Sygnatura
I GSK 284/25
I GSK 284/25 - Wyrok NSA z 2026-04-29
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 29 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Anna Apollo (spr.) Sędzia NSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "G." Sp. z o.o. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 września 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 2908/22 w sprawie ze skargi "G." Sp. z o.o. w G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 września 2022 r. nr RYB.wpl.511.10.2022 w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 września 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 2908/22 oddalił skargę G. sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 21 września 2022 r. nr RYB.wpl.511.10.2022 w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR") w dniach 10 - 14 marca 2014 r. przeprowadziła nabór wniosków o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" w zakresie środka 2.5 "Inwestycje w zakresie przetwórstwa i obrotu" dla mikro i małych przedsiębiorstw, w rozumieniu przepisu art. 2 załącznika I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. W ramach ogłoszonego naboru, G. sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni dalej: skarżąca lub spółka - złożyła wniosek o dofinansowanie pn. "Inwestycje w zakresie przetwórstwa i obrotu zakładu przetwórstwa rybnego G. sp. z o.o. w Gdyni". W formularzu wniosku o dofinansowanie w pkt I.1.7 "Wielkość przedsiębiorstwa" zaznaczono, że Spółka jest małym przedsiębiorstwem, w myśl obowiązującej definicji mikro, małych i średnich przedsiębiorstw i niezależnym. Natomiast w pkt III.1.5 "Wielkość przedsiębiorstwa" przed realizacją operacji, jak i po realizacji operacji wskazano "małe". ARiMR 12 czerwca 2014 r. podpisała ze Spółką umowę o dofinansowanie. Kolejny wniosek o dofinansowanie został złożony przez Skarżącą 13 października 2014 r., w ramach następnego naboru, gdzie również wskazano, że jest małym, niezależnym przedsiębiorstwem. W ramach podjętych przez ARiMR czynności wyjaśniających, w związku ze złożoną przy ww. wniosku o dofinansowanie dokumentacją, spółka była dwukrotnie wzywana do uzupełnienia wniosku. W związku z nieuzupełnieniem wniosku o dofinansowanie w stopniu pozwalającym na określenie statusu przedsiębiorstwa, ARiMR odmówiła przyznania pomocy finansowej. ARiMR 15 września 2017 r. wypowiedziała umowę o dofinansowanie. Po otrzymaniu wypowiedzenia skarżąca złożyła do ARiMR wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy komórka rozpatrująca wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdziła, że wypowiedzenie umowy o dofinansowanie jest zasadne. Prezes ARiMR decyzją z 30 marca 2018 r. określił skarżącej kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 2.574.522,00 zł wraz z odsetkami Orzekając na skutek odwołania spółki Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej decyzją z 23 sierpnia 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na powyższą decyzję skargę wywiodła strona, która została uwzględniona mocą wyroku WSA z 9 stycznia 2020 r. o sygn. akt V SA/Wa 145/19. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na wady uzasadnienia zaskarżonej decyzji stanowiące naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 7 i 8 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ II instancji rozpatrujący odwołanie Skarżącej w uzasadnieniu decyzji przytoczył jedynie stan faktyczny sprawy i argumentację organu I instancji. W ocenie Sądu, organ odwoławczy dokonał niejako doprecyzowania podstawy prawnej rozstrzygnięcia w sprawie, gdyż w sentencji decyzji z 23 sierpnia 2018 r. wskazano na art. 27 ust. 3 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego. Jednak w żaden sposób nie wyjaśniono dlaczego ww. przepis prawa ma zastosowanie w sprawie. Organ odwoławczy nie dokonał subsumcji stanu faktycznego do norm z art. 27 ust. 3 ww. ustawy. Gdyby organ odwoławczy rozpoznał sprawę na podstawie art. 27 ust. 3 ww. ustawy, podczas gdy organ I instancji orzekł na podstawie innego ustępu z art. 27 ww. ustawy, naruszyłby art. 15 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ze wszystkim tego skutkami. