I FZ 62/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 stycznia 2026 r., sygn. akt I SPP/Gl 79/25, o odrzuceniu sprzeciwu A. M. od postanowienia starszego referendarza sądowego z 12 czerwca 2025 r. w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 20 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 2019 r. postanawia: oddalić zażalenie.

1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 stycznia 2026 r., sygn. akt I SPP/Gl 79/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił sprzeciw A. M. od postanowienia starszego referendarza sądowego z 12 czerwca 2025 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi A.M. (dalej: Skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 20 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 2019 r. Sąd odrzucając sprzeciw, na podstawie art. 259 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.), ocenił, że został on wniesiony po terminie. Postanowienie z 12 czerwca 2025 r. starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o odmowie Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych doręczono Skarżącemu w dniu 1 lipca 2025 r. w trybie art. 73 P.p.s.a. Termin do wniesienia sprzeciwu upływał 8 lipca 2025 r., tymczasem Skarżący nadał sprzeciw 16 września 2025 r., a zatem z uchybieniem terminu. Przy czym prawomocnym postanowieniem z 24 listopada 2025 r. Sąd odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu. 2. W zażaleniu Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Sądu pierwszej instancji oraz o nadanie dalszego biegu sprzeciwowi od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 259 § 2 P.p.s.a. przez odrzucenie sprzeciwu, w sytuacji gdy zdaniem Skarżącego dopełnił on wszelkich ustawowych wymogów, by sprzeciw został skutecznie wniesiony. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Bezzasadnie bowiem Skarżący podnosił, że w realiach sprawy skutecznie złożył sprzeciw od postanowienia z 12 czerwca 2025 r. o odmowie Skarżącemu przyznania prawa pomocy. 3.2. W zaskarżonym postanowieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął, że wprowadzenie do obrotu prawnego rzeczonego postanowienia z 12 czerwca 2025 r. nastąpiło w ramach art. 73 P.p.s.a. Przepis ten przewiduje fikcję prawną doręczenia pisma, która ziszcza się na skutek jego nieodebrania w terminie czternastu dni, po uprzednim dwukrotnym tzw. awizowaniu (tj. poinformowaniu o nadejściu przesyłki i możliwości jej odbioru w określonym miejscu i czasie). Ocena Sądu pierwszej instancji wyrażona na tym polu była prawidłowa. Z akt sądowych wynika, że przesyłka zawierająca "odpis postanowienia z 12 czerwca 2025 r." wysłana została drogą pocztową na adres Skarżącego, tj. "[...]". Zgodnie z adnotacjami na kopercie, przesyłkę awizowano po raz pierwszy w dniu 17 czerwca 2025 r. (o czym świadczy umieszczona na kopercie pieczątka o awizacji we wskazanym dniu), natomiast w dniu 3 lipca 2025 r., po uprzednim powtórnym awizowaniu w dniu 25 czerwca 2025 r., przesyłkę zwrócono do nadawcy jako niepodjętą w terminie. Obie z wymienionych informacji opatrzone zostały podpisem doręczającego. Na przekazanym do sądu dokumencie - "Potwierdzenie odbioru" dołączonym do koperty, w której przesłano odpis ww. postanowienia, pracownik poczty umieścił informację, że przesyłki nie doręczono, pozostawiono ją w placówce pocztowej, o czym w dniu 17 czerwca 2025 r. umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. 3.3. Odnotować zatem należało, że Skarżącemu doręczono skutecznie postanowienie z 12 czerwca 2025 r. w dniu 1 lipca 2025 r. i tym samym otworzył się bieg terminu do wniesienia sprzeciwu (do dnia 8 lipca 2025 r.). A skoro Skarżący nadał sprzeciw 16 września 2025 r., to uczynił to z uchybieniem terminu. Skarżący błędnie uważa, że sprzeciw powinien zostać rozpoznany merytorycznie z uwagi na wniesienie przez Skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Postanowieniem z 24 listopada 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił bowiem przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu. Postanowienie to jest prawomocne, co wyjaśnił Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, a przeciwny stan rzeczy nie wynika z akt sprawy. Tym samym wobec odmowy przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu, sprzeciw ten, jako złożony po terminie, należało odrzucić w oparciu o art. 259 § 2 P.p.s.a. 3.4. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.