DNR-33/2015

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-171( 14 )/14/JWS Warszawa, 10 lutego 2015 r. DECYZJA DNR-2/ 33 /2015 Na podstawie art. 41 c ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2014, poz. 1645 z późn. zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie wprowadzenia do obrotu przez producenta - „NINA” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Trzcińcu, wyrobu – Ŝaczek zabawka logiczno- zręcznościowa, No 00133 , kod EAN 5900946001336, niezgodnego z wymaganiami określonymi w § 8 ust. 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 83, poz. 454 z późn. zm.) oraz w pkt 1.4.2., pkt 1.4.3. i pkt 1.5. załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa ” do ww. rozporządzenia, w związku z wycofaniem ww. wyrobu z obrotu. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 04 kwietnia – 05 maja 2014 r. w sklepie przy ul. Wolności 254 w Jeleniej Górze, naleŜącym do Lidii Kwincińskiej, prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: „ZABAWKI” SPRZEDAś DETALICZNA LIDIA KWINCIŃSKA w Jeleniej Górze, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej we Wrocławiu, Delegatura w Jeleniej Górze stwierdzili w ofercie handlowej m.in. zabawkę - Ŝaczek zabawka logiczno-zręcznościowa , No 00133 , kod EAN 5900946001336. Z załączonych do akt sprawy dokumentów wynikało, Ŝe kontrolowana, tj. Lidia Kwincińska zakupiła przedmiotową zabawkę w liczbie 5 szt. od przedsiębiorcy Adama Połunkiszkisa FAWORYT, ul. M. Falskiego 37, 51-173 Wrocław na podstawie faktury VAT nr 94/14 z dnia 25 marca 2014 r. Natomiast Adam Połunkiszkis zakupił wskazaną zabawkę w liczbie 20 szt. od P.W. „Nina” A. Jakubowski Sp.j., Trzciniec, ul. Jemiołowa 13, 86-005 Białe Błota, za fakturą VAT 80/2014 z dnia 31 marca 2014 r. 2 Przedmiotowy wyrób wykonany został z kolorowego, sztywnego tworzywa sztucznego. Zabawka składa się z sześciu kwadratów i dwóch sześciokątów połączonych ze sobą za pomocą wypustek. W kaŜdym kwadracie wycięty jest otwór, w którym umieszczona została forma posiadająca zagłębienie, któremu odpowiada foremka w kształcie zwierzątka. Na jednym z sześciokątów zamocowano tarczę telefoniczną z odłączalną słuchawką oraz cztery suwaczki do przemieszczania po wyciętych torach. W drugim sześciokącie wycięte są otwory w kształcie klocków znajdujących się w zestawie. (6 szt.). Na zabawkę naklejono dwie papierowe nalepki. Opakowanie zabawki stanowi torba foliowa o obwodzie otworu (630,0 ± 5,0) mm, zamknięta zgiętą w pół tekturką zszytą zszywkami. Na tekturowym opakowaniu umieszczono następujące informacje: • nazwę wyrobu: „Ŝaczek, EDUCATION TOY, zabawka logiczno-zręcznościowa”; • dane producenta: „NINA Sp. z o.o., 86-005 Białe Błota, ul. Jemiołowa 13, Trzciniec, tel. +48 52583 83 83, www.nina.pol.pl, e-mail: nina.pol.pl”; • informację: „Opakowanie (etykietę) zachować dla celów informacyjnych. Wyprodukowano w Polsce zgodnie z PN-EN 71”; • oznakowanie CE; • znak graficzny ostrzegawczy dotyczący wieku (0-3); • kod EAN 5900946001336; • No.00133; • informacje i ostrzeŜenia: „Zabawka nieodpowiednia dla dzieci poniŜej 3 lat z powodu łatwych do połknięcia małych części. OSTRZEśENIA: 1. Otwierać opakowanie zabawki pod nadzorem osoby dorosłej ze względu na metalowe zszywki, które mogą skaleczyć. 