I GSK 514/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia NSA Tomasz Smoleń Sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej F. w N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 663/24 w sprawie ze skargi F. w N. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 stycznia 2024 r. nr DRC-VIa.6643.30.2023.JŁ/AM w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok: 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Centrum Projektów Polska Cyfrowa z 14 kwietnia 2023 r., nr CPPC-D05B00-W01.411.2.4.23.2022; 3. zasądza od Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej na rzecz F. w N. 11.367 zł (jedenaście tysięcy trzysta sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 września 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 663/24 oddalił skargę F. w N. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z 4 stycznia 2024 r. w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. F. zawarła z Centrum Projektów Polska Cyfrowa umowę na realizację projektu nr POPC.03.01.00-00-0041/17 pn. "Małopolski e-Senior" w ramach działania 3.2 pn. "Innowacyjne rozwiązania na rzecz aktywizacji cyfrowej", osi III osi priorytetowej pn. "Cyfrowe kompetencje społeczeństwa" w ramach POPC. Instytucja Pośrednicząca przeprowadziła kontrolę ex-post postępowania przeprowadzonego przez beneficjenta na dostawę tabletów wraz z oprogramowaniem dla uczestników szkoleń oraz trenerów. Centrum poinformowało beneficjenta, że w wyniku kontroli nie stwierdziło istotnych naruszeń, które miałyby skutkować nałożeniem korekty finansowej na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju z 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (Dz. U. z 2018 r. poz. 971). Jednocześnie, stwierdziło, że F. dokonała wyboru wykonawcy po przeprowadzeniu postępowania zgodnie z zasadą konkurencyjności na podstawie Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (dalej: "Wytyczne"). Następnie Izba Administracji Skarbowej w Warszawie w Krakowie przeprowadziła tzw. audyt operacji w projekcie, stwierdzając że beneficjent dopuścił się nieprawidłowości polegającej na umieszczeniu w zapytaniu ofertowym dyskryminującego postanowienia w zakresie zastosowania przez zamawiającego warunku granicznego związanego z żądaniem przez beneficjenta, od wykonawców, wskazania w formularzu ofertowym (a następnie w umowie) danych teleadresowych punktu serwisowego (na terenie Polski), do którego/w którym miały być przekazywane i/lub serwisowane tablety zakupione i użytkowane na potrzeby projektu. W konsekwencji organ ustalił nie kwalifikowalność wszystkich wydatków poniesionych przez beneficjenta na zakup tabletów wraz z oprogramowaniem na poziomie 10%, co w konsekwencji doprowadziło do nałożenia korekty finansowej w wysokości 165.752,69 zł na podstawie poz. 10 załącznika do Decyzji Komisji C(2019) 3452 finał z 14 maja 2019 r. ustanawiającej wytyczne dotyczące określania korekt finansowych w odniesieniu do wydatków finansowanych przez Unię w przypadku nieprzestrzegania obowiązujących przepisów dotyczących zamówień publicznych. F. złożyła zastrzeżenia do ww. ustaleń. Centrum pismem skierowanym do organu wskazała, że beneficjent uzasadnił wymóg posiadania przez wykonawcę punktu serwisowego (punktu odbioru sprzętu) na terenie Polski. W dokumentacji zamówienia nie wymagano aby usługi serwisu były świadczone na terenie Polski. Jedynym wymaganiem terytorialnym było posiadanie przez wykonawcę punktu serwisowego na terenie Polski, tzn. miejsca gdzie beneficjent oraz uczestnicy projektu mogli przekazać tablety do serwisu. Okoliczność ta w ocenie Centrum niweczy zawarty w ustaleniach audytu zarzut ograniczenia konkurencji, bowiem samo posiadanie punktu serwisowego na terenie Polski nie zawęża kręgu potencjalnych wykonawców a dodatkowo, jest uzasadnione specyfiką przedmiotu zamówienia (potrzebami odbiorców projektu). Organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Rzecznik Funduszy Europejskich podzielił argumentacje Centrum oraz strony wskazując, że przemawiają za słusznością postępowania F., a zapisy były potrzebne i w żaden sposób nie ograniczyły konkurencji poprzez "nieuzasadnione preferencje krajowe, regionalne lub lokalne." Tym samym ustalenia organu nie powinny skutkować nałożeniem na beneficjenta korekty finansowej. W wyniku podtrzymania ustaleń przez organ, Instytucja Pośrednicząca wezwała beneficjenta do zwrotu środków