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z 19 listopada 2020 r., uchylił decyzję Prezesa ARiMR z 30 marca 2018 r. w całości i przekazał spraw organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Prezes ARiMR decyzją z 1 lutego 2021 r. określił spółce kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 2.574.522,00 zł wraz z odsetkami. Orzekając na skutek odwołania spółki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z 25 sierpnia 2021 r. ponownie uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Prezes ARiMR decyzją z 19 stycznia 2022 r. określił skarżącej kwotę przypadającą do zwrotu. Orzekając na skutek odwołania skarżącej Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 21 września 2022 r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARiMR z 19 stycznia 2022 r. Organ odwoławczy wskazał, iż pomoc w ramach naboru przeprowadzonego w dniach 10 - 14 marca 2014 r. przeznaczona była tylko i wyłącznie dla mikro i małych przedsiębiorstw. Zgodnie z art. 2 ust. 2 załącznika nr I do rozporządzenia Komisji nr 800/2008 małe przedsiębiorstwo definiuje się jako przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 50 pracowników i którego roczny obrót lub całkowity bilans roczny nie przekracza 10 milionów EUR. Beneficjent we wniosku o dofinansowanie zaznaczył, że jest małym przedsiębiorstwem, a w odniesieniu do liczby zatrudnionych osób, wskazał następujące dane: rok obrachunkowy 2013 - 23,00; rok obrachunkowy 2012 -23,80; rok obrachunkowy 2011 - 24,00. Wskazał również, że jest przedsiębiorstwem niezależnym. W ocenie organu II instancji w dniu 12 czerwca 2014 r., tj. dniu podpisania z Beneficjentem umowy o dofinansowanie, istniały przedsiębiorstwa powiązane z przedsiębiorstwem Beneficjenta oraz od niego zależne. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono powiązane i zależne przedsiębiorstwa. Organ odwoławczy podał, że ogłoszenia Prezesa ARiMR w sprawie możliwości składania wniosków o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007- 2013" w zakresie środka 2.5 "Inwestycje w zakresie przetwórstwa i obrotu" z dnia 21 lutego 2014 r. oraz z Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie jednoznacznie wynikało, że adresatami pomocy mogą być wyłącznie mikro i małe przedsiębiorstwa. Tymczasem w dniu podpisania umowy Strona była przedsiębiorstwem średnim, występującym ponadto w stosunku powiązania i partnerstwa z innymi przedsiębiorstwami. Doszło zatem do naruszyła art. 14 ust. 3 ustawy o EFR, poprzez swoje działanie - złożenie wniosku zawierającego nieprawdziwe informacje oraz zaniechanie - niewskazanie, że jest przedsiębiorstwem partnerskim i powiązanym oraz nieprzedstawienie informacji o zatrudnieniu w przedsiębiorstwach z nią powiązanych i przedsiębiorstwach partnerskich. Naruszenie tego przepisu skutkowało przyznaniem wsparcia podmiotowi będącemu średnim przedsiębiorstwem, co oznacza, że pomoc została przyznana z naruszeniem warunków określonych w Ogłoszeniu Prezesa ARiMR w sprawie możliwości składania wniosków o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" w zakresie środka 2.5 "Inwestycje w zakresie przetwórstwa i obrotu" z dnia 21 lutego 2014 r. Wskazane powyżej działania i zaniechania Beneficjenta doprowadziły do przyznania mu dofinansowania w ramach działania skierowanego do mikro i małych przedsiębiorstw, w sytuacji gdy był on przedsiębiorstwem średnim. Tym samym, udzielono dofinansowania podmiotowi niespełniającemu kryterium podmiotowego uzyskania wsparcia, co stanowi niewątpliwie naruszenie art. 9 pkt 3 ustawy o EFR. W ocenie organu II instancji w sprawie doszło do naruszenia prawa, w rozumieniu art. 3 lit. q rozporządzenia nr 1198/2006. Skoro Strona, jako przedsiębiorstwo średnie, nie była w ogóle uprawniona do otrzymania dofinansowania w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 " w zakresie środka 2.5 "Inwestycje w zakresie przetwórstwa i obrotu'’ dla mikro i małych przedsiębiorstw, tym samym szkoda dla budżetu UE wystąpiła i była rzeczywista. W dniu podpisania umowy Beneficjent nie spełniał kryterium małego przedsiębiorcy, określonego w Załączniku I art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 800/2008 w zakresie liczby pracowników. Uzasadniając oddalenie skargi strony na powyższą decyzję WSA w Warszawie podkreślił, że jest on związany wykładnią prawa zawartą w wyroku z 9 stycznia 2020 r., o sygn. akt V SA/Wa 145/19. W tym orzeczeniu wskazano, że organ odwoławczy dokonał niejako doprecyzowania podstawy prawnej rozstrzygnięcia w sprawie, gdyż w sentencji decyzji z 23 sierpnia 2018 r. wskazano na przepis art. 27 ust. 3 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, zaś w żaden sposób nie wyjaśniono dlaczego ww. przepis