I FZ 194/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Golec po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 235/23 w przedmiocie odrzucenia skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 12 grudnia 2022 r. nr 2201-IOV-3.4103.384.2022/20/09 w przedmiocie odmowy wszczęcia postepowania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.

Pismem z dnia 26 stycznia 2023 r. B. C. reprezentowany przez adwokata B. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 12 grudnia 2022 r. wydane w stosunku do C. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w G. (powoływana dalej jako: spółka). Zarządzeniem z dnia 3 marca 2023 r. sąd wezwał adwokata B. S. do usunięcia braku formalnego skargi poprzez: złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu ww. spółki przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi i złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji spółki (KRS, statut). W wezwaniu zawarto pouczenie, że nieuzupełnienie braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje odrzucenie skargi. Pełnomocnik strony w zakreślonym terminie przedłożył pełnomocnictwo udzielone mu przez Prezesa Zarządu Komplementariusza – P. L. oraz wydruk z bazy KRS dotyczący spółki. Zarządzeniem z dnia 3 kwietnia 2023 r. wezwano pełnomocnika do usunięcia braku formalnego skargi przez złożenie dokumentu określającego umocowanie P. L. do reprezentowania spółki na dzień udzielenia pełnomocnictwa tj. 28 września 2022 r. – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Sąd poinformował również pełnomocnika strony, że z przedłożonego pełnego odpisu KRS wynika, że wpis odnoszący się do powołania P. L. na Prezesa Zarządu ww. spółki dokonano w dniu 11 stycznia 2023 r. W zakreślonym terminie pełnomocnik strony złożył pismo procesowe, w treści którego wyjaśnił, ze stroną skarżącą w niniejszym postępowaniu jest B. C. jako osoba fizyczna. Do pisma dołączono odpis pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi B. S. przez B. C. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 235/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę. W uzasadnieniu postanowienia sąd wskazał, że skarga została odrzucona z powodu nieuzupełnienia w terminie braku formalnego skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259) powoływanej dalej jako P.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Niezależnie od wielu warunków, które powinien spełnić dany podmiot, by móc skutecznie domagać się merytorycznego rozpoznania swojej skargi, niewątpliwie dla uznania za skarżącego konieczne jest, aby to właśnie podmiot, któremu przypisuje się ten status wniósł skargę. Pisma w postępowaniu sądowym (pisma stron) obejmują wnioski i oświadczenia stron składane poza rozprawą, przy czym oczywiste jest, że są to oświadczenia i wnioski stron, które te pisma wnoszą, a nie innych podmiotów. Wskazać należy, że stosownie do art. 46 § 1 pkt 1 P.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać m.in. imię i nazwisko lub nazwę stron, a w przypadku, gdy jest to pierwsze pismo w sprawie, również m.in. numer pozwalający na precyzyjną identyfikację strony wnoszącej to pismo (np. numer PESEL lub numer w Krajowym Rejestrze Sądowym - por. art. 46 § 2 pkt 1 lit. b i c P.p.s.a.). Zasadniczo pierwszym pismem skarżącego w sprawie będzie skarga. Jeżeli podmiot wnoszący skargę, ewentualnie osoba działająca w imieniu tego podmiotu identyfikuje się jako skarżący, a więc podaje swoje dane w sposób wymagany w art. 46 § 1-2 P.p.s.a., to nie ma podstaw do uznawania, że w istocie to inny podmiot jest skarżącym, chyba że inne cechy pisma o tym świadczą. W przypadku wystąpienia wątpliwości w tym zakresie muszą być one wyjaśnione w drodze stosownego wezwania. Nie ulega przy tym wątpliwości, że podmiot, który w sposób jednoznacznie wynikający ze sformułowania skargi, nie jest podmiotem wnoszącym tę skargę, nie może być traktowany jako skarżący. Wobec tego podmiotu nie powinny być zatem wydawane rozstrzygnięcia dotyczące skargi wniesionej przez inny podmiot. W rozpoznawanej sprawie skarga i inne pisma były składane w toku postępowania przez adw. B. S., działającego w imieniu B. C. Autor skargi nie tylko wprost wskazał B. C. jako skarżącego, wskazując jego dane adresowe, ale w pierwszym zdaniu skargi zaznaczył, że działa "imieniem skarżącego B. C.", jak również przedstawił dokument pełnomocnictwa od B. C., wskazał też ten podmiot w tytule przelewu dotyczącego opłaty od skargi. W piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi z dnia 13 kwietnia 2023 r. pełnomocnik wskazał, że działa w imieniu i na rzecz B. C. (analogicznie pełnomocnik identyfikował też swojego mocodawcę w pismach składanych po wydaniu zaskarżonego postanowienia, w tym w zażaleniu). Pełnomocnik podkreślił w skardze, że omyłkowo wskazał w komparycji wniosku o prawidłowe doręczenie protokołu badania z ksiąg podatkowych nr [...] spółkę jako stronę i z ostrożności procesowej pełnomocnik złożył pełnomocnictwo w imieniu i na rzecz spółki. W takiej sytuacji uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku za skarżącego w przedmiotowej sprawie spółki pozbawione jest podstaw, ponieważ nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Bez znaczenia dla tej konstatacji jest to, że w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wskazał jako skarżącego spółkę. To nie organ administracji publicznej, którego akt jest skarżony, przesądza bowiem o tym, kto faktycznie wniósł skargę. Podkreślenia wymaga, że pełnomocnik B. C. jednoznacznie wskazał, że reprezentuje osobę fizyczną w przedmiotowej sprawie, zaś ,,zaangażowanie" spółki ma charakter wpadkowy. Wymaga nadmienienia, że błędne zidentyfikowanie skarżącego w zaskarżonym postanowieniu nie może być uznane za oczywistą omyłkę, która mogłaby zostać sprostowana na podstawie art. 156 P.p.s.a., akta sprawy niezbicie bowiem wskazują, że według sądu pierwszej instancji to spółka jest skarżącym - począwszy od okładki akt, przez zarządzenie o wpisie do repertorium , kierowanie pism do pełnomocnika aż do przesłania odpisu zażalenia organowi odwoławczemu jako "zażalenia wniesionego przez spółkę C. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w G. " i przedstawienia akt sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu "na skutek zażalenia spółki C. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w G. " - to spółka jest przez sąd pierwszej instancji traktowana jako skarżący, a zatem niezgodnie z pismami strony B. C. Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, należy stwierdzić, że nie mógł on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, ponieważ art. 203 i art. 204 P.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. W niniejszej sprawie sąd pierwszej instancji powinien uwzględnić powyższą ocenę prawną i w pierwszej kolejności ocenić czy B. C. jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi na ww. postanowienie organu podatkowego. Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.