przekazanych, jako dofinansowanie na realizację projektu. W odpowiedzi beneficjent złożył wyjaśnienia wskazując, że stanowisko zawarte w wezwaniu nie znajduje żadnego uzasadnienia, a tym samym żądanie zwrotu środków jest nieuzasadnione. Następnie, Centrum w dniu 6 grudnia 2021 r. wydało decyzję, która następnie po rozpatrzeniu złożonego przez stronę odwołania została uchylona przez Instytucję Zarządzającą, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Beneficjent wystąpił z wnioskiem o dołączenie do akt sprawy dowodu w postaci raportu - ankiety telefonicznej - pn. "Analiza zachowań Seniorów na wypadek awarii tabletu". Centrum po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, w dniu 14 kwietnia 2023 r. decyzją ustaliło obowiązek zwrotu przez beneficjenta kwoty 83.527,65 zł wraz z odsetkami, na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tj. Dz. U. z 2025 r., poz. 1483 ze zm., dalej: ufp), gdyż wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków unijnych powinny być dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Organ przyjął, że naruszenie dokonane przez beneficjenta wypełniło definicję nieprawidłowości, o której mowa w art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/20061303/2013 (dalej: "Rozporządzenie ogólne"), a także wskazało, że w niniejszej sprawie bezsprzecznie zaistniała szkoda mająca negatywny wpływ na budżet UE, niemniej jednak szkoda ta wystąpiła w wymiarze marginalnym o dlatego została korekta finansowa została zmiarkowana do wysokości 5%. Minister Funduszy i Polityki Regionalnej utrzymał w mocy decyzję z 14 kwietnia 2023 r. Organ drugiej instancji stwierdził, że postępowanie poprzedzające wydanie decyzji przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej, jak i wyczerpującego i rzetelnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Instytucja Pośrednicząca precyzyjnie wyliczyła kwotę należną do zwrotu wynikającą z pomniejszenia wydatków kwalifikowalnych wykazanych we wnioskach o płatność, jak również wyjaśniła stronie na czym polegało i skąd wynikało nałożenie korekty finansowej w wysokości 5%. Wskazanie przez beneficjenta w zapytaniu ofertowym dyskryminującego postanowienia w zakresie zastosowania przez zamawiającego warunku granicznego związanego z żądaniem przez beneficjenta od wykonawców wskazania w formularzu ofertowym (a następnie w umowie) danych teleadresowych punktu serwisowego (na terenie Polski), do którego/w którym miały być przekazywane i/lub serwisowane tablety zakupione i użytkowane na potrzeby Projektu, stanowiło naruszenie wskazane w sekcji 6.5.2 Wytycznych, bowiem w tej sytuacji nie można wskazać, który ze zdolnych do realizacji zamówienia wykonawców nie przystąpił do postępowania w wyniku zawarcia w treści ogłoszenia o zamówieniu dyskryminującego postanowienia mogącego tym samym ograniczyć konkurencję. Sąd I instancji podejmując wskazane na wstępie rozstrzygnięcie, stanął na stanowisku, że w sprawie wystąpiła nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 36 Rozporządzenia ogólnego i organ poprawnie dokonał analizy trzech przesłanek/elementów, których wystąpienie wskazuje na zaistnienie nieprawidłowości tj: naruszenie sekcji 6.5.2 Wytycznych "Zasada konkurencyjności", działanie F. polegające na określeniu w zapytaniu ofertowym nieuzasadnionego, mogącego utrudniać konkurencję, wymagania w postaci wskazania przez potencjalnych wykonawców zamówienia danych adresowych punktu serwisowego na terenie Polski, oraz szkoda co najmniej potencjalna, a być może nawet realna, ponieważ w chwili obecnej nie można wykluczyć sytuacji, w której potencjalny wykonawca nie wziął udział w postępowaniu o zamówienie ze względu na postawiony przez stronę warunek graniczny, wskutek czego nie można również wykluczyć takiej możliwości, że oferta potencjalnego wykonawcy mogła być korzystniejsza od oferty wykonawcy, którą strona finalnie wybrała. Tym samym nie można z całą stanowczością przyjąć, że oferta spółki S. okazałaby się najkorzystniejsza, gdyby skarżąca nie określiła wymagania w postaci punktu serwisowego na terenie Polski. Nie można bowiem wykluczyć, że skarżąca swoim postępowaniem mogła ograniczyć lub ograniczyła konkurencję do wykonawców, którzy już posiadali taki punkt na terenie kraju. Z tego też względu, zasady konkurencji winny być bezwzględnie przestrzegane. Ponieważ na obecnym etapie sprawy nie można określić realnej szkody dla budżetu