2. Ze względu na moŜliwość załoŜenia przez dziecko torby na głowę, opakowanie to nie powinno być udostępniane dzieciom do zabawy. Wzór autorski prawnie chroniony. Rp 4758, Ru 54633”. ZwaŜywszy, iŜ zgodnie z wytycznymi Komitetu Technicznego ds. Bezpieczeństwa Zabawek (Raport PKN-CEN/CR 14379:2007 Klasyfikacja zabawek. Wytyczne. ), zabawki - układanki złoŜone z kilku duŜych części, którymi łatwo jest się posługiwać, o ograniczonej liczbie elementów, z częściami pasującymi do zaznaczonego kształtu, są klasyfikowane do „Kategorii F – Zabawki konstrukcyjne i układanki, jako przeznaczone dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy”, na wniosek Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej we Wrocławiu, Delegatura w Jeleniej Górze poddano przedmiotową zabawkę badaniom laboratoryjnym o surowszych parametrach, właściwym dla zabawek dla dzieci w wieku poniŜej 3 lat. 3 W wyniku badań laboratoryjnych przeprowadzonych w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Lublinie (Sprawozdanie z badań nr 115/2014 z dnia 08 maja 2014 r.) stwierdzono, Ŝe przedmiotowa zabawka jest niezgodna z następującymi punktami normy PN-EN 71:2011 „ Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” : • pkt 5.1b, z uwagi na pojawienie się w wyniku badań elementów mieszczących się całkowicie w cylindrze do badania małych części; • pkt 6a, z uwagi na zaniŜoną grubość folii opakowania (stwierdzono: I arkusz - 0,03192 mm, II arkusz – 0,03178 mm, zgodnie z normą - co najmniej 0,038 mm); • pkt 7.1, z uwagi na obecność ostrzeŜenia dotyczącego wieku (0-3), które jest sprzeczne z przeznaczeniem zabawki biorąc pod uwagę jej funkcję, rozmiar i charakterystykę. Biorąc pod uwagę powyŜsze niezgodności, Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej uznał, iŜ wyrób jest niezgodny z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 83, poz. 454 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem MG” i przekazał akta z przeprowadzonej kontroli Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanemu dalej równieŜ „Prezesem UOKiK”), w celu wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2014 r., poz. 1645 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o systemie oceny zgodności” lub w skrócie „uosoz”. Prezes UOKiK pismem z dnia 20 sierpnia 2014 r. zawiadomił producenta – „NINA” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Trzcińcu (zwanego dalej „stroną postępowania”) o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia do obrotu wyrobu niezgodnego z wymaganiami określonymi w: 1) § 8 ust. 7 rozporządzenia MG, z uwagi na umieszczenie ostrzeŜenia w formie słownej i graficznej (0-3), o którym mowa w pkt 2.1. załącznika nr 3 „Wymagania Dotyczące Instrukcji i OstrzeŜeń” do rozporządzenia MG, a które to ostrzeŜenie jest sprzeczne z przewidywanym uŜytkowaniem zabawki, poniewaŜ zabawka ze względu na swoją funkcję, cechy i charakter jest przeznaczona dla dzieci z dwóch grup wiekowych, tj. poniŜej i powyŜej 3 lat, w związku z czym powinna spełniać wymagania dla niŜszej kategorii wiekowej - poniŜej 36 miesięcy; 2) pkt 1.4.2. i pkt 1.4.3. załącznika nr 1 „ Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia MG, z uwagi na pojawienie się w wyniku badań wytrzymałości udarnościowej i na spadek, małych elementów, które w przypadku ich połknięcia stanowią zagroŜenie udławienia lub uduszenia się dziecka; 4 3) pkt 1.5. ww. załącznika, z uwagi na zaniŜoną grubość folii opakowania, co stwarza zagroŜenie uduszenia się dziecka. W ocenie Prezesa UOKiK zabawka ze względu na budowę i funkcje jest przeznaczona do zabawy dla dzieci z dwóch grup wiekowych, tj. powyŜej i poniŜej 3 lat. NaleŜy zwrócić uwagę, Ŝe dodatkowe elementy zabawki, jak odłączalna słuchawka telefoniczna z tarczą telefoniczną do kręcenia, czy przesuwane elementy na suwaczkach zainteresują nie tylko starsze dzieci, ale równieŜ młodsze i pomogą im w rozwijaniu umiejętności manualnych. