RWR-82/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROC Ł AWIU 50-413 Wroc ł aw, ul. Walo ń ska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 61-52/08/JM Wroc ł aw, 20 .11. 2008 r. DECYZJA RWR 82/2008 Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 134 poz. 939), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Dariuszowi Ko ł odzie, prowadz ą cemu dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą O ś rodek Kszta ł cenia Kierowców „EFEKT” ul. Cz ę stochowska 9/4 68-200 Ż ary, - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1) ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, dzia ł ania ww. przedsi ę biorcy polegaj ą ce na zamieszczeniu we wzorcu umownym oznaczonym nazw ą „Deklaracja przyj ę cia na kurs prawa jazdy” postanowienia o tre ś ci: „Przyjmuj ę do wiadomo ś ci, ż e przerwanie nauki jazdy lub opuszczenie godzin wyk ł adowych z przyczyn nie podanych na pi ś mie, a uznane przez Kierownika szko ł y za uzasadnione, nie zwalnia mnie od obowi ą zku uiszczenia ca ł kowitej op ł aty, podanej powy ż ej z odsetkami.”, które jest to ż same z postanowieniami umownymi wpisanymi na podstawie art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, i stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 4 kwietnia 2007 r. UZASADNIENIE W zwi ą zku z dzia ł aniami Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów [zw. dalej tak ż e Prezesem Urz ę du] zwi ą zanymi z kontrol ą wzorców umownych stosowanych przez przedsi ę biorców prowadz ą cych o ś rodki szkolenia kierowców (z obszaru województwa dolno ś l ą skiego i lubuskiego) i zawieraj ą cych z indywidualnymi klientami umowy w zakresie nauki jazdy, wroc ł awska Delegatura Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeprowadzi ł a czynno ś ci kontrolne dotycz ą ce dzia ł alno ś ci m.in. przedsi ę biorcy Dariusza J 1 Ko ł ody, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą O ś rodek Kszta ł cenia Kierowców „EFEKT” ul. Cz ę stochowska 9/4 68-200 Ż ary [zw. dalej tak ż e EFEKT]. Prezes Urz ę du w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego wst ę pnie ustali ł , i ż dzia ł alno ść przedsi ę biorcy mo ż e odbywa ć si ę z naruszeniem przepisów prawa uzasadniaj ą cym wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Wobec powy ż szego - Postanowieniem nr 200/2008 z dnia 17 lipca 2008 r. - Prezes Urz ę du, wszcz ął z urz ę du post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania przez wymienionego przedsi ę biorc ę , praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, o której stanowi art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1) ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.) [zw. dalej tak ż e ustaw ą o ochronie (...)] polegaj ą cej na zamieszczeniu we wzorcu umownym oznaczonym nazw ą „Deklaracja przyj ę cia na kurs prawa jazdy” postanowienia o tre ś ci: „Przyjmuj ę do wiadomo ś ci, ż e przerwanie nauki jazdy lub opuszczenie godzin wyk ł adowych z przyczyn nie podanych na pi ś mie, a uznane przez Kierownika szko ł y za uzasadnione, nie zwalnia mnie od obowi ą zku uiszczenia ca ł kowitej op ł aty, podanej powy ż ej z odsetkami.”, które jest to ż same z postanowieniami umownymi wpisanymi na podstawie art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Ponadto — zgodnie z punktem 2. Postanowienia nr 200/2008 — Prezes Urz ę du zaliczy ł w poczet dowodów materia ł y uzyskane podczas wymienionego wy ż ej post ę powania wyja ś niaj ą cego (nr sygn. RWR 403-14/08/JM). (dowód: karta 1-5) I . Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: 1. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie (…) ilekro ć w ustawie jest mowa o przedsi ę biorcy rozumie si ę przez to przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz.U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095), a tak ż e osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą nie maj ą c ą osobowo ś ci prawnej, której ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą , organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Strona – Dariusz Ko ł oda, prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą O ś rodek Szkolenia Kierowców EFEKT w Ż arach, zosta ł wpisany do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Miasta Ż ar, pod numerem 7823. Przedmiotem jego dzia ł ania jest „dzia ł alno ść szkó ł nauki jazdy”. Jest on tak ż e wpisany do rejestru przedsi ę biorców prowadz ą cych o ś rodki szkolenia kierowców prowadzonego przez Starost ę Ż arskiego, pod numerem 00010811. Zatem Dariusz Ko ł oda bez w ą tpienia posiada status przedsi ę biorcy, w rozumieniu art. 4 pkt 1 lit. a) ustawy o ochronie (…). (dowód: karta 4-5). 2. W zwi ą zku z prowadzon ą dzia ł alno ś ci ą ś wiadczy on us ł ugi nauki jazdy. Przy ś wiadczeniu us ł ug tego rodzaju przedsi ę biorca stosowa ł w obrocie z konsumentami wzorzec umowny pn. „Deklaracja przyj ę cia na kurs prawa jazdy”, który zawiera ł postanowienie o tre ś ci: „Przyjmuj ę do wiadomo ś ci, ż e przerwanie nauki jazdy lub opuszczenie godzin wyk ł adowych z przyczyn nie podanych na pi ś mie, a uznane przez Kierownika szko ł y za uzasadnione, nie zwalnia mnie od obowi ą zku uiszczenia ca ł kowitej op ł aty, podanej powy ż ej z odsetkami.” (dowód: karta 3) J 2 3. W Rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone zamieszczono m.in. nast ę puj ą ce klauzule: -poz. 851: „Ucze ń , który rezygnuje z nauki w szkole w trakcie trwania semestru, nie z winy szko ł y, jest zobowi ą zany do uiszczenia nale ż no ś ci za trwaj ą cy semestr”; - poz. 906 :” W przypadku rezygnacji przez Zlecaj ą cego z uczestnictwa w kursie przed zako ń czeniem umowy kursowej z przyczyn innych ni ż wypadek losowy ( przeprowadzenie do innego miejsca zamieszkania oddalonego o ponad 50 km , utrata pracy lub ci ęż ka choroba) Zlecaj ą cy jest obowi ą zany do p ł atno ś ci za ca ł o ść kursu , wg umowy w terminach przewidzianych harmonogramem wp ł at okre ś lonym w umowie”. -poz. 960: „Rezygnacja z udzia ł u w zaj ę ciach kursu (przypadek okre ś lony w pkt 7) nie zwalnia Zleceniodawcy z obowi ą zku uregulowania pe ł nej op ł aty za szkolenie (wszystkie raty)”; - poz. 1261: "Student rezygnuj ą cy z w ł asnej woli ze studiów w trakcie semestru, ma obowi ą zek wniesienia ca ł o ś ci op ł at za dany semestr". 4. W trakcie post ę powania przedsi ę biorca o ś wiadczy ł , i ż ww. wzorzec umowny stosowany by ł do dnia 4 kwietnia 2007 r. Deklaracj ę przes ł a ł stosowa ć aby ograniczy ć ilo ść dokumentów wype ł nianych przez kursantów. Od ww. daty zawiera z konsumentami jedynie umowy ustne. (dowód: karta 6) II. Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy, Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje : Zagro ż enie interesu publicznoprawnego . Podstaw ą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie (...) jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urz ę du, czy w danej sprawie zagro ż ony zosta ł interes publicznoprawny. Stwierdzenie, ż e to nast ą pi ł o pozwala na realizacj ę celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1, którym jest okre ś lenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. Zdaniem Prezesa Urz ę du rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, a oceniane zachowanie przedsi ę biorcy dotyczy szerokiego kr ę gu najs ł abszych uczestników rynku, jakimi s ą konsumenci, albowiem wi ąż e si ę z ochron ą interesu wszystkich