu ciągnika. Już tylko z tego względu organ mógł odmówić skarżącej przyznania pomocy finansowej. Odnosząc się do pozostałych braków w złożonym wniosku, zgodzić się należy z Sądem pierwszej instancji, że braki nie zostały przez skarżącą poprawnie uzupełnione. Przede wszystkim należy zauważyć, że w wezwaniach skierowanych do skarżącej organ zawarł stosowne pouczenia, jaki brak dokładnie i w jakim zakresie skarżąca w złożonym wniosku musi uzupełnić. Wskazania te są bardzo dokładne i są przedstawione w sposób czytelny i przejrzysty. Organ udziela przy tym dokładnych instrukcji. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że organ w treści pierwszego wezwania informował skarżącą, że w przypadku wprowadzenia zmian należy zachować spójność informacji pomiędzy wszystkim tabelami. Spójność ta dotyczyła również danych finansowych. Natomiast skarżąca nie skorygowała większości wskazanych do uzupełnienia braków. Nie uzupełniła danych dotyczących kalkulacji kosztów działalności podanych w biznesplanie w tabeli rachunku zysków i strat w odniesieniu do wszystkich pozycji kosztowych. Skarżąca zmieniła prognozę przychodów bez zmiany założonych wcześniej kosztów. Nie przedstawiła danych dotyczących całej prowadzonej działalności. Nie podała informacji o uzyskanej pomocy de minimis, gdzie po uzupełnieniu danych w części VI. 3.2. dotyczącej otrzymanej pomocy de minimis przy wskazaniu kwoty 400 099, 98 zł nadal ubiegała się o udzielenie pomocy w kwocie 500 000 zł. Dodatkowo dokonała zmiany danych w wierszu "refundacja w ramach operacji" na niepoprawne. Ponadto nie zawarła wyliczenia dla wskaźnika płynności finansowej w roku 2024 r. i zmieniła rok bazowy z 2022 r. na rok 2023 r. nie zmieniając danych finansowych. Przepisy rozporządzenia nie przewidują dodatkowych wezwań w sytuacji, gdy braki nie zostaną uzupełnione pomimo dwóch wezwań. W skardze kasacyjnej stwierdza się, że organ powinien wezwać skarżącą do poprawy tego braku i udzielić stosownych instrukcji. Organ skorzystał z przysługujących uprawnień do wezwania strony i nie miał możliwości skierowania do skarżącej kolejnego wezwania. W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy PROW organ jest zobowiązany do rozpatrzenia materiału dowodowego, który strona wnioskująca o przyznanie pomocy złożyła. Tak więc to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności faktycznych i prawnych, na podstawie których organ przyznaje pomoc finansową. Twierdzenie autora skargi kasacyjnej o tym, że wszystkie warunki do otrzymania pomocy zostały spełnione jest nieuzasadnione. W konsekwencji należało podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że operacja planowana przez skarżącą nie spełnia warunku określonego w § 2 ust. 1 pkt. 2 w związku z ust. 3 i § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia. W sytuacji nieuzupełnienia wymaganych braków, nie było możliwe potwierdzenie, że zrealizowanie operacji przez skarżącą jest uzasadnione pod względem osiągnięcia jej celu oraz uzasadnienia ekonomicznego pod względem racjonalności jej kosztów. Organ zebrał oraz ocenił dosyć obszerny materiał dowodowy w sposób prawidłowy, a ocena tego postępowania dokonana w zaskarżonym wyroku nie budzi zastrzeżeń. W związku z tym zarzut naruszenia art. 27 ust. 2 ustawy PROW nie może zostać uwzględniony. Mając na względzie treść art. 184 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.