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, w piśmie z dnia 01 września 2014 r. (data wpływu do UOKiK w dniu 08 września 2014 r.) strona postępowania oświadczyła, iŜ wstrzymała sprzedaŜ kwestionowanej zabawki i poinformowała swoich kontrahentów o konieczności jej wycofania. Na dowód powyŜszej okoliczności załączyła dwa wydruki internetowe informacji (w j. polskim i angielskim), skierowanych do odbiorców zabawki, jak równieŜ rozliczenie sprzedaŜy 1095 szt. 39 kontrahentom oraz wzór nowej etykiety do opakowania zabawki. Nadto poinformowała, Ŝe zabawkę „Ŝaczek” produkuje od września 2003 r., oraz Ŝe posiada na magazynie 23 szt. tego wyrobu. Jednocześnie strona postępowania wniosła o przesłanie sprawozdania z badań laboratoryjnych. Zgodnie z wnioskiem strony postępowania, Prezes UOKiK przy piśmie z dnia 12 września 2014 r. przekazał stronie postępowania kopię sprawozdania z badań nr 115/2014 z dnia 08 maja 2014 r. Następnie Prezes UOKiK postanowieniem z dnia 13 października 2014 r. wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni na usunięcie niezgodności ww. wyrobu lub wycofanie go z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach na stronie internetowej www.nina.pol.pl oraz w jednym dzienniku (gazecie) o zasięgu ogólnopolskim. Jednocześnie Prezes UOKiK poinformował, jakie naleŜy przedstawić dowody, potwierdzające podjęcie ww. działań. W piśmie z dnia 07 listopada 2014 r. (data wpływu do UOKiK 13 listopada 2014 r.) strona postępowania poinformowała m.in., Ŝe zamieściła wymagane ogłoszenie w „Gazecie Wyborczej” z dnia 04 listopada 2014 r. oraz na swojej stronie internetowej, jak równieŜ Ŝe wycofała od swoich kontrahentów 642 szt. kwestionowanej zabawki. Na dowód powyŜszego, załączyła wycinek ogłoszenia prasowego wraz z wydrukiem ogłoszenia internetowego oraz 1 oświadczenie kontrahenta o nieposiadaniu wyrobu na stanie magazynowym i 38 faktur korygujących potwierdzających odebranie od kontrahentów 642 szt. zabawki. W piśmie z dnia 21 listopada 2014 r. Prezes UOKiK zwrócił się do strony postępowania o przedstawienie informacji na temat zagospodarowania kwestionowanego wyrobu w łącznej liczbie 665 szt. (23 szt. znajdujące się na magazynie i 642 szt. wycofane). 5 W odpowiedzi, w piśmie z dnia 14 listopada 2014 r. (data wpływu do UOKiK 20 listopada 2014 r.) strona postępowania oświadczyła, iŜ dokonała komisyjnego zniszczenia 665 szt. wyrobu, a uzyskane w procesie recyklingu tworzywo zostało przekazane do ponownego przetworzenia. Na dowód powyŜszej okoliczności załączyła Protokół nr 01/11/2014 z dnia 12 listopada 2014 r. Prezes UOKiK w piśmie z dnia 14 stycznia 2015 r. zwrócił się do strony postępowania o przekazanie faktury sprzedaŜy kwestionowanej zabawki przedsiębiorcy P.W. „NINA” A. JAKUBOWSKI SPÓŁKA JAWNA z siedzibą w Trzcińcu, jak równieŜ wyjaśnienie, czy wykazani odbiorcy zabawki w zestawieniu sprzedaŜy, przekazanym przy piśmie z dnia 01 września 2014 r., są to kontrahenci strony postępowania, tj. przedsiębiorcy „NINA” Sp. z o.o. z siedzibą w Trzcińcu, czy przedsiębiorcy P.W. „NINA” A. Jakubowski Sp. j. z