konsumentów, którzy s ą uczestnikami kursów nauki jazdy organizowanych przez tego przedsi ę biorc ę oraz wszystkich jego potencjalnych klientów. Interes publicznoprawny przejawia si ę tak ż e w postaci zbiorowego interesu konsumentów. Innymi s ł owy - naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocze ś nie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zatem uzasadnione by ł o w niniejszej sprawie podj ę cie przez Prezesa Urz ę du dzia ł a ń przewidzianych w ustawie o ochronie (...). Przes ł anki naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W ramach niniejszego post ę powania postawiono przedsi ę biorcy zarzut stosowania niezgodnej z prawem praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na zamieszczeniu we wzorcach umownych pn. „Deklaracja przyj ę cia na kurs prawa jazdy” zapisów, które s ą postanowieniami umownymi wpisanymi na podstawie art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie (...) stanowi, i ż „Zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów.”, natomiast art. 24 ust. 2 okre ś la, i ż „Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne J 3 dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szczególno ś ci: 1) stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. — Kodeks post ę powania cywilnego. (...).„ Przedmiotem niniejszego post ę powania jest wykazanie, ż e zakwestionowane przez Prezesa Urz ę du zapisy wzorca umownego pn. „Deklaracja przyj ę cia na kurs prawa jazdy”, stosowanego przez Dariusza Ko ł od ę , s ą to ż same z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnymi wyrokami S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, m.in. pod pozycjami: 851, 906, 960 i 1261. Tak wi ę c, aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest łą czne spe ł nienie dwóch przes ł anek: 1. bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy godz ą ce w interes konsumentów, 2. ww. dzia ł anie narusza zbiorowe interesy konsumentów. Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą ochronie przed dzia ł aniami przedsi ę biorców, które s ą sprzeczne z prawem, tj. przepisami okre ś lonych aktów prawnych a tak ż e sprzeczne z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrymi obyczajami. Jak wspomniano wy ż ej, zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 1) ustawy o ochronie (...)„ za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego. Nale ż y w tym miejscu wskaza ć , i ż wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mog ą by ć poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 — 479 45 k.p.c.) dokonuje si ę niezale ż nie od tego, czy postanowienia wzorca by ł y, czy te ż nie by ł y zastosowane przy konkretnej umowie . Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (ca ł y wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowie ń w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje S ą d Okr ę gowy w Warszawie — S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wy łą cznie do kompetencji tego S ą du nale ż y uznanie postanowie ń wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 k.p.c. rozszerza prawomocno ść wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocno ś ci rozszerzonej nast ę puje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwencj ą umieszczenia postanowienia umownego w w/w rejestrze jest to, ż e pos ł u ż enie si ę nim b ę dzie mia ł o skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzgl ę dnie przez prawo zakazanego. Wpis do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych oznacza, ż e od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. Powy ż sze stanowisko Prezesa Urz ę du zgodne jest z orzecznictwem S ą du Najwy ż szego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06) stwierdzi ł , i ż „(...) stosowanie postanowie ń wzorców umów o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów (...)”