ma zastosowanie w sprawie. W sytuacji, gdy organ odwoławczy rozpoznał sprawę na podstawie art. 27 ust. 3 ww. ustawy, podczas gdy organ I instancji orzekł na podstawie innego ustępu z art. 27 ww. ustawy, naruszyłby art. 15 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji podał, że Spółka, jako przedsiębiorstwo średnie, nie była uprawniona do otrzymania dofinansowania w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" w zakresie środka 2.5 "Inwestycje w zakresie przetwórstwa i obrotu". Takie ustalenia i wskazana podstawa prawna była podstawą wydania decyzji przez organ I instancji. Organ wskazał, że istnieje również inna podstawa prawna do wydania decyzji określającej Stronie kwotę przypadającą do zwrotu. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju pomoc pobrana nienależnie podlega zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych. W ust. 2 wprost wskazano, że pomocą pobraną nienależnie, jest w szczególności pomoc: wypłacona beneficjentowi, który nie realizuje operacji w całości lub w części, lub nie realizuje obowiązków z nią związanych (pkt 1); wypłacona bez podstawy prawnej lub w wysokości wyższej niż określona na realizację operacji w umowie o dofinansowanie lub decyzji (pkt 2); wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje zobowiązań związanych z przyznaniem pomocy (pkt 3). Otrzymane dofinansowanie przez Beneficjenta nastąpiło w ramach naboru prowadzonego w dniach od 10 do 14 marca 2014 r. O pomoc mogli ubiegać się wyłącznie mikro i mali przedsiębiorcy, co jednoznacznie wynikało z ogłoszenia Prezesa ARiMR w sprawie możliwości składania wniosków o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" w zakresie środka 2.5 "Inwestycje w zakresie przetwórstwa i obrotu" z dnia 21 lutego 2014 r. oraz Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie. Każdą pomoc, wypłaconą podmiotom, które nie spełniały kryterium mikro lub małego przedsiębiorcy, należy uznać za pomoc wypłaconą bez podstawy prawnej. W ocenie WSA w ramach programu - Program Operacyjny "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007- 2013" priorytet przyznano mikro i małym przedsiębiorcom, a konkurs ogłoszony przez ARiMR ogłoszony w dniach 10 – 14 marca 2014 r. był przeznaczony właśnie dla mikro i małych przedsiębiorców, którym Beneficjent nie był. Sąd I instancji podniósł, że zaskarżona decyzja nie narusza art. 107 § 1 k.p.a. oraz art. 15 kpa. Organy wydając zaskarżone decyzje odniosły się zarówno do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń Strony. Spowodowało to - brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również zasad dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy. Odmienna ocena materiału dowodowego, niż jak to chciałaby Strona, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka, w której zaskarżyła orzeczenie w całości. Autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: I. Przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 27 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3, w zw. z art. 9 pkt 3, w zw. z art. 14 ust. 3 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem EFR w zw. z art. 207 ust. 1 pkt. 3, ust. 9 i ust. 12 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2077 z późn zm.) oraz w zw. z art. 3 lit. q Rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z 27 lipca 2005 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego poprzez ich: a) nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, iż doszło do szkody w budżecie Unii Europejskiej pomimo faktu, iż niezależnie od tego czy Skarżąca była małym, czy średnim przedsiębiorstwem, kwalifikowała się do dofinansowania w ramach programu, i mogła złożyć wnioski o dofinansowanie również jako średni przedsiębiorca, w innych konkursach nieograniczonych do mikro i małych przedsiębiorców uzyskując dokładnie ten sam poziom dofinansowania b) nieprawidłowe zastosowanie oraz przyjęcie, iż doszło do nieprawidłowości w myśl w/w przepisów, w sytuacji gdy do zaistnienia nieprawidłowości koniecznym jest zaniechanie bądź działanie beneficjenta, którego w ogóle nie wykazano; II. Przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., obecnie z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez Organ II instancji następujących przepisów postępowania: 1. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, oraz art. 136 § 1 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez Organ II instancji z urzędu niezbędnych działań celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, w tym niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, w tym przede wszystkim brak odniesienia się przez Organ do wytycznych zakreślonych decyzją Ministra Rozwoju Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 25 sierpnia 2021 r., która nakazywała: - dokonanie oceny stopnia przyczynienia się pracowników organu do powstania nieprawidłowości w postaci udzielenia dofinansowania podmiotowi, który nie spełniał kryterium posiadania statusu mikro lub małego przedsiębiorcy; - ustalenie czy nastąpiła nieprawidłowość w myśl art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie WE nr 1260/1999 przy uwzględnieniu obowiązku organu przeprowadzenia rzetelnej weryfikacji wniosku o dofinansowanie przed podpisaniem umowy; 2. art. 8 kpa w zw. art. 31 ust. 3 Konstytucji tj. poprzez działanie w sposób podważający zaufanie do organów państwa i podtrzymanie decyzji o zwrocie w sytuacji gdy to organ nie przeprowadził rzetelnej oceny wniosku o dofinansowanie przed podpisaniem umowy oraz zaniechał sprawdzenia statusu skarżącej jako przedsiębiorcy na moment podpisywania umowy; 3. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, oraz art. 136 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż wystąpiła nieprawidłowość w myśl art. 3 lit. q rozporządzenia Rady (WE) Nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego w sytuacji gdy do zaistnienia takiej nieprawidłowości koniecznym pozostaje jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego, wynikające z działania lub zaniechania beneficjenta, a takiego działania bądź zaniechania organ nie wskazał III. Przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącą w skardze na decyzję organu w sytuacji, w której rozpoznanie tych zarzutów winno skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów wskazano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 p.p.s.a.. Naczelny Sąd Administracyjny, kontrolując zaskarżony wyrok, zobowiązany jest ograniczyć się do zbadania, czy wyrok ten uchybia przepisom wskazanym w skardze kasacyjnej w ramach podstaw z art. 174 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. W sytuacji, gdy autor skargi kasacyjnej zarzuca naruszenie zarówno prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutów, które dotyczą naruszenia przez sąd tych ostatnich przepisów. Dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo, że nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w sposób wskazany przez skarżącą. Przepis ten stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ustanowiona tym przepisem zasada niezwiązania granicami skargi nie oznacza, że sąd może czynić przedmiotem swoich rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi bez względu na treść zaskarżonego aktu lub czynności. Natomiast rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, iż sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Braku odniesienia się przez Sąd I instancji do części zarzutów, czy też sposobu w jaki Sąd ten odniósł się do stawianych w skardze zarzutów nie można zwalczać poprzez zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Dla skuteczności zarzutu kasacyjnego opartego na tym przepisie, należy wskazać, iż Sąd I instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy lub przekroczył granice danej sprawy, albo że w okolicznościach tej sprawy powinien był wyjść poza granice zakreślone zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a tego nie uczynił, i że owo zaniechanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Argumentacja przytoczona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazuje na to, że skarżąca chciałaby, by odmiennie oceniono, czy w sprawie doszło do szkody w budżecie Unii Europejskiej, jak i ustalenia tego, czy skarżąca była małym czy średnim przedsiębiorstwem. Tymczasem, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji rozpoznał sprawę w granicach zakreślonych omawianym przepisem i tym samym zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. jest niezasadny. W ramach zarzutów z pkt II petitum skargi kasacyjnej, które z uwagi na ich podstawy, a w szczególności twierdzenia, mają komplementarny charakter, autor skargi kasacyjnej wytknął Sądowi I instancji to, że ten niezasadnie stwierdził, że organ dopełnił on swoich obowiązków w zakresie wyczerpującego zgromadzenia i właściwej oceny materiału dowodowego w niniejszej sprawie, dotyczącej