siedzibą w Trzcińcu. W piśmie z dnia 23 stycznia 2015 r. (data wpływu do UOKiK 26 stycznia 2015 r.) strona postępowania oświadczyła, Ŝe wykazani odbiorcy zabawki są jej kontrahentami. Przedsiębiorca P.W. „NINA” A. JAKUBOWSKI SPÓŁKA JAWNA z siedzibą w Trzcińcu nie sprzedawał kwestionowanej zabawki samodzielnie. Dokonana przez niego sprzedaŜ 20 szt. zabawki przedsiębiorcy Adamowi Połunkiszkisowi z Wrocławia miała charakter wyjątkowy, spowodowany tym, Ŝe w tamtym czasie P.W. „NINA” A. JAKUBOWSKI Sp. j. z siedzibą w Trzcińcu realizowała dostawę do Wrocławia, a zamówienie A. Połunkiszkisa na zabawkę „Ŝaczek” wpłynęło bardzo późno jako domówienie. „Następnego dnia zostało zafakturowane przesunięcie między magazynami obu firm”. Wobec przedstawienia wszystkich wymaganych dowodów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował stronę postępowania o prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie. Strona postępowania z praw tych nie skorzystała. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Zgodnie z treścią art. 41a ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, stroną postępowania jest osoba, która wprowadziła do obrotu lub oddała do uŜytku wyrób niezgodny z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami, wobec której postępowanie zostało wszczęte. 6 Przedsiębiorca – „NINA” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Trzcińcu jest producentem wprowadzającym do obrotu zabawkę - Ŝaczek zabawka logiczno-zręcznościowa , No 00133, kod EAN 5900946001336. Zgodnie z treścią przepisu art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności, przez wprowadzenie do obrotu naleŜy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upowaŜnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego uŜywania lub dystrybucji. Natomiast zgodnie z treścią przepisu art. 5 pkt 20 uosoz, za producenta uwaŜa się osobę fizyczną, która projektuje i wytwarza wyrób, albo dla której ten wyrób zaprojektowano lub wytworzono, w celu wprowadzenia go do obrotu lub oddania do uŜytku pod własną nazwą lub znakiem. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, iŜ wyroby wprowadzane do obrotu lub oddawane do uŜytku podlegają ocenie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 uosoz. W przypadku zabawek, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia MG. W wyniku badań laboratoryjnych stwierdzono, Ŝe przedmiotowa zabawka jest niezgodna z pkt 5.1b, pkt 6a i pkt 7.1 normy PN-EN 71:2011 „ Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” . W oparciu o wyniki badań , Prezes UOKiK uznał, iŜ zabawka nie spełnia wymagań określonych w § 8 ust. 7 rozporządzenia MG oraz w pkt 1.4.2., pkt 1.4.3. i pkt 1.5. załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia MG. Treść przepisu § 8 ust. 7 rozporządzenia MG stanowi, Ŝe na zabawkach nie mogą być umieszczane ostrzeŜenia, o których mowa w pkt 2.1.- 11 załącznika nr 3 do rozporządzenia, jeŜeli są one sprzeczne z przewidywanym uŜytkowaniem zabawki, określonym na podstawie ich funkcji, rozmiarów i charakterystyki. Zaś zgodnie z treścią przepisu pkt 1.4.2. załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia MG, zabawki i ich części muszą mieć takie wymiary, aby nie stwarzać ryzyka uduszenia uŜytkownika poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania przez zabawki lub ich części, zaklinowane w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych. Natomiast z treści przepisu