. W uzasadnieniu do powy ż szej uchwa ł y S ą d uzna ł m.in., ż e „(...) praktyka naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a u.ok.ik. [obecnie art. 24] obejmuje równie ż przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegaj ą cych na przestawieniu wyrazów lub zast ą pieniu jednych wyrazów innymi, je ż eli tylko wyk ł adnia postanowienia pozwoli stwierdzi ć , ż e jego tre ść mie ś ci si ę w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbli ż onej tre ś ci do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecie ż tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie J 4 klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (...). Przyj ę ta powy ż ej rozszerzaj ą ca wyk ł adnia art. 23a u.ok.ik. znajduje równie ż uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a tak ż e orzecznictwie ETS dotycz ą cym zasady efektywno ś ci (...)”. Nie jest zatem konieczna dok ł adna, literalna identyczno ść klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej i st ą d niedozwolone b ę d ą tak ż e takie postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której tre ść zostanie ustalona w oparciu o dokonan ą jej wyk ł adni ę . Ad 1 Postanowienie o tre ś ci „Ucze ń , który rezygnuje z nauki w szkole w trakcie trwania semestru, nie z winy szko ł y, jest zobowi ą zany do uiszczenia nale ż no ś ci za trwaj ą cy semestr” zosta ł o uznane za niedozwolone wyrokiem z 13 czerwca 2006 r. Sygn. Akt XVII AmC 51/05 S ą du Okr ę gowego w Warszawie- S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów [zw. dalej SOKiK] i wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych pod poz. 851. W uzasadnieniu wyroku S ą d stwierdzi ł , i ż narusza ono art. 385 3 pkt. 12 i 13 k.c., gdy ż wy łą cza obowi ą zek zwrotu konsumentowi uiszczonej wp ł aty za ś wiadczenie nie spe ł nione w ca ł o ś ci ł ub cz ęś ci, w przypadku gdy konsument zrezygnuje z zawarcia umowy lub jej wykonania lub przewiduj ą c utrat ę prawa żą dania zwrotu ś wiadczenia konsumenta spe ł nionego wcze ś niej ni ż ś wiadczenie kontrahenta, w przypadku gdy strony wypowiadaj ą , rozwi ą zuj ą lub odst ę puj ą od umowy. Powy ż sza klauzula wprowadza bardzo dotkliwe skutki dla konsumenta, gdy ż nie uwzgl ę dnia mo ż liwo ś ci rozwi ą zania przez konsumentów umowy z wa ż nych przyczyn le żą cych po jego stronie. Powy ż sze stanowisko znajduje równie ż potwierdzenie w wyroku SOKiK z dnia 25 wrze ś nia 2006 r. (XVII Amc 15/05), w którym za niedozwolone uznane zosta ł o postanowienie o tre ś ci: „ Rezygnacja z udzia ł u w zaj ę ciach kursu (przypadek okre ś lony w pkt 7) nie zwalnia Zleceniodawcy z obowi ą zku uregulowania pe ł nej op ł aty za szkolenie (wszystkie raty)” (poz. 960 Rejestru), jako sprzeczne z art. 385 1 pkt 22 k.c. Zdaniem S ą du postanowienie to „ nak ł ada na konsumenta obowi ą zek wykonania zobowi ą zania, pomimo niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania przez pozwanego. Kwestie wypowiedzenia zlecenia oraz wzajemnych ś wiadcze ń stron reguluje art. 746 k.c. Przepis ten stanowi, ż e w sytuacji, gdy konsument decyduje si ę wypowiedzie ć umow ę bez wa ż nych powodów obowi ą zany jest zap ł aci ć przyjmuj ą cemu zlecenie wynagrodzenie za dotychczas dokonane czynno ś ci zwróci ć poniesione koszty a ponadto winien naprawi ć szkod ę . (…) gdy wypowiedzenie nast ę puje z wa ż nych przyczyn, przedsi ę biorcy nie przys ł uguj ę prawo do odszkodowania a jedynie do cz ęś ci wynagrodzenia odpowiadaj ą cej jego dotychczasowym czynno ś ciom oraz do zwrotu poniesionych