oceny stopnia przyczynienia się pracowników organu do powstania nieprawidłowości jak i naruszenia zasady zaufania do organów państwa czy wreszcie tego czy w sprawie wystąpiła nieprawidłowość w myśl art. 3 lit q) rozporządzenia Rady (WE) Nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego. W tym zakresie, zdaniem skarżącego kasacyjnie, WSA w Warszawie dopuścił się naruszenia między innymi art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 136 § 1 K.p.a. przyjmując, że organ im uchybił przez brak podjęcia przez organ z urzędu niezbędnych działań celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sad pierwszej instancji uznał, że w sprawie spółki organy zebrały materiał dowodowy i ustaliły fakty w stopniu wystarczającym do rozstrzygnięcia sprawy. Nie przeczy temu przyjęcie przez skarżącą odmiennego stanowiska w kwestii wystąpienia nieprawidłowości w postaci udzielenia dofinansowania podmiotowi, który nie spełniał kryterium posiadania statusu mikro lub małego przedsiębiorcy. Zatem zarzucane naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 (bez wskazania litery określonej w ww. przepisie) p.p.s.a. dotyczące kwestii wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, jak i rozważenia całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie miało miejsca. Podkreślić przy tym należy, że przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stan faktyczny sprawy znajduje potwierdzenie w zebranych w sprawie dowodach, które zostały wskazane i omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a ocena ich wiarygodności nie nasuwa zastrzeżeń. Zatem organy, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, przeprowadziły ocenę wniosku o dofinansowanie oraz poczyniły ustalenia celem sprawdzenia statusu skarżącej jako przedsiębiorcy. To natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu I instancji, który zaakceptował stanowisko organów obu instancji, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 i art. 80 k.p.a. Zgodnie z norma art. 136 1 k.p.a., której naruszenie zarzucono w skardze, organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Skarżąca tak w zarzucie jak i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wskazała, jaki istotny dla sprawy dowód mógł być przeprowadzony w sprawie przez organ odwoławczy. Obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady oficjalności wyrażonej w art. 7 k.p.a. w świetle której to na organie administracji prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy nie oznacza, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać istnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji gdy już przeprowadzone dowody nie potwierdzają jej twierdzeń, a strona jednocześnie nie przedstawia nowych okoliczności w sprawie, a jedynie domaga się dalszego postępowania dowodowego. Nałożenie na organy obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów dla niej niekorzystnych. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że organ dostatecznie wyjaśnił sprawę do rozstrzygnięcia i poprawnie ją rozważył, a uczynił to w sposób nie uchybiający zasadom procedury administracyjnej. Zatem powyższe zarzuty kasacyjne naruszenia w tym zakresie przez organ i w konsekwencji Sąd pierwszej instancji art. 7, 77, 80 i 136 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. nie zasługują na uwzględnienie. Nieskuteczność zarzutów naruszenia przepisów postępowania skutkuje tym, że Naczelny Sad Administracyjny za podstawę orzekania przyjmuje stan faktyczny ustalony przez Sąd I instancji. Odnosząc się do zarzutu z pkt. I skargi kasacyjnej tj. naruszenia przepisów prawa materialnego zauważyć należy, że co do zasady efektywne zarzucenie naruszenia przepisów postępowania czyni przedwczesnym zarzuty naruszenia prawa materialnego. Z kolei uznanie za nieusprawiedliwione tej podstawy kasacyjnej, która odnosiła się do naruszenia przepisów postępowania oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny przy ocenie ustosunkowania się Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do stosowania prawa materialnego przez organy administracji publicznej orzeka na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku. Chybiony jest zarzut nieprawidłowego zastosowanie w sprawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3, w zw. z art. 9 pkt 3, w zw. z art. 14 ust. 3 ustawy o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem EFR w zw. z art. 207 ust. 1 pkt. 