I FZ 57/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 września 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 313/25 o odrzuceniu skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 20 grudnia 2024 r., [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 2019 r. postanawia: oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z dnia 1 września 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 313/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę A. M. (dalej: Strona lub Skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 20 grudnia 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 2019 r. 2. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że: - w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I z dnia 4 marca 2025 r. wezwano Skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 12.148 zł; - w odpowiedzi na wezwanie Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych; - postanowieniem z dnia 12 czerwca 2025 r. starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (postanowienie to doręczono Skarżącemu w dniu 1 lipca 2025 r., w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: P.p.s.a.); - w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I z 9 lipca 2025 r., w piśmie z 25 lipca 2025 r. Skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I z 4 marca 2025 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi; - przesyłka pocztowa zawierająca pismo sądowe z 25 lipca 2025 r. została uznana za doręczoną w trybie art. 73 P.p.s.a. w dniu 12 sierpnia 2025 r.; - Skarżący nie zastosował się do wezwania do uiszczenia wpisu od skargi wobec tego skargę należało odrzucić stosownie do art. 220 § 3 P.p.s.a. 3. Na powyższe postanowienie Skarżący złożył zażalenie, wskazując, że postanowienie o odrzuceniu skargi zaskarża w całości. Skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 220 § 1 i § 3 w zw. z art. 73 § 1, § 3 i § 4 P.p.s.a. poprzez bezzasadne odrzucenie skargi, w sytuacji gdy postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy, jak i wezwanie do uiszczenia brakującej opłaty od skargi zostały bezpodstawnie uznane za skutecznie doręczone, gdyż operator pocztowy nieprawidłowo wykonał usługę doręczenia korespondencji, a Skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu w sprawie postanowienia referendarza o odmowie przyznania prawa pomocy. W oparciu o zakres zaskarżenia i podaną w zażaleniu argumentację Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz nadanie dalszego biegu skardze. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. Zażalenie podlegało oddaleniu. 4.2. Zgodnie z art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu. 4.3. Na etapie wymagającym realizacji wezwania z 25 lipca 2025 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia z 4 marca 2025 r. do uiszczenia wpisu od skargi (w wysokości 12.148 zł, przy przyjętej przez Przewodniczącego Wydziału wartości przedmiotu zaskarżenia w kwocie 1.214.777 zł zgodnie ze wskazaniem organu podatkowego na kwotę 1.214.776.07 zł i zbieżnie ze wskazaniem Skarżącego na kwotę 1.215.206 zł) Skarżącemu nie przysługiwało zwolnienie od kosztów sądowych. Postępowanie zainicjowane jego wnioskiem w przedmiocie prawa pomocy zostało bowiem zakończone postanowieniem z dnia 12 czerwca 2025 r. starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach odmawiającym Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Postanowienie z 12 czerwca 2025 r. doręczono Skarżącemu w dniu 1 lipca 2025 r. w trybie tzw. fikcji doręczenia, a Skarżący nie złożył w przypisanym terminie sprzeciwu od tego orzeczenia. Skarżącego prawidłowo zatem wezwano do uiszczenia wpisu od skargi, poprzez wykonanie prawomocnego zarządzenia z 4 marca 2025 r. Skuteczność doręczenia postanowienia z 12 czerwca 2025 r. nie została podważona w toku postępowania. Choć Skarżący wskazywał na zachodzące, jego zdaniem, nieprawidłowości przy próbie doręczenia mu przesyłki zawierającej postanowienie z 12 czerwca 2025 r., to nie zostało to potwierdzone. Podczas, gdy w świetle adnotacji na znajdującej się w aktach rzeczonej przesyłki zwróconej do sądu z powodu jej nie podjęcia przez adresata, proces dostarczenia korespondencji przebiegał właściwie. Ocenę taką zawarto również w postanowieniach sądowych czasowo później wydanych względem wystosowanego do Skarżącego wezwania z 25 lipca 2025 r. do uiszczenia wpisu od skargi (mowa tu o postanowieniach: z 24 listopada 2025 r., sygn. akt I SPP/Gl 79/25 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia z 12 czerwca 2025 r.; z 26 stycznia 2026 r.; sygn. akt I SPP 79/25 o odrzuceniu sprzeciwu, a od którego orzeczenia z kolei zażalenie Skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z 18 maja 2026 r., sygn. akt I FZ 62/26). Poza tym Poczta Polska w piśmie z 13 października 2025 r. (karta akt 46 akt I SPP/Gl 79/25) wskazała, że przesyłka była dwukrotnie awizowana (17 i 25 czerwca 2025 r.) z powodu nieobecności adresata i ostatecznie przesyłkę zwrócono w dniu 3 lipca 2025 r. z adnotacją "nie podjęto w terminie". To wszystko nie przemawia zatem za racją Skarżącego o nie doręczeniu Skarżącemu postanowienia z 12 czerwca 2025 r. 4.4. Wezwanie z 25 lipca 2025 r. do uiszczenia wpisu od skargi, poprzez wykonanie prawomocnego zarządzenia, również doręczono Skarżącemu skutecznie. Podobnie, jak w przypadku doręczenia przez operatora pocztowego przesyłki zawierającej postanowienie z 12 czerwca 2025 r. i w przypadku korespondencji sądowej z wezwaniem z 25 lipca 2025 r. zrealizowały się wszystkie przesłanki do przyjęcia tzw. fikcji prawnej doręczenia. Na podstawie art. 65 § 1 P.p.s.a., Sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej, na warunkach określonych w art. 74a. Zgodnie z art. 73 § 1 P.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 - 72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 P.p.s.a). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 73 § 4 P.p.s.a.). W realiach sprawy korespondencja zawierająca pismo sądowe z dnia 25 lipca 2025 r. była dwukrotnie awizowana (w dniach 29 lipca - pierwsza awizacja i 6 sierpnia 2025 r. - druga awizacja). Zawiadomienie o możliwości jej odbioru z placówki "UP ...." pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. W związku z niepodjęciem przesyłki z placówki została ona zwrócona nadawcy (WSA w Gliwicach) i zasadnie została uznana za doręczoną w dniu 12 sierpnia 2015 r. - znajduje to odzwierciedlenie w adnotacjach i pieczęciach naniesionych na zwróconej kopercie czytanych łącznie z dokumentem - "POTWIERDZENIE ODBIORU" (karta 36 akt sądowych I SA/Gl 313/25). Poczta Polska w piśmie z 13 października 2025 r. (karta 56 akt I SA/Gl 313/25) i w tym przypadku wyjaśniła, że "przedmiotowa przesyłka została awizowana w dniu 29 lipca 2025 r. z powodu nieobecności adresata. Zawiadomienie pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej, a przesyłkę złożono w UP [...]. Powtórne awizowanie nastąpiło w dniu 6 sierpnia 2025 r. Ostatecznie przesyłkę zwrócono w dniu 14 sierpnia 2025 r. z adnotacją nie podjęto w terminie". W konsekwencji nie sposób było podzielić twierdzenia Skarżącego o wadliwym procesie doręczenia spornej przesyłki zawierające wezwanie do wykonania zarządzenia do uiszczenia wpisu sądowego. Termin do uiszczenia wpisu od skargi upływał zatem 19 sierpnia 2015 r., a Skarżący nie uiścił żądanej od niej opłaty. Tym samym zasadnie Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę jako nieopłaconą. 4.5. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ab initio w związku z art. 197 § 1 i § 2 orzekł jak w sentencji.