kosztów. W takim wypadku, w ocenie S ą du, na ł o ż enie na konsumenta obowi ą zku uiszczenia op ł aty za ca ł y kurs ra żą co narusza jego prawa. Daje ponadto pozwanemu mo ż liwo ść osi ą gni ę cia nieuzasadnionej korzy ś ci na wypadek rezygnacji konsumenta z udzia ł u w kursie.” W wyroku z dnia 26 lipca 2006 r. ( sygn. akt XVII Amc 80/05) SOKiK uzna ł za niedozwolone postanowienie umowne o tre ś ci "Student rezygnuj ą cy z w ł asnej woli ze studiów w trakcie semestru, ma obowi ą zek wniesienia ca ł o ś ci op ł at za dany semestr" (poz. 1261 Rejestru). S ą d uzna ł powy ż szy zapis za wype ł niaj ą cy dyspozycj ę art. 385 3 pkt. 17 k.c., gdy ż nak ł ada na konsumenta skre ś lonego rezygnuj ą cego z w ł asnej woli, obowi ą zek zap ł aty czesnego oraz pozosta ł ych op ł at za semestr w pe ł nej wysoko ś ci, co w ocenie S ą du, ma charakter ra żą co wygórowanego odst ę pnego. Dodatkowo mo ż na powo ł a ć si ę na wyrok z dnia 9 sierpnia 2006 r. (sygn. akt XVII Amc 65/05), w którym SOKiK uzna ł za niedozwolone postanowienie umowne o tre ś ci: ”W przypadku rezygnacji przez Zlecaj ą cego z uczestnictwa w kursie przed zako ń czeniem umowy kursowej z przyczyn innych ni ż wypadek losowy ( przeprowadzenie do innego miejsca zamieszkania oddalonego o ponad 50 km , utrata pracy lub ci ęż ka choroba) Zlecaj ą cy jest obowi ą zany do p ł atno ś ci za ca ł o ść kursu , wg umowy w terminach J 5 przewidzianych harmonogramem wp ł at okre ś lonym w umowie”, które nast ę pnie zosta ł o wpisane pod poz. 906 do Rejestru. W kwestionowanym przez Prezesa Urz ę du postanowieniu wzorca umownego pn . „Deklaracja przyj ę cia na kurs prawa jazdy” przedsi ę biorca zastrzeg ł sobie prawo, i ż w przypadku, gdy dojdzie do przerwania nauki, konsument ma obowi ą zek wnie ść pe ł n ą op ł at ę za kurs wraz z odsetkami. W takiej sytuacji, pomimo, i ż sam zostaje zwolniony z obowi ą zku ś wiadczenia us ł ug na rzecz konsumenta, mo ż e domaga ć si ę od niego zap ł aty w pe ł nej wysoko ś ci, co budzi zastrze ż enia Prezesa Urz ę du. Stosownie bowiem do art. 494 kc strona, która odst ę puje od umowy wzajemnej, obowi ą zana jest zwróci ć drugiej stronie wszystko, co otrzyma ł a od niej na mocy umowy oraz mo ż e żą da ć zwrotu tego, co sama ś wiadczy ł a, jak i naprawienia szkody wynik ł ej z niewykonania zobowi ą zania. Zasady dotycz ą ce rozlicze ń finansowych pomi ę dzy kontrahentami na wypadek wypowiedzenia umowy o ś wiadczenie us ł ug normuje art. 746 kc w zw. z art. 750 kc. Na gruncie ww. przepisów za uzasadnione mo ż na przyj ąć zachowanie przez przedsi ę biorc ę kwoty odpowiadaj ą cej cz ęś ci ś wiadcze ń ju ż spe ł nionej. Pozosta ł a cz ęść op ł aty za szkolenie powinna by ć zwrócona. Zwa ż y ć trzeba, ż e to nie wy łą cza mo ż liwo ś ci dochodzenia przez przedsi ę biorc ę odszkodowania od konsumenta. Kwestionowane postanowienie narusza równie ż art. 385 1 § 1 kc, który stanowi, ż e postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wi ążą go, je ż eli kszta ł tuj ą jego prawa i obowi ą zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra żą co naruszaj ą c jego interesy. Jest ono tak ż e niezgodne z art. 385 3 pkt 22 kc, na mocy którego za niedozwolone uznaje si ę regulacje, w których przewiduje si ę obowi ą zek wykonania zobowi ą zania przez konsumenta mimo niewykonania lub nienale ż ytego wykonania zobowi ą zania przez jego kontrahenta. Zatem w niniejszej sprawie, identycznie jak w ww. postanowieniach wpisanych do rejestru, zastrze ż ono, i ż w przypadku rezygnacji konsument ma „obowi ą zek uiszczenia ca ł kowitej op ł aty ”. W zwi ą zku z powy ż szym analiza porównawcza kwestionowanych postanowie ń umownych z ww. klauzulami wpisanymi do