pkt 1.4.3. ww. załącznika nr 1 wynika, Ŝe zabawki i ich części przeznaczone dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy, a takŜe wszelkie dające się odłączyć elementy tych zabawek muszą posiadać takie wymiary, aby uniemoŜliwić ich połknięcie lub przedostanie się do dróg oddechowych; dotyczy to takŜe zabawek, które są przeznaczone do wkładania do ust, ich części oraz wszelkich dających się odłączyć elementów tych zabawek. W świetle przepisu pkt 1.5. ww. załącznika nr 1, opakowania, w których znajdują się zabawki podczas 7 sprzedaŜy detalicznej, nie mogą stwarzać ryzyka odcięcia dopływu powietrza ani uduszenia (asfiksji) poprzez zewnętrzne zatkanie dróg oddechowych przez usta i nos. Stwierdzone niezgodności uzasadniały wszczęcie przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postępowania administracyjnego wobec „NINA” Sp. z o.o. z siedzibą w Trzcińcu, mającego na celu doprowadzenie do usunięcia niezgodności kwestionowanego wyrobu lub wycofania go z obrotu. Bezspornym jest fakt, Ŝe przedmiotowa zabawka, biorąc pod uwagę umiejętności dzieci poniŜej 3 roku Ŝycia, nie spełnia zasadniczych wymagań bezpieczeństwa i zagraŜa zdrowiu ich uŜytkowników – małych dzieci. W tym okresie Ŝycia dzieci chętnie wkładają do ust małe przedmioty, co w przypadku ich połknięcia grozi zadławieniem lub uduszeniem się dziecka. NaleŜy równieŜ zauwaŜyć, Ŝe małe dzieci lubią nakładać sobie na twarz lub głowę torebki wykonane z róŜnych materiałów, a zbyt cienka folia stanowi niebezpieczeństwo uduszenia dziecka poprzez zatkanie dróg oddechowych przez usta i nos. W toku prowadzonego postępowania strona postępowania nie kwestionowała, Ŝe przedmiotowy wyrób nie spełnia wymagań określonych w rozporządzeniu MG i podjęła działania mające na celu wycofanie go z obrotu. Na dowód przeprowadzonych działań strona przedstawiła rozliczenie sprzedaŜy 1095 szt. zabawki 39 kontrahentom oraz faktury korygujące poświadczające wycofanie od 38 kontrahentów ogółem 642 szt. zabawki oraz oświadczenie 1 kontrahenta o nieposiadaniu na stanie kwestionowanego wyrobu, jak równieŜ dowód zniszczenia 665 szt. tej zabawki. Strona postępowania przekazała równieŜ dowody potwierdzające poinformowanie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach w formie ogłoszenia prasowego i internetowego. Przedstawione przez stronę postępowania dowody są wystarczające do uznania, iŜ przedmiotowa zabawka została wycofana z obrotu, a konsumenci poinformowani o stwierdzonych niezgodnościach. Zgodnie z treścią art. 41c ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności, organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeŜeli stwierdzi, Ŝe wyrób został wycofany z obrotu. Zaś zgodnie z art. 38 ust. 3 pkt 1 uosoz, postępowania w zakresie wprowadzonych do obrotu lub oddanych do uŜytku wyrobów niezgodnych z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami prowadzi Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W tym stanie rzeczy postanowiono, jak w sentencji. 8 P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) w zw. z art. 43b ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie postępowania nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. Prezesa UOKiK Zastępca Dyrektora DNR Jadwiga Gunerka Otrzymuje: „NINA” Sp. z o.o. ul. Jemiołowa 13 Trzciniec 86-005 Białe Błota Do wiadomości: 1. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, dot.: DJG-KBP-NU.8361.55, 105.2014 2. aa