I GZ 148/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 sierpnia 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 471/25 w przedmiocie odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi W. C. na czynność Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia 11 marca 2025 r., nr MW-V.432.1.49.2025.ŁC w przedmiocie negatywnej oceny projektu postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. zwrócić W. C. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od zażalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 471/25 odmówił W. C. sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 31 lipca 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 471/25 w sprawie ze skargi W. C. na czynność Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia 11 marca 2025 r., w przedmiocie negatywnej oceny projektu. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w dniu 24 lipca 2025 r. Natomiast wyrok został ogłoszony w dniu 31 lipca 2025 r. Zatem w ocenie Sądu wniosek został uznany jako przedwczesny i tym samym niedopuszczalny. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zaskarżając je w całości, zarzucając rażące naruszenie przepisów postepowania a to art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a.", poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że wniosek o uzasadnienie wyroku zgłoszony przed jego wykładnię, ale nie rozpoznany do dnia wydania wyroku jest przedwczesny i daje podstawę do wydania postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku, w sytuacji gdy zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeśli wniosek o uzasadnienie złożony przed wydaniem wyroku w sprawie, nie zostanie rozpoznany i Sąd nie odmówi sporządzenia uzasadnienia przed wydaniem wyroku, wniosek taki staje się aktualny i nie może być rozpoznany negatywnie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku (dotyczy to rozpoznawania spraw na rozprawach w ramach posiedzeń jawnych) albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (dotyczy to rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych). Odpis sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym doręcza się stronom, jeżeli uzasadnienia wyroku nie sporządza się z urzędu, o czym stanowi art. 139 § 4 p.p.s.a. Natomiast zgodnie z art. 144 p.p.s.a. sąd jest związany wydanym wyrokiem od chwili jego ogłoszenia, a jeżeli wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym - od podpisania sentencji wyroku. Interpretacja powyższego przepisu nie powinna budzić wątpliwości. Przede wszystkim, należy zauważyć, że początek zdania pierwszego art. 141 § 2 p.p.s.a. odnosi się do wyroków, które zostały wydane na rozprawie, natomiast treść końcowa tego zdania wskazuje na wyroki, które zapadły na posiedzeniu niejawnym. Taka konstrukcja wynika bowiem z faktu, że orzeczenia wydane na rozprawie wiążą od chwili ich ogłoszenia i od tej chwili liczony jest termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, w przypadku gdy oddalono skargę. Natomiast wyroki wydane na posiedzeniu niejawnym z jednej strony wiążą sąd i strony od chwili ich podpisania, natomiast z drugiej strony termin do sporządzenia uzasadnienia takiego wyroku jest liczony dopiero od chwili jego doręczenia stronom postępowania. Treść art. 141 § 2 zdania pierwszego odnosi się bowiem do sytuacji określonej w art. 139 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym odpis sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym doręcza się stronom, jeżeli uzasadnienia wyroku nie sporządza się z urzędu. Taka konstrukcja art. 141 § 2 p.p.s.a. ma na celu zapewnienie równego traktowania zarówno stron, wobec których wyroki zostały wydane na rozprawie, i stron, wobec których wyroki zostały wydane na posiedzeniu niejawnym. Wyraża zatem określoną w art. 32 Konstytucji RP zasadę równego traktowania wobec prawa (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2011 r. sygn. akt II FZ 209/11). W orzecznictwie ukształtował się również pogląd, że konstytucyjna zasada prawa strony do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) sprzeciwia się restrykcyjnemu pozostawianiu bez biegu, zwrotowi lub odrzucaniu "przedwczesnych" pism procesowych lub środków odwoławczych z nieistotnych lub trudno weryfikowalnych i budzących kontrowersje faktyczno-prawne przyczyn, które mogłyby prowadzić do konstytucyjnie nieproporcjonalnego pozbawienia strony prawa poddania sądowej kontroli odwoławczej kontestowanego orzeczenia sądowego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt II UZ 80/14, tak też NSA w postanowieniach z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt II GZ 35/19, 29 października 2019 r., sygn. akt II GZ 233/19, 7 października 2016 r., sygn. akt I GZ 528/16, 23 lipca 2015 r., sygn. akt I GZ 507/15, 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GZ 100/21). Odnosząc się do argumentacji złożonego zażalenia, należy wskazać, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się na pogląd, zgodnie z którym w sytuacji, gdy strona zgłosi wniosek o sporządzenie uzasadnienia przed dniem ogłoszenia wyroku, to sąd winien odmówić sporządzenia tego uzasadnienia, jednakże jeśli sąd nie uczyni tego do czasu ogłoszenia orzeczenia, to złożony przez stronę wniosek przestaje być przedwczesny i należy nadać mu bieg, w szczególności wzywając stronę do uiszczenia opłaty kancelaryjnej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt I GZ 639/15, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 231/13). Pogląd ten należy podzielić. Przyjęta więc przez wnoszącego zażalenie argumentacja zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt sprawy, skarżący w dniu 24 lipca 2025 r. wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku w dniu 17 lipca 2024 r., błędnie podając we wniosku termin wyroku – jako z dnia 17 lipca 2025 r. Natomiast w dniu 17 lipca 2025 r. ogłoszono, że publikacja orzeczenia nastąpi w dniu 31 lipca 2025 r. Wyrok ogłoszono w dniu 31 lipca 2025 r. Natomiast zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji, którym to odmówiono sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 31 lipca 2025 r., zostało wydane w dniu 14 sierpnia 2025 r., czyli po terminie jego ogłoszenia. Przyjmując zajęte w tej kwestii stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego należało uznać złożone zażalenie za zasadne. W tym stanie rzeczy, mając na względzie całość podniesionej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a.