rejestru pod poz. 851, 906, 960 i 1261 wskazuje na jednoznaczno ść tre ś ci porównywanych klauzul, której nie naruszaj ą odmienno ś ci w zakresie u ż ytych sformu ł owa ń i wyrazów, co pozwala na stwierdzenie ich to ż samo ś ci. Ad 2 W my ś l art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie (...) stosowanie postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone jest praktyk ą naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. Mówi ą c o „zbiorowym interesie konsumentów” nale ż y zaznaczy ć , i ż ustawa o ochronie (...) nie podaje jego definicji, wskazuj ą c jednak w art. 24 ust. 3, ż e nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. O tym, czy naruszony zosta ł interes zbiorowy, nie zawsze przes ą dza kryterium ilo ś ciowe, poniewa ż niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta mo ż e by ć przejawem cz ę sto lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszaj ą cej interes zbiorowy. W niniejszej sprawie bez w ą tpienia mamy do czynienia z naruszeniem praw licznej grupy konsumentów, wszystkich konsumentów b ę d ą cych klientami przedsi ę biorcy, jak i potencjalnych zainteresowanych, którzy mog ą zawrze ć z nim umow ę w zakresie nauki jazdy. Nale ż y mie ć na uwadze, i ż z uwagi na specyfik ę dzia ł alno ś ci prowadzonej przez przedsi ę biorc ę , kr ą g klientów z którymi zawierane s ą umowy na szkolenie w zakresie nauki jazdy, jest inny za ka ż dym razem, gdy organizowany jest nowy kurs. Tak wi ę c, w rozpatrywanym stanie faktycznym zachowanie nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy maj ą charakter jednostkowy, indywidualny i nie daj ą cy si ę porówna ć z innymi, lecz mamy do czynienia z naruszonymi uprawnieniami okre ś lonego kr ę gu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla ca ł ej, licznej grupy obecnych i J 6 przysz ł ych klientów przedsi ę biorcy. Reasumuj ą c, skoro wykazano powy ż ej, i ż kwestionowany zapis wzorca umownego jest to ż samy z klauzulami wpisanymi do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone i narusza interesy konsumentów – b ę d ą cych obecnie lub w przysz ł o ś ci klientami przedsi ę biorcy, to pos ł ugiwanie si ę nim w obrocie konsumenckim uzna ć nale ż y za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów okre ś lon ą w art. 24 ust.2 pkt 1) ustawy o ochronie (…). Dyspozycja art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (…) stanowi, i ż nie wydaje si ę decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą cej zaniechanie jej stosowania, je ż eli przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki. W takim przypadku Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdza zaniechanie jej stosowania. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, gdy ż Prezes Urz ę du stwierdzi ł , i ż powy ż sza praktyka opisana, w sentencji decyzji, mia ł a charakter czasowy, a jej stosowanie zosta ł o zaniechane z dniem 4 kwietnia 2007 r., tj. z dniem zaprzestania stosowania przez przedsi ę biorc ę wzorca umownego pn. „Deklaracja przyj ę cia na kurs prawa jazdy” (patrz pkt 4 str. 3 decyzji). Zauwa ż y ć przy tym nale ż y, i ż umowy o nauk ę jazdy zawierane s ą na krótki okres czasu (kilku miesi ę cy), a zatem wszystkie umowy zawarte przez przedsi ę biorc ę z konsumentami przed ww. dat ą ju ż wygas ł y. Tym samym w obrocie z konsumentami nie funkcjonuj ą ju ż wadliwe wzorce. Wobec powy ż szego orzeczono, jak na wst ę pie. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , w zwi ą zku art. 479 28 § 2 k.p.c., od niniejszej decyzji przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury we Wroc ł awiu. Z up. Prezesa UOKiK Zast ę pca Dyrektora UOKiK Del. Wroc ł aw El ż bieta Ko ł odziej J 7