unijnego, zasadne stało się zastosowanie korekty finansowej, określonej w Taryfikatorze. Sąd uznał korektę finansową nałożoną przez organ w wysokości 5% za adekwatną do wagi, skali i charakteru stwierdzonej nieprawidłowości, jest ona proporcjonalna do uchybienia popełnionego przez beneficjenta. Sąd I instancji równocześnie podniósł, że argumenty dotyczące wieku osób korzystających z projektu, czy ich małe zaangażowanie do bycia "on-line" lub niechęć do serwisowania otrzymanego tabletu poza granicami Polski (opracowane na podstawie ankiety telefonicznej wśród seniorów) nie stanowią uzasadnienia dla nierównego traktowania potencjalnych wykonawców projektu. Skarżąca nie zgadzając się z treścią przedmiotowego rozstrzygnięcia wywiodła skargę kasacyjną domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie i zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego jak postępowania przed sądami administracyjnymi. F. podniosła w trybie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: ppsa) zarzuty naruszenia: 1. Art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz art. 207 ust. 8 i ust. 9 ufp, poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące błędnym przyjęciem, że środki pochodzące z dofinansowania przyznanego Skarżącemu na realizację projektu pn. Małopolski Senior, na podstawie umowy zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ufp, a konsekwencji uzyskane środki należy zwrócić - w sytuacji gdy rachowane zostały wymagane procedury i nie powstała nieprawidłowość, która spowodowała lub mogłaby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE; 2. art. 2 pkt 36 Rozporządzenia ogólnego poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że stwierdzone naruszenia stanowią nieprawidłowości indywidualne skutkujące nałożeniem korekty finansowej oraz w konsekwencji przyjęcie, że te naruszenia mają szkodliwy wpływ na budżet UE; 3. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz art. 207 ust. 8 i ust. 9 ufp przejawiające się w tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), mimo że zachowane zostały przez Skarżącego wymagane procedury i nie powstała nieprawidłowość, która spowodowała lub mogłaby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE; 4. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. art. 7 art. 11, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa przejawiając się w tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalność i administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie - art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ppsa, mimo że organ administracyjny w sposób niewyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy i nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym nie odniósł się do argumentów oraz zarzutów Skarżącego oraz nie wytłumaczył dlaczego wyjaśnienia i argumenty Skarżącego Organ uznał za niezasadne, jak również nie wyjaśnił na czym polega lub mogłoby polegać powstanie szkody w budżecie ogólnym UE i jakich jest rozmiarów, a w rezultacie zaniechał wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności; 5. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 8 i 107 § 3 kpa przejawiające się w tym, że Sąd 1 instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, mimo że organ administracyjny nienależycie uzasadnił zaskarżoną decyzję, z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń odnoszących się do stwierdzonych nieprawidłowości oraz pomimo ł raku należytego uzasadnienia w zakresie powstałej albo choćby potencjalnej szkody w budżecie ogólnym Unii Europejskiej; co uniemożliwiło realizację zasady pogłębiania zatkania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwiło dokonanie odpowiedniej kontroli zaskarżonej decyzji. Minister w odpowiedzi na skargę kasacyjną podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co nastepuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 ppsa. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 ppsa. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. m.in. wyrok NSA z 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336). Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 ppsa. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała. Postawione zarzuty należało uznać za usprawiedliwione. Wspólnym mianownikiem postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów jest twierdzenie skarżącej kasacyjnie F., że w okolicznościach faktycznych sprawy nie doszło do powstania nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia ogólnego, która spowodowała lub mogłaby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE. Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ścisły związek zarzutów naruszenia prawa materialnego i procesowego, postanowił rozpatrzyć łącznie wszystkie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej. W ocenie NSA, w zaistniałych w sprawie okolicznościach faktycznych nie doszło do powstania nieprawidłowości, a w konsekwencji także nie doszło do powstania szkody rzeczywistej, ani nawet szkody potencjalnej. Na wstępie rozważań stwierdzić należy, że skarżąca kasacyjnie nie była zobowiązana do stosowania przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. ‒ Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1320, ze zm.), jednakże mając na względzie treść art. 7 ust. 1 oraz art. 29 § 2 ufp wskazać należy, że przepisy te nakładają na zamawiającego obowiązek przygotowania i przeprowadzenia postępowania w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców oraz zakazują opisywania przedmiotu zamówienia w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję. Zaaprobować należy pogląd, że skarżąca kasacyjnie F. opisując przedmiot zamówienia w sposób uwzględniający serwis tabletów na terenie kraju, kierowała się racjonalną, uzasadnioną i obiektywną potrzebą, uzasadniającą pewien zakres reglamentacji. Wymaganie, aby serwis odbywał się na terenie Polski wynikało przede wszystkim z faktu, że urządzenia obsługiwać będą osoby starsze. Program kierowany jest bowiem do osób powyżej 65 roku życia w celu podniesienia ich kompetencji cyfrowych oraz umiejętności korzystania z komputera i Internetu (możliwość kontaktu z bliskimi, załatwiania spraw codziennych, urzędowych itp.). Tablety po zakończeniu trwania projektu stają się własnością seniorów i to oni w razie ewentualnej awarii muszą sami dostarczyć tablet do serwisu, co dotyczy także kosztów przesłania tabletu do serwisu zlokalizowanego, np. poza granicami państwa. F. przyjęła, że możliwe będzie takie usterkowanie sprzętu, które niekoniecznie będzie związane z jego wadą ukrytą, czy też wadą podlegającą gwarancji, lecz czasem z niewłaściwą, być może nie do końca poprawną jego obsługą. Skarżącej zależało, aby serwis był na terenie Polski, gdyż wtedy możliwym jest stosunkowo szybkie podjęcie działania w taki sposób, aby senior jak najszybciej i sprawnie miał dostęp do serwisu gwarancyjnego. Nadto, załatwianie spraw serwisowych poza granicami Polski mogłoby powodować konieczność dokonywania zgłoszeń wadliwego sprzętu w języku obcym, co stanowiłoby dodatkową barierę dla seniorów. Przedstawiona argumentacja z uwzględnieniem celu projektu przekonuje, że w tych okolicznościach nie można mówić o naruszeniu zasady konkurencyjności i równego traktowania wykonawców. Umiejscowienie serwisu na terenie kraju było usprawiedliwione racjonalną, uzasadnioną i obiektywną potrzebą zrealizowania projektu zmierzającego do podniesienia kompetencji cyfrowych seniorów powyżej 65 roku życia. Zauważyć dalej należy, że w ocenie Rzecznika Funduszy Europejskich istotne znaczenie ma odpowiednia analiza potrzeb i oczekiwań beneficjenta, jako zamawiającego. Jego zdaniem w okolicznościach sprawy kwestionowane przez organy zapisy były potrzebne i w żaden sposób nie ograniczyły konkurencji poprzez "nieuzasadnione preferencje krajowe, regionalne lub lokalne". W związku z tym ustalenia Izby Administracji Skarbowej nie powinny skutkować nałożeniem na beneficjenta korekty finansowej. Wypada też wskazać na ankietę telefoniczną - pn. "Analiza zachowań Seniorów na wypadek awarii tabletu". Wynika z niej, że seniorzy, którzy uczestniczyli w ankiecie (183 osoby), udzielili odpowiedzi, iż odstąpiliby od wysyłki i nie korzystaliby więcej z urządzenia, a żadna z ankietowanych osób nie zdecydowałaby się na wysyłkę poza granice Polski. W związku z tym, zdaniem beneficjenta, w tej sytuacji należy zauważyć, że brak zapisu dotyczącego umiejscowienia punktu serwisowego na terenie Polski, doprowadziłby do nieefektywnego rozporządzenia mieniem, które zostało nabyte ze środków publicznych. Wręcz można w takim przypadku mówić o szkodzie w budżecie unijnym, gdyż środki unijne nie realizowałyby celu, na który były przeznaczone. F., w skardze kasacyjnej zasadnie przywołała na poparcie swojego stanowiska orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach, w których w ramach okoliczności faktycznych istotne dla sprawy znaczenie odgrywał serwis umiejscowiony na terenie kraju. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawach rozstrzygniętych wyrokami z 15 października 2019 r., sygn. I GSK 1506/18 oraz I GSK 1414/18, przesądził jednoznacznie, że wymóg serwisowania urządzeń na terenie Polski nie narusza zasady przestrzegania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców, jak również nie narusza zasady nieopisywania przedmiotu zamówienia w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencie. W przedmiotowych sprawach zamawiający wprowadził w zakresie istotnych warunków zamówienia zapisy: "wykonawca prowadzi serwis oferowanego urządzenia na terenie Polski" oraz "autoryzowany serwis gwarancyjny i wsparcie oferowanej stacji roboczej na terenie Polski". Z uwagi na analogiczny, a nawet bardziej restrykcyjny stan faktyczny (tam wprowadzono wymóg autoryzowanego serwisu) pomiędzy rozpatrywanymi przez NSA sprawami, a niniejszym postępowaniem, warto przytoczyć szczegółowe uzasadnienie w/w wyroków: "Prawidłowo ocenił Sąd I instancji, że zamawiający ma prawo opisać swoje potrzeby w taki sposób, aby przedmiot zamówienia spełniał jego wymagania i zaspakajał jego potrzeby. Jednocześnie jednak zamawiający swobodę precyzowania swoich wymagań ma ograniczoną w tym sensie, że jego wymagania muszą mieć uzasadnienie pozwalające na zrównoważenie ograniczenia konkurencji. Prawo zamówień publicznych chroni bowiem z jednej strony interes zamawiającego (interes publiczny), z drugiej nakazuje przestrzegać zasady równego traktowania potencjalnych wykonawców i uczciwej konkurencji. Formułując SIWZ, zamawiający musi mieć na uwadze dobro chronione tą ustawą i zachować równowagę pomiędzy rozwiązaniami preferującymi poszczególne interesy. Określenie więc przedmiotu zamówienia w sposób obiektywny, z zachowaniem zasad ustawowych, nie jest jednoznaczne z koniecznością zdolności realizacji zamówienia przez wszystkie podmioty działające na rynku w danej branży. Skoro więc, jak wskazano wyżej, ustawodawca pozostawił zamawiającemu możliwość precyzowania cech zamówienia w sposób, który chroni jego zobiektywizowany interes, to nie stanowi w realiach niniejszej sprawy naruszenia zasady równego traktowania i uczciwej konkurencji podanie w SIWZ wymogu zapewnienia autoryzowanego serwisu gwarancyjnego i pogwarancyjnego na terenie kraju" (por. wyrok NSA z 15 października 2019 r., sygn. akt I GSK 1506/18). "Po pierwsze, trafnie uznał Sąd I instancji, że zapis ten nie budzi podnoszonych przez organ wątpliwości interpretacyjnych. Konieczność zapewnienia serwisu na terenie kraju nie oznacza, że zamawiający wymaga od serwisanta, by posiadał siedzibę na terenie Polski. Chodzi tu wyłącznie o zapewnienie obsługi w zakresie przeglądu, konserwacji i naprawy sprzętu na terenie kraju, niezależnie od tego, gdzie serwisant ma swoją siedzibę. W SIZW nie ma bowiem wymogu posiadania przez potencjalnego wykonawcę zarejestrowanej na terytorium RP działalności gospodarczej, czy posiadania placówki serwisowej w Polsce. Z zapisów wynika jedynie obowiązek wykonania czynności serwisowych na terenie kraju. Bez znaczenia jest przy tym określony przez zamawiającego wymóg podania adresu serwisu. Jak zasadnie zauważyła strona skarżąca, numer telefonu, czy osoba do kontaktu w każdej chwili mogą ulec zmianie w trakcie świadczenia usługi, gdy tymczasem podawanie adresu stanowi normę we wszystkich postępowaniach przetargowych. Poza tym zapis ten nie budził wątpliwości potencjalnych wykonawców którzy nie zgłaszali co do niego pytań i zastrzeżeń. Określenie "serwis oferowanego urządzenia" jednoznacznie zdaniem Sądu wskazuje na zespól czynności serwisowych odnoszonych do urządzenia. Dodatkowo zamawiający nie formułuje oczekiwania konkretnej formy świadczenia serwisu, a stawia jedynie wymóg funkcjonowania takich usług na terenie kraju w sposób stały, pozwalając na dowolne ich zorganizowanie. a zatem nie ma żadnej bariery dla konkurencji. Trafnie jednocześnie uznał Sąd I instancji, że zamawiający [...], opisując przedmiot zamówienia w sposób uwzględniający serwis urządzeń medycznych na terenie kraju, kierował się racjonalną, uzasadnioną i obiektywną potrzebą uzasadniającą pewien zakres reglamentacji" (por. wyrok NSA z 15 października 2019 r., sygn. akt I GSK 1506/18). Natomiast WSA w Krakowie w wyroku z 7 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 525/15, wyjaśnił m.in., że: "zamawiający jest uprawniony do wprowadzenia wymogów, które zawężają krąg potencjalnych wykonawców. Zawężenie to nie może mieć na celu preferowania określonego wykonawcy, ale uzyskanie produktu jak najbardziej odpowiadającego potrzebom zamawiającego. Jednocześnie zamawiający nie jest zobowiązany do takiego formułowania wymagań, aby umożliwić wszystkim wykonawcom funkcjonującym na rynku złożenie oferty." Z kolei NSA w wyroku z 15 września 2015 r., sygn. akt II GSK 759/14 stwierdził zaś, że: "Określenie przedmiotu zamówienia powinno być poparte obiektywnymi i uzasadnionymi potrzebami zamawiającego. Przejawem naruszenia zasady uczciwej konkurencji jest zatem opisanie przedmiotu zamówienia z użyciem ograniczeń wskazujących na konkretnego producenta lub konkretny produkt albo z użyciem parametrów wskazujących na konkretnego producenta, dostawcę albo konkretny wyrób. Nadto zamawiający ma prawo określić przedmiot zamówienia w sposób zapewniający uzyskanie oczekiwanego efektu, gdyż ustawodawca pozostawił zamawiającemu możliwość precyzowania cech przedmiotu zamówienia w sposób chroniący jego zobiektywizowany interes. Natomiast okoliczność, że nie wszystkie podmioty z danej branży mogą wziąć udział w postępowaniu, nie przesądza o tym, że postępowanie narusza zasady uczciwej konkurencji." Zgodzić się należy zatem ze skarżącą kasacyjnie F., że skoro ustawodawca pozostawił zamawiającemu możliwość precyzowania cech zamówienia w sposób, który chroni jego zobiektywizowany interes, to nie stanowi w realiach niniejszej sprawy naruszenia zasady równego traktowania i uczciwej konkurencji podanie w istotnych warunkach zamówienia wymogu zapewnienia serwisu gwarancyjnego na terenie kraju. Konieczność zapewnienia serwisu na terenie kraju nie oznacza, że F. wymagała od serwisanta, by posiadał siedzibę na terenie Polski. Chodzi tu wyłącznie o zapewnienie obsługi w zakresie przeglądu, konserwacji i naprawy sprzętu na terenie kraju, niezależnie od tego, gdzie serwisant ma swoją siedzibę. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że Skarżąca nie formułowała oczekiwania konkretnej formy świadczenia serwisu, a stawiała jedynie wymóg funkcjonowania takich usług na terenie kraju w sposób stały, pozwalając na dowolne ich zorganizowanie, a zatem nie stawiał żadnej bariery dla konkurencji. F. opisując przedmiot zamówienia, słusznie w sposób uwzględniający serwis tabletów na terenie kraju, kierowała się racjonalną, uzasadnioną i obiektywną potrzebą uzasadniającą pewien zakres reglamentacji. Wymaganie, aby serwis odbywał się na terenie Polski wynikało przede wszystkim z faktu, że urządzenia obsługiwać będą osoby starsze. Powtórzyć po raz kolejny należy, że program kierowany jest do osób powyżej 65 roku życia w celu podniesienia ich kompetencji cyfrowych oraz umiejętności korzystania z komputera i Internetu (możliwość kontaktu z bliskimi, załatwiania spraw codziennych, urzędowych itp.). Tablety po zakończeniu trwania projektu stają się własnością seniorów i to oni w razie ewentualnej awarii muszą sami dostarczyć tablet do serwisu, co dotyczy także kosztów przesłania tabletu do serwisu zlokalizowanego np. poza granicami państwa. Skarżąca przyjęła nadto, że możliwe będzie takie usterkowanie sprzętu, które niekoniecznie będzie związane z jego wadą ukrytą, czy też wadą podlegającą gwarancji, lecz czasem z niewłaściwą, być może nie do końca poprawną jego obsługą. Skarżącej zależało zatem, aby serwis był na terenie Polski, gdyż wtedy możliwym jest stosunkowo szybkie podjęcie działania w taki sposób aby senior jak najszybciej i sprawnie miał dostęp do serwisu gwarancyjnego. Nadto, załatwianie spraw serwisowych poza granicami Polski mogłoby spowodować konieczność dokonywania zgłoszeń wadliwego sprzętu w języku obcym, co stanowiłoby dodatkową barierę dla seniorów. W związku z powyższym zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej w pkt. 1, 2, 3 i 5 zasługiwały na uwzględnienie. Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna, z uwagi na dostrzeżone naruszenia, jest zasadna, zaś istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, co pozwoliło na zastosowanie w sprawie art. 188 ppsa i uchylenie zaskarżonego wyroku, zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ppsa. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 118).