I GSK 226/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. [...] Sp. z o.o. w Sz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 2716/23 w sprawie ze skargi A. [...] Sp. z o.o. w Sz. na czynność Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 11 października 2023 r. nr DDD.6509.00160.2022.15 w przedmiocie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz A. [...] Sp. z o.o. w Sz. 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 lipca 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 2716/23 oddalił skargę A. [...] Sp. z o.o. w Sz. na czynność Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 11 października 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że w dniu 29 czerwca 2022 r. wpłynął wniosek grupy operacyjnej "[...]" o przyznanie pomocy w ramach działania M16 "Współpraca" pt.: "[...]". Zaskarżoną czynnością z 11 października 2023 r. organ odmówił przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 11 ust. 5 w związku z niespełnieniem warunków określonych w § 4 ust. 1 pkt 1 oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 23 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Współpraca", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r., poz. 1609) zwanego dalej: "rozporządzeniem". Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z informacjami zawartymi w dokumentacji aplikacyjnej, celem operacji jest wykorzystanie lokalnych surowców białkowych w produkcji pasz sypkich dla brojlera wolno rosnącego jako czynnik redukujący ślad węglowy. Zgodnie ze wskaźnikiem określonym we wniosku, cel operacji zostałby zrealizowany poprzez jeden znacznie udoskonalony produkt tzw. pasza sypka dla drobiu. Wskazał m. in., że "n[N]ie udowodniono zaś, że w ramach operacji zostanie opracowany znacznie ulepszony produkt, jakim jest drób, i nad którym skupiają się praktycznie wszystkie przeprowadzone badania.". Sąd przyznał rację organowi, że przedstawiony do dofinasowania projekt nie zawiera przedmiotu opracowania i wdrożenia innowacyjności. Zakup gotowych surowców i wymieszanie ich nie wpisuje się bowiem w założenia działania "Współpraca", wymagającego opracowania i wdrożenia innowacji nowych lub znacznie udoskonalonych technologii lub metod organizacji, lub marketingu dotyczących produkcji, przetwarzania lub wprowadzania do obrotu. Spółka dysponowała recepturą opracowania mieszanin, lecz już zbadanie efektów rozwiązań na skalę przemysłową zostało zaplanowane do wykonania przez pracownika spółki, który to nie legitymuje się wymaganymi kompetencjami jak i przynależnością do środowiska naukowego, które to są niezbędne dla wydania rzetelnej opinii. Od wskazanego powyżej wyroku Sądu pierwszej instancji spółka złożyła skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżący winien udowodnić, że w ramach operacji zostanie opracowany znacznie ulepszony produkt, jakim jest drób, § 4 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że celem wnioskowanego projektu jest operacja której przedmiotem nie jest opracowanie i wdrożenie innowacji w zakresie znacznego udoskonalenia produktu objętego załącznikiem I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 35 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2022 r., poz. 2422) – dalej: "ustawa o wspieraniu" poprzez jego błędną wykładnię i niemające oparcia w stanie faktycznym niniejszej sprawy ustalenie, że wniosek skarżącego nie spełnia warunków wskazanych w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie zaskarżonej czynności organu w całości, zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna okazała się uzasadniona, dlatego że zaskarżony wyrok wydano z naruszeniem prawa materialnego w postaci błędnej wykładni przepisu § 4 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia. Zgodzić się należy ze stanowiskiem strony skarżącej co do tego, że wspomniany przepis opisując dopuszczalny przedmiot wniosku odsyła do listy zamieszczonej w załączniku nr I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Sąd pierwszej instancji odwołując się do § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia identyfikuje przedmiot wniosku skarżącej spółki najpierw jako paszę sypką, a następnie określa go jako "ulepszony produkt, jakim jest drób". Wskazany opis przewidzianego prawem przedmiotu operacji finansowanej przez skarżącą spółkę pozostaje w sprzeczności z analizowanym unormowaniem. Wprawdzie we wspomnianym załączniku do Traktatu wymieniono zarówno zwierzęta, jak i pasze (rozdziały 1 i 12), jednak nie jest możliwe to, by dany produkt stanowił zarówno paszę, jak i zwierzę. Tymczasem taki rezultat wykładni nasuwa się na podstawie lektury zaskarżonego wyroku. Być może stanowi on konsekwencję powielenia stanowiska organu zaprezentowanego w treści skierowanego do strony skarżącej komunikatu o podjętej czynności odmowy dofinansowania. Daje się bowiem zauważyć, że identyczny tekst został w stosunku do strony skarżącej skierowany przez organ w uzasadnieniu podjęcia zaskarżonej czynności (akapit 3, s. 4), a następnie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (cytowany wyżej fragment). Zatem to już w czynności organu tkwił błąd wykładni przepisu rozporządzenia, którego to uchybienia nie dostrzegł Sąd pierwszej instancji, powielając formułę słowną zredagowaną przez organ. Brak jednoznacznego określenia tego, w jaki sposób Sąd pierwszej instancji rozumie § 4 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia wyklucza możliwość rzetelnej weryfikacji legalności zaskarżonej czynności. Brak podniesienia zarzutów naruszenia przepisów postępowania eliminuje możliwość weryfikacji zgodności z prawem przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji oceny legalności działania organu obejmującego odmowę przyznania pomocy w aspektach proceduralnych. Kwestie te jednak będą musiały zostać poddane ponownej refleksji Sądu pierwszej instancji, po prawidłowym określeniu przedmiotu dopuszczalnej przez przepis rozporządzenia operacji. Dopiero wówczas można dokonać wyczerpujących rozważań w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.