3, ust. 9 i ust. 12 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 o finansach publicznych oraz w zw. z art. 3 lit. q Rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 przez uznanie, że doszło do szkody u budżecie Unii Europejskiej oraz tego, iż w sprawie doszło do nieprawidłowości w myśl ww. przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny ustosunkowując się to tego zarzutu stwierdza, że orzeczenie Sądu I instancji jest zgodne z prawem. Sąd trafnie wywiódł, że Spółka, jako przedsiębiorstwo średnie, nie była uprawniona do otrzymania dofinansowania w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" w zakresie środka 2.5 "Inwestycje w zakresie przetwórstwa i obrotu". Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju pomoc pobrana nienależnie podlega zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych. W ust. 2 wprost wskazano, że pomocą pobraną nienależnie, jest w szczególności pomoc: wypłacona beneficjentowi, który nie realizuje operacji w całości lub w części, lub nie realizuje obowiązków z nią związanych (pkt 1); wypłacona bez podstawy prawnej lub w wysokości wyższej niż określona na realizację operacji w umowie o dofinansowanie lub decyzji (pkt 2); wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje zobowiązań związanych z przyznaniem pomocy (pkt 3). O pomoc mogli ubiegać się wyłącznie mikro i mali przedsiębiorcy, co jednoznacznie wynikało z ogłoszenia Prezesa ARiMR w sprawie możliwości składania wniosków o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" w zakresie środka 2.5 "Inwestycje w zakresie przetwórstwa i obrotu" z dnia 21 lutego 2014 r. oraz Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie. Każdą pomoc, wypłaconą podmiotom, które nie spełniały kryterium mikro lub małego przedsiębiorcy, należy uznać za pomoc wypłaconą bez podstawy prawnej. W procesie wyboru projektów priorytet przyznany będzie mikro i małym przedsiębiorstwom. Dla tych przedsiębiorstw przeznaczone będzie co najmniej 50 % dostępnych środków. Autor skargi kasacyjnej nietrafnie wskazuje, że w sprawie nie doszło do szkody w budżecie Unii Europejskiej. W ramach programu - Program Operacyjny "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007- 2013" priorytet przyznano mikro i małym przedsiębiorcom, a konkurs ogłoszony przez ARiMR ogłoszony w dniach 10 – 14 marca 2014 r. był przeznaczony właśnie dla mikro i małych przedsiębiorców, którym Beneficjent nie był. Zgodnie z art. 2 ust. 2 załącznika nr I do rozporządzenia Komisji nr 800/2008 małe przedsiębiorstwo definiuje się jako przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 50 pracowników i którego roczny obrót lub całkowity bilans roczny nie przekracza 10 milionów EUR. Spółka we wniosku o dofinansowanie zaznaczyła, że jest małym przedsiębiorstwem. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, że w innym konkursie - naborze wniosków krąg potencjalnych beneficjentów mógł być szerzej zakreślony i mógł obejmować także grupę średnich przedsiębiorców. W tym, w którym uczestniczyła skarżąca, krąg potencjalnych beneficjentów nie obejmował średnich przedsiębiorców. Zaś jej udział w oparciu o nieprawdziwe dane wskazane we wniosku nie tylko naruszało procedurę naboru wniosków ale skutkował tym, że mały lub mikro przedsiębiorca, który uzyskał mniej korzystną od skarżącej punktację i w konsekwencji uplasował się na liście wniosków spełniających warunki do uzyskania dofinansowanie, ale z uwagi na wyczerpanie kwoty przeznaczonej w konkursie na dofinansowanie tych środków nie uzyskał. Przyznanie i wypłacenie podmiotowi niespełniającemu kryteriów, jednakowych dla wszystkich ubiegającym się o dofinansowanie w konkretnym konkursie-naborze wniosków, stanowiło nieprawidłowość w rozumieniu art. 3 lit.q rozporządzenia 1198/2006. Zgodnie bowiem z tym przepisem "nieprawidłowość" oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Z tych wszystkich względów Sądowi I instancji skutecznie nie może być postawiony zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędne zastosowanie. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów za nieusprawiedliwione i z tego względu, na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 5 marca 2025
- Symbol z opisem
- 6559
- Skarżony organ
- Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
- Sędziowie
- Anna Apollo /sprawozdawca/ Michał Kowalski /przewodniczący/ Tomasz Smoleń
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny